DOELGROEPEN 2
Hoo fds tuk 3: Personen met een m eer voud ige zin tu iglijke bep erkin g
3.1 Terminologie
Doofblindheid = verzamelnaam voor alle varianten in de combinatie slechtziendheid/blindheid en
slechthorendheid/doofheid.
→ Nooit zowel volledig blind en doof maar vaak nog een
restgehoor/restzicht
→ Kennen dus dezelfde beperkingen als doven en blinden
maar door de dubbele beperking zijn deze groter en lastiger op te lossen
We maken een onderscheid in groepen:
1) Aangeboren doofblindheid
2) Verworven doofblindheid (ontstaat tijdens je leven door ziekte, ongeval of een erfelijke
aandoening die dan op latere leeftijd opspeelt en nog niet bij de geboorte aanwezig is)
• Vroeg verworven doofblindheid
• Ouderdomsdoofblindheid
3.2 Etiologie (zie ook etiologie van personen met auditieve en visuele beperking)
Er zijn veel verschillende oorzaken voor aangeboren doofblindheid (gaat vaak ook nog eens gepaard
met andere aandoeningen waardoor de ontwikkelingsachterstand onterecht gezien wordt als
verstandelijke beperking terwijl het eigenlijk veroorzaakt wordt door gebrek aan adequate
ontwikkelingskansen)
Vroeggeboorte = te vroeg geboren kinderen lopen een
verhoogde kans op een visuele en auditieve
beperking
Rode Hond (Rubellasyndroom) = een infectieziekte die je oploopt in de eerste 4
maanden van de zwangerschap die een
verhoogde kans geeft op een aangeboren
afwijking bij het kind (hart- en oogafwijkingen,
slechthorendheid, doofheid, groeiachterstand
en afwijkingen aan het zenuwstelsel
CHARGE associatie = een aangeboren aandoening met combinatie
van oog- en ooraandoeningen,
hartaandoeningen, groeiachterstand en
verstandelijke beperking
Syndroom van Zellweger = erfelijke stofwisselingsziekte waarbij
(ook oorzaak van verworven doofblindheid) stoornissen ontstaan in lever, nieren, hersenen,
ogen en oren
, Syndroom van Usher = een progressieve vorm van retinitis
(is aangeboren maar de start van de pigmentose gecombineerd met aangeboren
doofblindheid is wisselen waardoor we ook doofheid of slechthorendheid
spreken van vroeg verworven) → Recessief waardoor jet pas voorkomt bij
het kind als beide ouders de genen
doorgeven aan het kind (daarom
aangeboren maar symptomen doen
zich voor op andere tijdstippen dus ook
vroeg verworven)
Door gendiagnostiek weten
ouders vaak al in het eerste
geboortejaar of er sprake is van
dit syndroom bij hun kind
Er zijn drie vormen van het syndroom die
daardoor een verschillende verloop hebben
- Type 1
- Type 2
- Type 3
Wel gelijkenissen:
→ Start: auditieve achteruitgang met al
dan niet evenwichtsproblemen
→ Ne enkele jaren: visuele achteruitgang
Het herkennen en diagnosticeren en omgaan met ouderdomsdoofblindheid is niet eenvoudig
→ Oorzaak is vaak een toevallige combinatie van beperkingen in het zien en horen
→ Heeft een enorme impact op het dagelijks leven, het communiceren en de mobiliteit
3.3 Prevalentie
Er is in België enorm weinig bekend over doofblindheid
→ Gebrek aan officiële statistieken
Beroep doen op buitenlandse prevalentiecijfers (maar zelfs deze wisselvallig door
verschillen in definitie en de gebruikte tellingsmethode)
Geschat wordt in België:
- 500 en 1100 personen met een meervoudige zintuiglijke beperking
• 15% aangeboren
• 35% vroeg verworven
• 50% verworven ouderdomsdoofblindheid
Treft dus grotendeels 65-plussers (door vergrijzing is deze groep het grootst)
3.4 Ondersteuning op verschillende levensdomeinen
De diensten en voorzieningen die instaan voor deze doelgroep zijn dezelfde als die voor personen
met een visuele en auditieve beperking zoals:
Hoo fds tuk 3: Personen met een m eer voud ige zin tu iglijke bep erkin g
3.1 Terminologie
Doofblindheid = verzamelnaam voor alle varianten in de combinatie slechtziendheid/blindheid en
slechthorendheid/doofheid.
→ Nooit zowel volledig blind en doof maar vaak nog een
restgehoor/restzicht
→ Kennen dus dezelfde beperkingen als doven en blinden
maar door de dubbele beperking zijn deze groter en lastiger op te lossen
We maken een onderscheid in groepen:
1) Aangeboren doofblindheid
2) Verworven doofblindheid (ontstaat tijdens je leven door ziekte, ongeval of een erfelijke
aandoening die dan op latere leeftijd opspeelt en nog niet bij de geboorte aanwezig is)
• Vroeg verworven doofblindheid
• Ouderdomsdoofblindheid
3.2 Etiologie (zie ook etiologie van personen met auditieve en visuele beperking)
Er zijn veel verschillende oorzaken voor aangeboren doofblindheid (gaat vaak ook nog eens gepaard
met andere aandoeningen waardoor de ontwikkelingsachterstand onterecht gezien wordt als
verstandelijke beperking terwijl het eigenlijk veroorzaakt wordt door gebrek aan adequate
ontwikkelingskansen)
Vroeggeboorte = te vroeg geboren kinderen lopen een
verhoogde kans op een visuele en auditieve
beperking
Rode Hond (Rubellasyndroom) = een infectieziekte die je oploopt in de eerste 4
maanden van de zwangerschap die een
verhoogde kans geeft op een aangeboren
afwijking bij het kind (hart- en oogafwijkingen,
slechthorendheid, doofheid, groeiachterstand
en afwijkingen aan het zenuwstelsel
CHARGE associatie = een aangeboren aandoening met combinatie
van oog- en ooraandoeningen,
hartaandoeningen, groeiachterstand en
verstandelijke beperking
Syndroom van Zellweger = erfelijke stofwisselingsziekte waarbij
(ook oorzaak van verworven doofblindheid) stoornissen ontstaan in lever, nieren, hersenen,
ogen en oren
, Syndroom van Usher = een progressieve vorm van retinitis
(is aangeboren maar de start van de pigmentose gecombineerd met aangeboren
doofblindheid is wisselen waardoor we ook doofheid of slechthorendheid
spreken van vroeg verworven) → Recessief waardoor jet pas voorkomt bij
het kind als beide ouders de genen
doorgeven aan het kind (daarom
aangeboren maar symptomen doen
zich voor op andere tijdstippen dus ook
vroeg verworven)
Door gendiagnostiek weten
ouders vaak al in het eerste
geboortejaar of er sprake is van
dit syndroom bij hun kind
Er zijn drie vormen van het syndroom die
daardoor een verschillende verloop hebben
- Type 1
- Type 2
- Type 3
Wel gelijkenissen:
→ Start: auditieve achteruitgang met al
dan niet evenwichtsproblemen
→ Ne enkele jaren: visuele achteruitgang
Het herkennen en diagnosticeren en omgaan met ouderdomsdoofblindheid is niet eenvoudig
→ Oorzaak is vaak een toevallige combinatie van beperkingen in het zien en horen
→ Heeft een enorme impact op het dagelijks leven, het communiceren en de mobiliteit
3.3 Prevalentie
Er is in België enorm weinig bekend over doofblindheid
→ Gebrek aan officiële statistieken
Beroep doen op buitenlandse prevalentiecijfers (maar zelfs deze wisselvallig door
verschillen in definitie en de gebruikte tellingsmethode)
Geschat wordt in België:
- 500 en 1100 personen met een meervoudige zintuiglijke beperking
• 15% aangeboren
• 35% vroeg verworven
• 50% verworven ouderdomsdoofblindheid
Treft dus grotendeels 65-plussers (door vergrijzing is deze groep het grootst)
3.4 Ondersteuning op verschillende levensdomeinen
De diensten en voorzieningen die instaan voor deze doelgroep zijn dezelfde als die voor personen
met een visuele en auditieve beperking zoals:
