INLEIDING
VISIE OP OUDERSCHAP DOOR DE JAREN HEEN
We kijken eerst en vooral vanuit kindperspectief, er is veel ‘kind-theorie’, ouderperspectief kennen we veel minder
Opvoedingsadviezen
Vroeg-
moderne tijd Predikanten verspreiden godsdienstig geïnspireerde opvattingen hoe ouders moeten opvoeden
• Aandacht voor belang hygiëne en gezonde levenswijze
19e eeuw • Geestelijken moreel opzicht autoriteit
• Artsen als wetenschappers
Eind 19e eeuw Onderwijsgevenden gaven ook advies over opvoeden
• Ervaren moeders spelen een rol als opvoedingsvoorlichters
• Aandacht pedagogische aspecten
• M. Sandberg (stammoeder Nederlandse oudervoorlichting): moederschap moet
worden geleerd
o Bestreed het idee dat verzorgen een aangeboren instinct is en dat liefde zorgt
dat alles wel goed komt
o Oprichten moederscholen
1900
• Kritiek J. Gunning
o Niet nodig om moeders onderwijs te geven, leven zelf is een leerschool
o Sandberg ging voorbij aan opvoedende rol van vaders
• 1911: Nationaal Reizend Museum voor Ouders en Opvoeders (Sandberg & Gunning)
o Intentie om in grotere steden oudercursussen op te zetten
o Doel: verdeling, verdieping en wetenschappelijke opvatting v/d der ouders en
opvoeders en daardoor op hoger peil brengen van gezinsopvoeding
1
,Pioniers
Albert Einstein - Sigmund Freud - Benjamin Spock revolutionaire opvattingen in jaren ’40-‘50
• Pleiten dat vaders een actieve rol spelen
• Ouders bederven baby niet als ze hem opnemen als die huilt
• Elke ouder kan een speciale, liefdevolle band opbouwen
• Vertrouwen op instincten (eerste perspectief/opvatting)
kritiek: kinderen kunnen niet omgaan met autoriteit, hebben
geen grenzen
Visie op ouderschap
• Onderzoek jaren ’50 door Lemasters
Tot jaren '70
ouderschap als o 85% ouders zeggen dat ze een crisis ervaren wanneer ze ouders werden
crisis en zware o Meerdere oorzaken: geen voorbereiding, bijhorende verantwoordelijkheid gaat
opdracht
niet geleidelijk, ouderschap is onomkeerbaar…
• Leren hoe opvoeden
• Onvolmaaktheid van ouder is normaal (niemand is perfect, dus ouders ook niet)
• Authenticiteit
• Verschillende manieren van opvoeden
• Meer vertrouwen in ouder
Triple P – Positive Parenting Program
• Uitganspunt: door middel van bewuste positieve aandacht bij kind positieve ontwikkeling
Vanaf jaren '70
positief stimuleren
ouderschap
• Doel: ouders strategieën en vaardigheden aanleren zodat ze weerbaar worden
vergroot vertrouwen en plezier
kind groeit op met minder kans op problemen
• 10 positieve opvoedingstips
Krampachtig/
extreem
ouderschap
= gevolg van extreem positief ouderschap
2
,Extreem ouderschap
= continue monitoring, overvolle agenda, behoeden voor problemen die op hun pad treden…
• Middenstands en hogere stands gezinnen
• Oorzaken
o Meer tijd voor minder kinderen
o Status (prestatiemaatschappij) vb. extreme verjaardagsfeestjes, druk school/hobbyprestatie
o Internet en smartphones (afwezig zijn in opvoeding – druk van het ideale wereldje die moet
overkomen naar buiten toe)
• Risico’s
o Angststoornissen
o Laag zelfbeeld, minder onafhankelijk, minder doorzettingsvermogen
o Emotioneel rigide, moeilijk te controleren
Helicopterparenting Over/hyper-parenting Curling parents Lawnmower parents
Ouders met extreme Laten het kind Behoeden voor alle Curling parents in het
aandacht voor onvoldoende kind zijn moeilijkheden op pad extreem
ervaringen en Prestatiegericht Zorgen ervoor dat ze elimeneren alle
problemen van hun Sleuren het van ene geen moeilijkheden mogelijke problemen
kinderen hobby naar ander tegenkomen die ze kunnen
Monitoren alles (wordt vaak gestuurd tegenkomen
Altijd aanwezig als er door ouder: wat wilden ze
nu problemen zijn of zelf doen als kind, waar
niet hebben zij geen kansen
gekregen?)
Wanneer positieve
betrokkenheid iets
extreems wordt
Toekomst
Krachtig ouderschap (Gravesteijn) Mild ouderschap (Nina Mouton)
• Zie H2
• Minder afhankelijk van zorg
• Link met tendens vanaf
• Minder doorverwijzingen naar hulpverlening
jaren ‘70
- Zelfredzaamheid: eigen krachten krijgen
- Samenredzaamheid: ondersteuning van eigen sociale
netwerken
• Aangespoord om eigen leven en leven van kinderen vorm te geven
3
, Mindful ouderschap (Bögels)
• Eindeloos to-do lijstje
• Gevangen in korset van taken die je moet afwerken zonder van je kinderen te genieten
Methode hoe je een balans kan vinden tussen ‘doe-modus’ en ‘zijn-modus’
o Omgaan met ruzie
o Wat is de relatie met mijn kind?
o Spiegel met de relatie dat je hebt met jezelf
OUDERSCHAP IN ONTWIKKELING
Wat is ouderschap?
• Het deel van je identiteit dat aangeeft dat je kinderen hebt
• Formeel op aanspreekbaar
• Levenslang
• Leidt tot gevoelens van kwetsbaarheid
• Zich verantwoordelijk willen voelen voor kinderen
• Taak: zoveel mogelijk tradities, wijsheden en inzichten overbrengen op het kind
Ouderschap ≠ opvoederschap
• Opvoederschap = deel van ouderschap
• Ouderschap is veel meer, meerdere domeinen:
o Partner zijn o Aangaan en onderhouden van sociale
o Gezondheid contacten
o Plannen en organiseren van zorg/vrije tijd/werk o Financiële aspect
• Misvatting
Ouderschap wordt nog te vaak gelijkgesteld aan opvoeden en succesvol ouderschap wordt afgemeten aan
de manier waarop het kind ontwikkelt
• Geen opvoedingsadvies zonder rekening te houden met ouderschap
4
VISIE OP OUDERSCHAP DOOR DE JAREN HEEN
We kijken eerst en vooral vanuit kindperspectief, er is veel ‘kind-theorie’, ouderperspectief kennen we veel minder
Opvoedingsadviezen
Vroeg-
moderne tijd Predikanten verspreiden godsdienstig geïnspireerde opvattingen hoe ouders moeten opvoeden
• Aandacht voor belang hygiëne en gezonde levenswijze
19e eeuw • Geestelijken moreel opzicht autoriteit
• Artsen als wetenschappers
Eind 19e eeuw Onderwijsgevenden gaven ook advies over opvoeden
• Ervaren moeders spelen een rol als opvoedingsvoorlichters
• Aandacht pedagogische aspecten
• M. Sandberg (stammoeder Nederlandse oudervoorlichting): moederschap moet
worden geleerd
o Bestreed het idee dat verzorgen een aangeboren instinct is en dat liefde zorgt
dat alles wel goed komt
o Oprichten moederscholen
1900
• Kritiek J. Gunning
o Niet nodig om moeders onderwijs te geven, leven zelf is een leerschool
o Sandberg ging voorbij aan opvoedende rol van vaders
• 1911: Nationaal Reizend Museum voor Ouders en Opvoeders (Sandberg & Gunning)
o Intentie om in grotere steden oudercursussen op te zetten
o Doel: verdeling, verdieping en wetenschappelijke opvatting v/d der ouders en
opvoeders en daardoor op hoger peil brengen van gezinsopvoeding
1
,Pioniers
Albert Einstein - Sigmund Freud - Benjamin Spock revolutionaire opvattingen in jaren ’40-‘50
• Pleiten dat vaders een actieve rol spelen
• Ouders bederven baby niet als ze hem opnemen als die huilt
• Elke ouder kan een speciale, liefdevolle band opbouwen
• Vertrouwen op instincten (eerste perspectief/opvatting)
kritiek: kinderen kunnen niet omgaan met autoriteit, hebben
geen grenzen
Visie op ouderschap
• Onderzoek jaren ’50 door Lemasters
Tot jaren '70
ouderschap als o 85% ouders zeggen dat ze een crisis ervaren wanneer ze ouders werden
crisis en zware o Meerdere oorzaken: geen voorbereiding, bijhorende verantwoordelijkheid gaat
opdracht
niet geleidelijk, ouderschap is onomkeerbaar…
• Leren hoe opvoeden
• Onvolmaaktheid van ouder is normaal (niemand is perfect, dus ouders ook niet)
• Authenticiteit
• Verschillende manieren van opvoeden
• Meer vertrouwen in ouder
Triple P – Positive Parenting Program
• Uitganspunt: door middel van bewuste positieve aandacht bij kind positieve ontwikkeling
Vanaf jaren '70
positief stimuleren
ouderschap
• Doel: ouders strategieën en vaardigheden aanleren zodat ze weerbaar worden
vergroot vertrouwen en plezier
kind groeit op met minder kans op problemen
• 10 positieve opvoedingstips
Krampachtig/
extreem
ouderschap
= gevolg van extreem positief ouderschap
2
,Extreem ouderschap
= continue monitoring, overvolle agenda, behoeden voor problemen die op hun pad treden…
• Middenstands en hogere stands gezinnen
• Oorzaken
o Meer tijd voor minder kinderen
o Status (prestatiemaatschappij) vb. extreme verjaardagsfeestjes, druk school/hobbyprestatie
o Internet en smartphones (afwezig zijn in opvoeding – druk van het ideale wereldje die moet
overkomen naar buiten toe)
• Risico’s
o Angststoornissen
o Laag zelfbeeld, minder onafhankelijk, minder doorzettingsvermogen
o Emotioneel rigide, moeilijk te controleren
Helicopterparenting Over/hyper-parenting Curling parents Lawnmower parents
Ouders met extreme Laten het kind Behoeden voor alle Curling parents in het
aandacht voor onvoldoende kind zijn moeilijkheden op pad extreem
ervaringen en Prestatiegericht Zorgen ervoor dat ze elimeneren alle
problemen van hun Sleuren het van ene geen moeilijkheden mogelijke problemen
kinderen hobby naar ander tegenkomen die ze kunnen
Monitoren alles (wordt vaak gestuurd tegenkomen
Altijd aanwezig als er door ouder: wat wilden ze
nu problemen zijn of zelf doen als kind, waar
niet hebben zij geen kansen
gekregen?)
Wanneer positieve
betrokkenheid iets
extreems wordt
Toekomst
Krachtig ouderschap (Gravesteijn) Mild ouderschap (Nina Mouton)
• Zie H2
• Minder afhankelijk van zorg
• Link met tendens vanaf
• Minder doorverwijzingen naar hulpverlening
jaren ‘70
- Zelfredzaamheid: eigen krachten krijgen
- Samenredzaamheid: ondersteuning van eigen sociale
netwerken
• Aangespoord om eigen leven en leven van kinderen vorm te geven
3
, Mindful ouderschap (Bögels)
• Eindeloos to-do lijstje
• Gevangen in korset van taken die je moet afwerken zonder van je kinderen te genieten
Methode hoe je een balans kan vinden tussen ‘doe-modus’ en ‘zijn-modus’
o Omgaan met ruzie
o Wat is de relatie met mijn kind?
o Spiegel met de relatie dat je hebt met jezelf
OUDERSCHAP IN ONTWIKKELING
Wat is ouderschap?
• Het deel van je identiteit dat aangeeft dat je kinderen hebt
• Formeel op aanspreekbaar
• Levenslang
• Leidt tot gevoelens van kwetsbaarheid
• Zich verantwoordelijk willen voelen voor kinderen
• Taak: zoveel mogelijk tradities, wijsheden en inzichten overbrengen op het kind
Ouderschap ≠ opvoederschap
• Opvoederschap = deel van ouderschap
• Ouderschap is veel meer, meerdere domeinen:
o Partner zijn o Aangaan en onderhouden van sociale
o Gezondheid contacten
o Plannen en organiseren van zorg/vrije tijd/werk o Financiële aspect
• Misvatting
Ouderschap wordt nog te vaak gelijkgesteld aan opvoeden en succesvol ouderschap wordt afgemeten aan
de manier waarop het kind ontwikkelt
• Geen opvoedingsadvies zonder rekening te houden met ouderschap
4
