Samenvatting psychische kwetsbaarheid

Psychische kwetsbaarheid
1 Psychisch welbevinden
1.1 Definitie psychisch welbevinden

= zich goed voelen, zich tevreden voelen
= de mate waarin iemand zich lichamelijk, geestelijk en sociaal voelt
- Geestelijke gezondheid gaat om:
 Je prettig voelen
 Zelfvertrouwen
 Gevoel van zelfwaarde
 …


1.2 Welbevinden vanuit een wetenschappelijk perspectief

- Een status van psychofysiologische coherentie


1.3 Geestelijke gezondheid als component van welbevinden?
1.3.1 Definitie van geestelijke gezondheid
1.3.2 Geestelijke gezondheid: je kan zelf je positie beïnvloeden


- Over voldoende veerkracht beschikken als het minder gaat
- Veerkracht
= Ondanks ongunstige omstandigheden kan je toch je leven op de rails
houden.

- 5 globale overkoepelende strategieën die mensen kunnen inzetten om de
individuele veerkracht te versterken
 Actief zijn
 Verbondenheid van medemensen
 Van betekenis zijn
 Iets nieuws proberen
 Zelfbewust in het leven staan
 Werkt beschermend naar psychische problemen

- Geluksdriehoek: 3 bouwblokken
1. Je goed omringd voelen
2. Je goed voelen
3. Jezelf kunnen zijn
 Onlosmakelijk met elkaar verbonden

- Context

1

,  Familie & gezin
 Sociaal netwerk


1.3.3 Geestelijke gezondheid bevorderen: een meersporenbeleid


- Geestelijke gezondheid beïnvloed door omgevingsfactoren:
Vb. steun van anderen, mogelijkheden om vaardigheden te ontwikkelen,
werkgelegenheid, …

- Directe
Vb. gezin, familie

- Indirecte context
Vb. school, werk, netwerken

- Meersporenbeleid bestaat uit 5 elementen:
1. Basisnoden en basisbehoeften
2. Zich verbonden voelen, erbij horen
3. Kunnen leren en ontwikkelen
4. Aangepaste copingmechanismen
5. Versterken van de identiteit

- Beschermende factoren in twee richtingen
1. Een buffer tegen wat fout kan lopen
2. Mensen op weg helpen om steviger in het leven te staan
 Psychische stoornissen tegengaan



2 Stigmatisering en geestelijke gezondheidszorg
2.1 Inleidende oefening
2.2 Stigma en discriminatie
2.2.1 Kenmerken van normaliteit volgens Rosenhahn & Seligman


- 7 factoren: hoe meer factoren aanwezig  hoe eensgezinder mensen zijn
in hun beoordeling van dit gedrag (normaal of abnormaal)
 Persoonlijk lijden
 Disfunctionaliteit van gedrag
 Irrationeel en onbegrijpelijk gedrag
 Onvoorspelbaarheid en controleverlies
 Opvallen en onconventioneel gedrag
 Gedrag dat een ongemakkelijk gevoel bij anderen teweegbrengt
 Het overtreden van morele normen die men voor zichzelf hanteert
 Afhankelijk van de bril die we opzetten geven we gedrag een
betekenis

2.2.2 Percepties op ‘normaal’ en ‘abnormaal’


2

, - Beïnvloedende factoren:
 Maatschappijbeeld
 Milieu en context
 Eigen referentiekader
 Eigen denkkader
 Dichotoom of dimensionele percepties


2.2.3 Wat is stigmatisering?


= heeft betrekking op het etiketteren van eigenschappen van mensen als
afwijken en onwenselijk, waarbij er categorisch onderscheid wordt gemaakt
tussen “normale” mensen en de geëtiketteerde groep die wordt gedevalueerd,
gediscrimineerd en buitengesloten.

- STIGMA acroniem:
 S(ecrecy and Silence)  in stilte leiden
 T(aboo)
 I (gnorance)
 G(ulf)  het zorgt voor afstand tussen ons en de persoon op wie stigma
rust
 M(ythes)
 A (voidance)  vermijden

- 4 dominante negatieve beelden psychische beelden
 Gevaarlijk
 Niet in staat om sociale rollen te vervullen
 Zelf verantwoordelijk voor hun aandoening
 Mensen met een slechte prognose


2.2.4 Vormen van stigmatisering

1. Reële stigmatisering
Vb. geen werk, geen woonst,…

2. Zelfstigmatisering
 Negatieve stereotyperingen en vooroordelen worden eigen gemaakt
 Gevolg van reële stigmatisering
 Selffulfilling prophecy

3. Stigmatisering door hulpverleners
 Hoe de zorg georganiseerd wordt
o Lichamelijke problemen
o Zorg of behandeling wordt geweigerd, uitgesteld of onzorgvuldig
toegediend
o Niet weten om te gaan met automutilatie
o Geen respect, misplaatste opmerkingen, kleinerende grapjes,…
o Misbruik van macht


3