Relaties, intimiteit en seksualiteit
Semester 2
Hoorcollege 1: introductie en belangrijke concepten
Belangrijke concepten
Relaties
• Focus
o Partnerrelatie, romantische relatie, koppel...
Ø NIET: relaties met familieleden (kinderen, ouders, broers/zussen, vrienden en
kennissen, collega's...)
• Esther Perel
o Moderne relaties zijn complex
Ø Kwaliteit van relaties rondom ons bepaald mee de levenskwaliteit
Ø Verwachting dat er gecommuniceerd wordt over je noden
§ Geen sociale structuren meer die dit bepalen
§ Vrijheid op dit vlak brengt veel twijfel en onzekerheden rond identiteit met
zich mee
o Privérelatie
Ø Kosten en baten van relatie afwegen
§ Men verwacht dat de partner je helpt om jezelf te ontdekken
§ “I want you to help me to be the best version of myself”
Ø Economisch perspectief op relatie
o Werkrelatie
Ø Emotioneel geladen woorden worden op de werkvloer gebruikt
Intimiteit
• Gevoel of ervaring van diepe verbondenheid
o Lichamelijk
o Emotioneel
o Spiritueel
• Begrip wordt ingevuld naar eigen beleving
o = subjectief
• Geen specifiek gedrag
o Kan los staan van seksuele prikkeling
• Afhankelijk van context
o Situatie
o Tijd
o Ruimte
Seksualiteit
Wat roept het woord seksualiteit bij jullie op?
- Seksuele handelingen - Uiting van liefde
- Intiem zijn met jezelf of anderen - Lichamelijke beleving
- Bevrediging - Seks/masturberen/voorstel
- Genot - Seksuele geaardheid
- Lust - Transseksualiteit
1
, • Wat is seksualiteit?
o De seksualiteitsbeleving moet niet samenvallen met het seksueel functioneren
Geschiedenis van de seksuologie
• Voor de oorlog
o Europese artsen en psychiaters
o Medisch en psychologisch geschoold
o Vanuit biologisch perspectief + psychologisch perspectief
Ø 1906
§ Seksuologie als wetenschappelijke onderneming
û Ontwikkelen tot een complexe en multimethodische interdisciplinaire
wetenschap
Ø 1908
§ Zeitschrift fur sexualwissenschaft
Ø 1913
§ Seksuologische vereniging voor medici
Ø 1919
§ Eerste instituut; het institur fur sexualwissenschaft
Ø 1926
§ International congress for seks research
• Na de oorlog
o Klemtoon verschoven naar enkel artsen
o Amerikaanse onderzoekers
2
,Focus op het gedrag – The Kinsey Reports
• Dr. Alfred Kinsey
o Bestuderen van seksueel gedrag
o Zoöloog
o Institute for seks research
Ø Verenigde staten
Ø Voor het eerst een groot aantal mensen geïnterviewd over seks
§ Uitsluitend blanken
• Feitelijk gedrag ≠ heersende normen
o Norm is een gewoon heteroseksueel koppel
Ø Maatschappij was geschokt door onderstaande resultaten
§ Van alle mannen had 37% sinds hun adolescentie homoseksueel contact met
inbegrip van orgasmes. Vrouwen hadden in 28% van de gevallen lesbische
contacten, waarvan 13% met orgasme. Tussen hun 16e en 55e levensjaar had
18% van de ondervraagde mannen gedurende drie jaar ten minste evenveel
homoseksuele al heteroseksuele seks. Bij vrouwen tussen hun 20e en hun 35e
had ongeveer 2% evenveel homoseksuele al heteroseksuele contacten. Van de
mannen meldde 27 tot 37% buitenechtelijke orgastische seks. Van de
gehuwde vrouwen tot 40 jaar was dat 26%. Van de mannen had 68,7%
ervaring met betaalde seks. Van de mannen die opgroeiden op het platteland,
had 40 tot 50% ten minste één keer seksueel contact met een dier gehad. Bij
vrouwen (na hun adolescentie) ging het om 3,6%. Van de vrouwen die waren
geboren tussen 1900 en 1909, meldde 60% seks voor het huwelijk. Van de
laagopgeleide mannen rapporteerde 98% seks voor het huwelijk, voor
middelbaar en hoogopgeleide mannen was dat respectievelijk 84 en 67%.
• De Kinseyschaal
o 7-puntsschaal bij seksuele oriëntatie
Ø Bepaald aan de hand van de verhouding tussen de proporties feitelijk hetroseksueel
en homoseksueel gedrag en de beleving daarvan
Ø Seksualiteit is dynamisch en steeds in ontwikkeling
Ø Concept van homo-hetero is hiermee omvergeworpen
§ Doorheen het leven kan men verschuiven op de schaal
3
, Focus op seksueel functioneren en beleving – de seksuele responscyclus
• William Masters & Virginia Johnson
o Met elektroden op het lichaam koppels penetratieseks laten hebben
Ø Respons op seksualiteit en opwinding
§ Ook met surogaatparnter (prostituee)
o Fase 0 – fase van de opwinding – plateaufase – orgasmefase
Ø Opwinding neemt toe
§ Hartslag gaat sneller slaan
§ Tepels worden hard
§ Penis wordt hard
§ Vagina wordt vochtig
§ …
o Vrouwelijke seksuele responscyclus verschilt van de mannelijke
Ø Vrouw kan verschillende orgasmes na elkaar beleven
§ Erg veel variatie op de fysieke gewaarwording
Ø Man heeft een herstelfase nodig
Ø Man beleeft orgasme steeds op dezelfde manier
§ Orgasme bouwt op
§ Bereikt hoogtepunt
§ Opwinding valt weg à resolutiefase
• Helen Singer Kaplan
o Toevoeging van de fase van het (seksueel) verlangen
Ø Het uitkijken naar…
Ø Het anticiperen op…
4
Semester 2
Hoorcollege 1: introductie en belangrijke concepten
Belangrijke concepten
Relaties
• Focus
o Partnerrelatie, romantische relatie, koppel...
Ø NIET: relaties met familieleden (kinderen, ouders, broers/zussen, vrienden en
kennissen, collega's...)
• Esther Perel
o Moderne relaties zijn complex
Ø Kwaliteit van relaties rondom ons bepaald mee de levenskwaliteit
Ø Verwachting dat er gecommuniceerd wordt over je noden
§ Geen sociale structuren meer die dit bepalen
§ Vrijheid op dit vlak brengt veel twijfel en onzekerheden rond identiteit met
zich mee
o Privérelatie
Ø Kosten en baten van relatie afwegen
§ Men verwacht dat de partner je helpt om jezelf te ontdekken
§ “I want you to help me to be the best version of myself”
Ø Economisch perspectief op relatie
o Werkrelatie
Ø Emotioneel geladen woorden worden op de werkvloer gebruikt
Intimiteit
• Gevoel of ervaring van diepe verbondenheid
o Lichamelijk
o Emotioneel
o Spiritueel
• Begrip wordt ingevuld naar eigen beleving
o = subjectief
• Geen specifiek gedrag
o Kan los staan van seksuele prikkeling
• Afhankelijk van context
o Situatie
o Tijd
o Ruimte
Seksualiteit
Wat roept het woord seksualiteit bij jullie op?
- Seksuele handelingen - Uiting van liefde
- Intiem zijn met jezelf of anderen - Lichamelijke beleving
- Bevrediging - Seks/masturberen/voorstel
- Genot - Seksuele geaardheid
- Lust - Transseksualiteit
1
, • Wat is seksualiteit?
o De seksualiteitsbeleving moet niet samenvallen met het seksueel functioneren
Geschiedenis van de seksuologie
• Voor de oorlog
o Europese artsen en psychiaters
o Medisch en psychologisch geschoold
o Vanuit biologisch perspectief + psychologisch perspectief
Ø 1906
§ Seksuologie als wetenschappelijke onderneming
û Ontwikkelen tot een complexe en multimethodische interdisciplinaire
wetenschap
Ø 1908
§ Zeitschrift fur sexualwissenschaft
Ø 1913
§ Seksuologische vereniging voor medici
Ø 1919
§ Eerste instituut; het institur fur sexualwissenschaft
Ø 1926
§ International congress for seks research
• Na de oorlog
o Klemtoon verschoven naar enkel artsen
o Amerikaanse onderzoekers
2
,Focus op het gedrag – The Kinsey Reports
• Dr. Alfred Kinsey
o Bestuderen van seksueel gedrag
o Zoöloog
o Institute for seks research
Ø Verenigde staten
Ø Voor het eerst een groot aantal mensen geïnterviewd over seks
§ Uitsluitend blanken
• Feitelijk gedrag ≠ heersende normen
o Norm is een gewoon heteroseksueel koppel
Ø Maatschappij was geschokt door onderstaande resultaten
§ Van alle mannen had 37% sinds hun adolescentie homoseksueel contact met
inbegrip van orgasmes. Vrouwen hadden in 28% van de gevallen lesbische
contacten, waarvan 13% met orgasme. Tussen hun 16e en 55e levensjaar had
18% van de ondervraagde mannen gedurende drie jaar ten minste evenveel
homoseksuele al heteroseksuele seks. Bij vrouwen tussen hun 20e en hun 35e
had ongeveer 2% evenveel homoseksuele al heteroseksuele contacten. Van de
mannen meldde 27 tot 37% buitenechtelijke orgastische seks. Van de
gehuwde vrouwen tot 40 jaar was dat 26%. Van de mannen had 68,7%
ervaring met betaalde seks. Van de mannen die opgroeiden op het platteland,
had 40 tot 50% ten minste één keer seksueel contact met een dier gehad. Bij
vrouwen (na hun adolescentie) ging het om 3,6%. Van de vrouwen die waren
geboren tussen 1900 en 1909, meldde 60% seks voor het huwelijk. Van de
laagopgeleide mannen rapporteerde 98% seks voor het huwelijk, voor
middelbaar en hoogopgeleide mannen was dat respectievelijk 84 en 67%.
• De Kinseyschaal
o 7-puntsschaal bij seksuele oriëntatie
Ø Bepaald aan de hand van de verhouding tussen de proporties feitelijk hetroseksueel
en homoseksueel gedrag en de beleving daarvan
Ø Seksualiteit is dynamisch en steeds in ontwikkeling
Ø Concept van homo-hetero is hiermee omvergeworpen
§ Doorheen het leven kan men verschuiven op de schaal
3
, Focus op seksueel functioneren en beleving – de seksuele responscyclus
• William Masters & Virginia Johnson
o Met elektroden op het lichaam koppels penetratieseks laten hebben
Ø Respons op seksualiteit en opwinding
§ Ook met surogaatparnter (prostituee)
o Fase 0 – fase van de opwinding – plateaufase – orgasmefase
Ø Opwinding neemt toe
§ Hartslag gaat sneller slaan
§ Tepels worden hard
§ Penis wordt hard
§ Vagina wordt vochtig
§ …
o Vrouwelijke seksuele responscyclus verschilt van de mannelijke
Ø Vrouw kan verschillende orgasmes na elkaar beleven
§ Erg veel variatie op de fysieke gewaarwording
Ø Man heeft een herstelfase nodig
Ø Man beleeft orgasme steeds op dezelfde manier
§ Orgasme bouwt op
§ Bereikt hoogtepunt
§ Opwinding valt weg à resolutiefase
• Helen Singer Kaplan
o Toevoeging van de fase van het (seksueel) verlangen
Ø Het uitkijken naar…
Ø Het anticiperen op…
4
