les 0
wat is cultuurgeschiedenis
- specifiek gebied binnen de geschiedschrijving
- biedt samenhangend beeld (van de diverse aspecten) van historische periode of van
evolutie
- verschillende cultuuruitingen van 1 periode: de kunst, de literatuur, het politieke
denken, economie…en de architectuur) worden samengebracht in een
gemeenschappelijk verband
- architectuur beperkt zich niet binnen bebouwde ruimte (materieel en de verbeelde
landschappen in kunst of literatuur)
Architectuur en ruimte
- architectuur en ruimte leren ons veel over tijd en cultuur waarin deze tot stand komt
- vormen:
- materiële bebouwde ruimte
- imaginaire ruimte in kunst of literatuur
- voorstelling van de ruimte en architectuur
- voorbeelden:
- bebouwde ruimte: Otto wagner, Am Steinhof (begin 20ste eeuw)
- modernistische architectuur toegepast op psychiatrische instelling
- opvattingen over psychiatrie, patiënt en gezonde maatschappij
- panoptische blik
- hygiëne, controle, decriminalisering, medicalisering,
orde
- fictie van kijker die zo volledig mogelijk overzicht heeft
- optische transparantie
- architecturale logica
- gezonde, gecontroleerde maatschappij →
kijker heeft overzicht over gebouw zien =
controle
- cultureel
- wat is psychiatrie, wat is een patiënt, wat is een
gezonde maatschappij? (zie panoptisch)
- alles wat onvatbaar is qua psyche van de mens wordt
opeens vatbaar (geen donkere hoeken)
- extra in de les:
- gestructureerd → psychiatrie is praktijk van ordening,
controle, managen
- huiselijk: poging datgene buiten normaal maatschappelijk
bestel te domesticeren
- imaginaire ruimte: Antoine Watteau, Les plaisirs du bal 1714
- architecturaal element = ordening
- afscheiden VG en AG (ancien régime)
, - VG: sociale theatrale geritualiseerd tijdverdrijf van het adellijk
leven
- AG: wazig met doorkijk boog (arch) op geïdealiseerd
landschap
- pastorale sfeer = projectie van verhalen uit
literatuur/eigen mentale wereld (lijkt heel hard op VG) =
niet maatschappelijke realiteit
- boeren, herders, hongersnood
- kijk van de sociale klasse naar de wereld toe
- RUIMTE WORDT PROJECTIE VAN VERBEELDING
- ARCHITECTUUR DIENT ALS MENTALE en optische
AFSLUITING
Les 1: Barok
Hoe kunst en ruimte gestalte wordt gegeven aan het idee van de werkelijkheid als een illusie
en verbeelding.
situering
- begin 17e eeuw
- protestantisme - katholicisme, ontdekkingsreizen, ontwikkelingen in …
- vorstelijk absolutisme
- burgerlijke cultuur
kenmerken
- illusie: is de werkelijkheid objectief of subjectief?
- trompe-l'oeil → streven naar natuurgetrouwheid
- zijn dromen en realiteit te onderscheiden?
- twijfelen en overtuigen
- wereld wordt verbeelding en subjectieve ervaringen
- ruimte wordt ervaringsruimte, psychologische ruimte
- alles is ambigu, vermomd, monsterlijk
- mens geregeerd door passies met gevolg obsessie van zelfkennis en zelfcontrole
Het leven is een droom - Pedro Calderon de la Barca 1635
- relatie illusie en realiteit
kenmerken
→ barok is overal anders daarom een kader
- expressieve kracht: suggestie van een belangrijke actie/gebeurtenis om
subjectieve ervaring te prikkelen → dramatisch moment (ingehouden)
beweging
- illusie van de realiteit
- sensualiteit en spiritualiteit (publiek binden aan geloof in katholieke landen)
- katholieke landen: streven naar hervorming (rembrandt, hals)
- protestantse landen: barok is zaak van de burgerij
- minder monumentaal, soberder, minder abundant
- chiaroscuro (licht-schaduwcontrast)
- stillevens (extreem realisme): zowel kath. als prot.
wat is cultuurgeschiedenis
- specifiek gebied binnen de geschiedschrijving
- biedt samenhangend beeld (van de diverse aspecten) van historische periode of van
evolutie
- verschillende cultuuruitingen van 1 periode: de kunst, de literatuur, het politieke
denken, economie…en de architectuur) worden samengebracht in een
gemeenschappelijk verband
- architectuur beperkt zich niet binnen bebouwde ruimte (materieel en de verbeelde
landschappen in kunst of literatuur)
Architectuur en ruimte
- architectuur en ruimte leren ons veel over tijd en cultuur waarin deze tot stand komt
- vormen:
- materiële bebouwde ruimte
- imaginaire ruimte in kunst of literatuur
- voorstelling van de ruimte en architectuur
- voorbeelden:
- bebouwde ruimte: Otto wagner, Am Steinhof (begin 20ste eeuw)
- modernistische architectuur toegepast op psychiatrische instelling
- opvattingen over psychiatrie, patiënt en gezonde maatschappij
- panoptische blik
- hygiëne, controle, decriminalisering, medicalisering,
orde
- fictie van kijker die zo volledig mogelijk overzicht heeft
- optische transparantie
- architecturale logica
- gezonde, gecontroleerde maatschappij →
kijker heeft overzicht over gebouw zien =
controle
- cultureel
- wat is psychiatrie, wat is een patiënt, wat is een
gezonde maatschappij? (zie panoptisch)
- alles wat onvatbaar is qua psyche van de mens wordt
opeens vatbaar (geen donkere hoeken)
- extra in de les:
- gestructureerd → psychiatrie is praktijk van ordening,
controle, managen
- huiselijk: poging datgene buiten normaal maatschappelijk
bestel te domesticeren
- imaginaire ruimte: Antoine Watteau, Les plaisirs du bal 1714
- architecturaal element = ordening
- afscheiden VG en AG (ancien régime)
, - VG: sociale theatrale geritualiseerd tijdverdrijf van het adellijk
leven
- AG: wazig met doorkijk boog (arch) op geïdealiseerd
landschap
- pastorale sfeer = projectie van verhalen uit
literatuur/eigen mentale wereld (lijkt heel hard op VG) =
niet maatschappelijke realiteit
- boeren, herders, hongersnood
- kijk van de sociale klasse naar de wereld toe
- RUIMTE WORDT PROJECTIE VAN VERBEELDING
- ARCHITECTUUR DIENT ALS MENTALE en optische
AFSLUITING
Les 1: Barok
Hoe kunst en ruimte gestalte wordt gegeven aan het idee van de werkelijkheid als een illusie
en verbeelding.
situering
- begin 17e eeuw
- protestantisme - katholicisme, ontdekkingsreizen, ontwikkelingen in …
- vorstelijk absolutisme
- burgerlijke cultuur
kenmerken
- illusie: is de werkelijkheid objectief of subjectief?
- trompe-l'oeil → streven naar natuurgetrouwheid
- zijn dromen en realiteit te onderscheiden?
- twijfelen en overtuigen
- wereld wordt verbeelding en subjectieve ervaringen
- ruimte wordt ervaringsruimte, psychologische ruimte
- alles is ambigu, vermomd, monsterlijk
- mens geregeerd door passies met gevolg obsessie van zelfkennis en zelfcontrole
Het leven is een droom - Pedro Calderon de la Barca 1635
- relatie illusie en realiteit
kenmerken
→ barok is overal anders daarom een kader
- expressieve kracht: suggestie van een belangrijke actie/gebeurtenis om
subjectieve ervaring te prikkelen → dramatisch moment (ingehouden)
beweging
- illusie van de realiteit
- sensualiteit en spiritualiteit (publiek binden aan geloof in katholieke landen)
- katholieke landen: streven naar hervorming (rembrandt, hals)
- protestantse landen: barok is zaak van de burgerij
- minder monumentaal, soberder, minder abundant
- chiaroscuro (licht-schaduwcontrast)
- stillevens (extreem realisme): zowel kath. als prot.
