Samenvatting HEMATOLOGIE - hoofdstuk 8: erytrocyten

Hoofdstuk
8
–
Erytrocyten



Morfologie
van
erytrocyten

De
normale
erytrocyt
is
een
biconcave,
schijfvormige
cel
met
een
diameter
van
7-­‐8μm.
Deze

vorm
koppelt
een
groot
oppervlakte,
nodig
voor
de
uitwisseling
van
zuurstof
en
koolzuurgas

met
de
weefsels,
aan
grote
vervormbaarheid.
In
een
nauw
bloedvat
kan
een
erytrocyt

vervormen
tot
een
langwerpige,
sigaarachtige
vorm.
In
een
uitstrijkpreparaat
is
een

erytrocyt
herkenbaar
aan
een
(vrijwel)
ronde
vorm
en
een
bruinroze
kleur.
De
cel
heeft
een

centrale
opheldering,
die
del
wordt
genoemd.
Aan
de
rand
van
de
cel
is
de
kleur
donkerder,

omdat
de
erytrocyt
hier
dikker
is.


De
celmembraan
van
de
erytrocyt
is
gebouwd
volgens
het
patroon
met
twee
lagen
lipiden,

die
met
hun
apolaire
kant
aan
elkaar
gebonden
zijn.
Onder
het
membraan
ligt
een
netwerk

van
structuureiwitten,
die
samen
het
cytoskelet
(celskelet)
vormen.
Het
cytoskelet
bestaat

uit
verschillende
eiwitten,
waarvan
spectrine,
ankyrine,
band-­‐3-­‐eiwit
en
actine
het

belangrijkst
zijn.
Verschillende
structuren
van
de
moleculen
die
deel
uitmaken
van
de

buitenmembraan
zijn
voorzien
van
koolhydraatgroepen.
Juist
de
koolhydraten
en
eiwitten

die
door
de
membraan
heen
steken
zijn
van
groot
belang
voor
de
immunologische

eigenschappen
van
erytrocyten,
zij
vormen
wat
wij
kennen
als
bloedgroepen.




Metabolisme

Erytrocyten
zijn
voor
hun
energievoorziening
aangewezen
op
de
glycolyse.
In
tegenstelling

tot
andere
cellen
bezitten
erytrocyten
geen
voorraad
glycogeen.
De
glycolyse
verloopt

anaeroob
via
het
schema
van
embden-­‐meyerhof,
waarbij
het
eindproduct
lactaat
is,
dat
de

cel
gemakkelijk
kan
verlaten.
Uit
ieder
glucosemolecuul
ontstaan
twee
ATP
moleculen.
De

ATP
moleculen
leveren
energie
voor
het
instandhouden
van
de
biconcave
vorm
en
de

vervormbaarheid
van
de
erytrocyt.
Ook
wordt
NADH
gevormd,
dat
van
belang
is
voor
het
in

gereduceerde
vorm
houden
van
ijzer
(Fe2+),
dat
in
hemoglobine
zit.

Via
de
zogenaamde
hexosemonofosfaatshunt
ontstaat
NADPH.
Dit
levert
energie
om

geoxideerd
glutathion
via
glutathionreductase
om
te
zetten
in
gereduceerd
glutathion
met

een
vrije
sulfhydrylgroep.
glutathion
is
van
groot
belang
om
oxidatieve
processen
in
de

erytrocyt
tegen
te
gaan,
zo
wordt
bijvoorbeeld
waterstofperoxide
met
behulp
van
glutathion

omgezet
in
water.

glutathion
is
de
belangrijkste
antioxidant
in
de
erytrocyt.


Een
andere
zijtak
van
de
glycolyse
is
de
Luebering-­‐Rapoport-­‐cyclus
die
2,3-­‐DPG
(2,3-­‐
difosfoglyceraat)
oplevert.
Deze
energierijke
verbinding
speelt
een
belangrijke
rol
bij
de

binding
van
zuurstof
aan
hemoglobine
en
de
handhaving
van
de
intracellulaire
pH.


Bij
de
glycolyse
zijn
meer
dan
tien
enzymen
betrokken.
Wanneer
de
activiteit
van
een
van

deze
enzymen
verminderd
is,
heeft
dat
direct
gevolgen
voor
het
metabolisme
van
de

erytrocyt
en
dus
voor
zijn
overleving.
het
interne
milieu
van
de
erytrocyt
verschilt
nogal
met

dat
van
plasma.
Zo
is
de
intracellulaire
K+-­‐concentratie
veel
hoger
en
die
van
Na+-­‐
veel
lager

dan
in
plasma.
Om
dit
verschil
te
kunnen
handhaven
schikt
de
erytrocyt
over
Na-­‐K-­‐ATPase.

Dit
enzymsysteem
wordt
aangedreven
door
energierijk
ATP
en
pompt
kalium
naar
binnen
en

natrium
naar
buiten.