samenvatting recht

HOOFDSTUK 1 : WAT IS RECHT?
- Definitie: Recht is het geheel der regels die op een bepaald tijdstip, in een bepaalde
gemeenschap gelden en op haar gezag zijn vastgesteld.
o Geheel der regels: tussen de mensen en het apparaat dat deze regels maakt
o Op een bepaald tijdstip
o In een bepaalde gemeenschap
o Op haar gezag vastgesteld

KENMERKEN VAN HET RECHT
- Het recht is een geheel van regels, regelingen en instellingen
- Variëren in tijd
- Variëren in plaats
- Dwingend karakter


HET RECHT IS EEN GEHEEL VAN REGELS, REGELINGEN EN INSTELLINGEN


- Gebodsbepalingen: "je moet"
o Opkomstplicht
o Leerplicht
o Aangifteplicht van geboorte
o Dienstplicht
o Belastingplicht
- Verbodsbepalingen: dingen die je niet mag doen
o Verbod op bigamie1
o Oneerlijke handelspraktijken
o Strafrecht
- Verlofbepalingen: je mag kiezen of je het gebruikt
o Indexering van woninghuur2
o Huwelijksrecht
- Technisch regels: leggen plichten op met het oog op uniformiteit
o Dagvaarding, identiteitskaart, akten van de burgerlijke stand
- Individuele beslissingen: geen algemene draagwijdte
o Vonnissen of arresten, bouwvergunningen, benoemingen

1
Bigamie = meerdere huwelijken
2
Indexering = huurprijs hangt af van de index. Stijgt de index, dan stijgt de huurprijs

, VARIËREN IN TIJD EN PLAATS


- Recht en regels zijn een instrument in handen van machthebbers om ons in een bepaalde
richting te sturen om de samenleving op een bepaalde manier te ordenen, volgens hun
inzichten.
Bv. 1789 - Franse Revolutie – afrekening met de middelleeuwen
o "Liberté, égalité et fraternité!"  Vrijheid, gelijkheid en broederschap

“LIBERTE, EGALITE EN FRATERNITE” ALS POLITIEKE IDEOLOGIE


LIBERTE


- Liberalisme: streven naar zoveel mogelijk vrijheid van het individu
- Politieke partijen:
o Open VLD – MR – Spirit (linkse liberalen) – LDD (lijst de Decker) – VLOTT
- Ministers in federale regering
o Alexander de Croo  premier)
o Vincent van Quickenborne  minister van justitie
o Sophie Wilmes  minister buitenlandse zaken
- Ministers in Vlaamse regering
o Bart Somers  vice minister president van de Vlaamse regering
o Lydia Peeters  minister van openbare werken, mobiliteiten
- Geschiedenis:
o 1831: Hoofdstuk 'Rechten en vrijheden' in de Grondwet
 Doel = individu beschermen tegen de overheid, vrijheid van meningsuiting en
beschermen tegen censuur = vrijheid van godsdienst, vrijheid van
vergaderingen
o Stokpaardje doorheen de jaren: belastingverlaging
 Liberalen willen dat de burger zelf zo veel mogelijk doet en dat de overheid
zich zo weinig mogelijk moeit  goed voor de sterkere in de samenleving
maar moeilijk voor de zwakkere
 Vivaldi: grote belastingsdruk

, FRATERNITE


- Christen Democratie: christelijke opvattingen, oog voor gemeenschapszin en naastenliefde
- Politieke partijen:
o CD&V - cdh
- Ministers in federale regering
o Vincent van Petegem  vice eerste minister en minister van financiën en
belastingen
o Annelies Verlinden  minister van binnenlandse zaken
o Samy Medhi  staatssecretaris voor asiel en migratie
- Ministers in Vlaamse regering
o Hilde Crevits  vice minister president, economie
o Wouter Beke  minister van welzijn
o Benjamin Dalle  minister van jeugd en Brussel en media
- Geschiedenis:
o Onze samenleving is doordrongen van het christendemocraten gedachtengoed
o Kantelpunt – 1990 – abortuskwestie
 Men wou het verbod op abortus uit het strafwetboek halen maar koning
Boudewijn wou die wet niet tekenen. Cvp heeft het koningshuis toen gered,
door artikel aan te halen dat wanneer de koning niet in staat is om te
regeren dan kan de regering tijdelijk overnemen  regering heeft de wet
dan ondertekent.
o Kindergeld
 Hervormd: elk kind evenveel
 Boodschap vroeger: sterk voortplanten want hoe meer kinderen, hoe meer
kindergeld + anticonceptie was doodzonde  grote gezinnen
 Hoe meer christelijke kinderen hoe meer we de wereld kunnen
domineren met het christendom
 Bv. China: one child politiek: boete als je meer kinderen hebt


EGALITE


- Socialisme: ieder moet dezelfde mogelijkheden krijgen
≠ Communisme: iedereen moet helemaal gelijk behandeld worden
- Politieke partijen:

, o Vooruit – PS - Spirit – PVDA – PTB
- Ministers in federale regering
o Frank van den broucke  volkgezondheid en sociale zaken
o Meryame Kitir  minister van ontwikkelingssamenwerking
o Pierre – Yves Dermagne  vice premier + minister van werk
o Karine Lalieux  minister van pensioenen
o Ludivine Dedonder  minister van defensie
o Thomas Dermine  staatssecretaris + strategische investeringen
- Geen ministers in Vlaamse regering
- Geschiedenis:
o Eind 19de eeuw:
 Invloed van Karl Marx - tijd van Daens
 Arbeiders verenigen zich: oprichting van de Spaarkas en het Syndicaat
 1893: algemeen meervoudig stemrecht voor mannen
o Begin 20ste eeuw:
 Tijdens WOI groot ongenoegen over de denegrerende verhoudingen in het
leger tussen de Franstalige elite en de Vlaamse soldaten
 1917: Russische revolutie - Bolsjewieken (communisten) komen aan de
macht
 Belgische overheid gaat samenzitten met de socialisten om een Russische
scenario uit vrees voor een Russisch scenario  invoering algemeen
enkelvoudig stemrecht voor mannen  eerstkomende verkiezingen meer
socialisten in het parlement  ontwikkeling van arbeidsrecht en sociaal
recht

ANDERE POLITIEKE PARTIJEN


NATIONALISME


- Nationalisme: het volk moet zichzelf kunnen besturen
- Politieke partijen:
o Vlaams Belang – NVA
- Geen ministers in federale regering
- Ministers in Vlaamse regering
o Jan Jambon  minister president