Les 8 Cognitieve benaderingen
8.1 Uitgangspunten
• Manco in heel wat stromingen is de mens zelf / creativiteit
• Grondlegger : Kelly
• Er gebeurt wel iets in de black box
o Mensen willen kunnen voorspellen
o Mensen gedragen zich als creatieve wetenschappers
8.2 Schema’s
• Mentaal raamwerk
• Ook opvattingen die een individu heeft over zichzelf en de wereld
Persoonlijke constructen
Persoonlijkheid
• Mensen maken replica’s van de wereld in hun interne belevingswereld (persoonlijke constructen)
8.2.1 De elf proposities
1
Les 8 Cognitieve benaderingen
, 8.2.2 Nog iets meer over schema’s
1. Schema-activering • Gebeurt door inkomende informatie (context)
Bv. wat je weet: “Jan is homo”.
Iemand zegt: “Jan heeft een nieuwe vriendin”
• Wordt beïnvloed door stemming
= Je hoort lawaai in huis als je net een horrorfilm hebt bekeken t.o.v. een grappige film
2. Ontstaan van schema’s • Door zintuiglijke waarneming en door denken
• Aanwezige schema’s beïnvloeden wat en hoe nieuwe informatie verwerkt wordt.
Zie ook theorieën van Piaget over de ontwikkeling van het denken.
3. Instandhouding van schema’s • Zijn gebaseerd op motivationele argumenten
• Schema’s vertonen een weerstand tegen verandering
Motivationele argumenten:
1. Een schema is beter dan geen schema
hanteren van angst door creëren van voorspelbaarheid en veiligheid
2. Sommige schema’s leveren voordelen op
bv. als er iets mis loopt is het de fout van de ander of de omstandigheden
mijn partner zal me niet bedriegen, want hij ziet me te graag. (ondanks evidentie van ontrouw)
Cognitieve verklaringen:
Hoe kunnen we verklaren dat een schema behouden blijft ondanks tegenstrijdige informatie?
1. Informatie die niet klopt met het schema wordt niet waargenomen, wat wel klopt wel.
(informatie bias)
Bv. hij is altijd lief tegen mij en hij/zij vrijt nog met me dus…
2. Informatie wordt zo geïnterpreteerd dat het schema wordt bevestigd = Interpretatie bias.
Bv. een student die beroepsonderwijs heeft gevolgd kan hogere studies niet aan.
• Evidentie: twee studenten zijn geslaagd met glans
• Reactie: die waren verkeerd georiënteerd, dat kunnen geen echte “beroeps-
studenten” zijn.
2
Les 8 Cognitieve benaderingen
8.1 Uitgangspunten
• Manco in heel wat stromingen is de mens zelf / creativiteit
• Grondlegger : Kelly
• Er gebeurt wel iets in de black box
o Mensen willen kunnen voorspellen
o Mensen gedragen zich als creatieve wetenschappers
8.2 Schema’s
• Mentaal raamwerk
• Ook opvattingen die een individu heeft over zichzelf en de wereld
Persoonlijke constructen
Persoonlijkheid
• Mensen maken replica’s van de wereld in hun interne belevingswereld (persoonlijke constructen)
8.2.1 De elf proposities
1
Les 8 Cognitieve benaderingen
, 8.2.2 Nog iets meer over schema’s
1. Schema-activering • Gebeurt door inkomende informatie (context)
Bv. wat je weet: “Jan is homo”.
Iemand zegt: “Jan heeft een nieuwe vriendin”
• Wordt beïnvloed door stemming
= Je hoort lawaai in huis als je net een horrorfilm hebt bekeken t.o.v. een grappige film
2. Ontstaan van schema’s • Door zintuiglijke waarneming en door denken
• Aanwezige schema’s beïnvloeden wat en hoe nieuwe informatie verwerkt wordt.
Zie ook theorieën van Piaget over de ontwikkeling van het denken.
3. Instandhouding van schema’s • Zijn gebaseerd op motivationele argumenten
• Schema’s vertonen een weerstand tegen verandering
Motivationele argumenten:
1. Een schema is beter dan geen schema
hanteren van angst door creëren van voorspelbaarheid en veiligheid
2. Sommige schema’s leveren voordelen op
bv. als er iets mis loopt is het de fout van de ander of de omstandigheden
mijn partner zal me niet bedriegen, want hij ziet me te graag. (ondanks evidentie van ontrouw)
Cognitieve verklaringen:
Hoe kunnen we verklaren dat een schema behouden blijft ondanks tegenstrijdige informatie?
1. Informatie die niet klopt met het schema wordt niet waargenomen, wat wel klopt wel.
(informatie bias)
Bv. hij is altijd lief tegen mij en hij/zij vrijt nog met me dus…
2. Informatie wordt zo geïnterpreteerd dat het schema wordt bevestigd = Interpretatie bias.
Bv. een student die beroepsonderwijs heeft gevolgd kan hogere studies niet aan.
• Evidentie: twee studenten zijn geslaagd met glans
• Reactie: die waren verkeerd georiënteerd, dat kunnen geen echte “beroeps-
studenten” zijn.
2
Les 8 Cognitieve benaderingen
