Breed Observeren 1 examen 9/01/2020 2019-2020
BREED OBSERVEREN 1
H1: BEROEPSPROFIEL EN BEROEPSCOMPETENTIES
1. Competentiemodel
leerbevordering interactie zelfontwikkeling
beginsituatie bepalen taal ontwikkelen kritisch reflecteren
doelgericht werken welbevinden en veerkrachtig handelen
talentgericht differentiëren betrokkenheid verhogen planmatig bijsturen
geschikte leerinhoud de klas managen onderzoekend handelen
hanteren constructief samenwerken
gevarieerd evalueren diversiteit hanteren
(internationale) onderwijs interculturele betrokkenheid
gerelateerde kennis tonen
integreren inspirerend coachen
2. Centrale begrippen
basiscompetenties: de omschrijving van kennis, vaardigheden en attitudes waarover iedere
afgestudeerde moet beschikken om op een volwaardige manier als beginnende leraar te
kunnen functioneren
eindtermen: beknopte omschrijvingen van de kennis, inzichten en vaardigheden waarover
een leerling of student aan het eind van een opleiding minimaal zou moeten beschikken
leerplan: een overzicht van de leerstof die in een klas moet worden behandeld
lesdoelen: de inhoudelijke doelen die een leerkracht wil bereiken met zijn les
3. Huidige visie op onderwijs
werk van leraar = veelomvattend, complex en vooral sterk veranderd de laatste jaren
samenleving: heeft hoge waardering voor haar leraren
maar samenleving is ingewikkelder geworden, met gevolgen voor het profiel van leraar
beroepsprofiel voor leraar: omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes van de
leraar tijdens zijn beroepsuitoefening
van beginnende leraar kan niet hetzelfde niveau als van beroepsuitoefening verwacht
worden
‘leraar zijn’ = levenslang leren
a) emancipatorische onderwijsvisie
aantal nieuwe basisprioriteiten:
b) geformuleerd vanuit verantwoordelijkheden
gebruik van Standaardnederlands
c) recht doen aan professionaliteit van de leraar
communiceren met anderstaligen
kennis van de grootstedelijke context
versterking van het omgaan met diversiteit
4. 10 functionele gehelen van competenties
,Breed Observeren 1 examen 9/01/2020 2019-2020
de leraar als… de leraar kan…
begeleider van leer- de beginsituatie achterhalen
en ontwikkelings- doelstellingen kiezen en formuleren
leerinhouden of -ervaringen selecteren
processen leerinhouden of -ervaringen structureren en vertalen in een
samenhangend onderwijsaanbod
aangepaste methodische aanpak en groeperingsvorm bepalen
in team leermiddelen kiezen, aanpassen en ontwikkelen
adequate leeromgeving creëren met aandacht voor de heterogeniteit
binnen de leergroep
observatie of evaluatie voorbereiden
observeren of het proces en product evalueren
in overleg met het team zorgverbredingsinitiatieven uitvoeren en laten
aansluiten bij de totaalbenadering van de school
het leer- en ontwikkelingsproces begeleiden in het Standaardnederlands
omgaan met diversiteit ven een groep
opvoeder samen met een team een positief leerklimaat creëren voor de lerenden in
klasverband op school
emancipatie van de lerende bevorderen
door attitudevorming lerende op individuele ontplooiing en
maatschappelijke participatie voorbereiden
actuele maatschappelijke ontwikkelingen hanteren in een pedagogische
context
adequaat omgaan met lerenden in sociaal-emotionele probleemsituaties
en met lerenden met gedragsmoeilijkheden
fysieke en geestelijk gezondheid van de lerenden bevorderen
communiceren met lerenden met diverse achtergronden in diverse talige
situaties
inhoudelijk expert basiskennis van de leerinhouden, waaronder ten minste de
ontwikkelingsdoelen en eindtermen, verbreden en verdiepen
recente ontwikkelingen over inhouden en vaardigheden uit de
leergebieden of vakgebieden volgen, analyseren en verwerken
verworven kennis en vaardigheden met betrekking tot leergebieden en
vakgebieden aanwenden
met het oog op de begeleiding en oriëntering van lerenden, het eigen
vormingsaanbod situeren in het geheel van het onderwijsaanbod met
name de aangrenzende niveaus en het buitengewoon onderwijs en de
leerkracht is op de hoogte van de bestaande vormen van integratie tussen
gewoon en buitengewoon onderwijs
organisator gestructureerd werkklimaat bevorderen
soepel en efficiënt les- of dagverloop creëren, dat past in een korte- en
lange termijnplanning
op een correcte wijze administratieve taken uitvoeren
stimulerende en werkbare klasruimte creëren, rekening houdend met de
veiligheid van de lerenden
innovator – kennisnemen van de resultaten van onderwijsonderzoek
onderzoeker vernieuwende elementen aanbrengen door de eigen schoolcultuur en
vormingsconcepten constructief te bevragen, door reflectie over nieuwe
maatschappelijke ontwikkelingen en over resultaten van
onderwijsonderzoek
de eigen klaspraktijk vernieuwen op basis van nascholing, eigen ervaring
en creativiteit
het eigen functioneren in vraag stellen en bijsturen
partner van de zich op de hoogte stellen van en discreet omgaan met de gegevens over
ouders/verzorgers de lerende
op basis van overleg met collega’s, ouder of verzorgers informatie en
,Breed Observeren 1 examen 9/01/2020 2019-2020
advies verschaffen over hun kind in de school
in overleg met het team, de ouders of verzorgers informeren over en
betrekken bij het klas- en schoolgebeuren, rekening houdend met de
diversiteit van de ouders
met ouders of verzorgers dialogeren over opvoeding en onderwijs
communiceren met ouders met diverse taalachtergronden in diverse
talige situaties
lid van een participeren in de ontwikkeling van het schoolwerkplan
schoolteam participeren in samenwerkingsstructuren
binnen het team over een taakverdeling overleggen en die naleven
de eigen pedagogische en didactische opdracht en aanpak in het team
bespreekbaar maken
zich documenteren over de eigen rechtszekerheid en die van de lerende
partner van externen contacten leggen, communiceren en samenwerken met externe instanties
die onderwijsbetrokken initiatieven aanbieden
lid van de onderwijs- deelnemen aan het maatschappelijk debat over onderwijskundige thema’s
gemeenschap reflecteren over het beroep van de leraar en zijn plaats in de samenleving
cultuurparticipant actuele thema’s en ontwikkelingen onderscheiden en kritisch benaderen
op de volgende domeinen:
o het sociaal-politieke domein
o het sociaal-economische domein
o het levensbeschouwelijke domein
o het cultureel-ethische domein
o het cultureel)wetenschappelijke domein
, Breed Observeren 1 examen 9/01/2020 2019-2020
H2.1. WAARNEMEN
1. Waarneming en gewaarworden
distale stimulus: het object in de wereld
proximale stimulus: de prikkel die uiteindelijk de zenuwuiteinden in onze ogen bereikt
gewaarwording waarneming
zintuigelijke verwerking van prikkels uit de proces waarbij de ruwe informatie uit onze
buitenwereld, zonder er betekenis aan te zintuigen door onze hersenen verwerkt
geven wordt tot een bruikbare representatie van
distale proximale stimulus de wereld in ons bewustzijn
sinds Aristoteles maakt men een onderscheid tussen 5 zintuigen:
1) visueel: het zicht 5) gustatorisch: de
2) auditief: het gehoor smaak
3) tactiel: de tast
4) olfactorisch: de reuk
gelijkaardig patroon:
ervaringen/prikkels receptoren hersenen verwerken en evalueren/interpreteren deze
informatie gedrag als reactie op prikkel
2. Visuele waarneming en factoren die deze
beïnvloeden
blinde vlek: ontbreken fotoreceptoren, waardoor het
corresponderende deel van het gezichtsveld niet wordt
waargenomen, maar dit wordt gecorrigeerd door de hersenen
5 belangrijke factoren:
1) de hersenen selecteren de visuele prikkels wanneer alle
binnenkomende visuele informatie wordt verwerkt
2) waarnemen is een actief proces dat zich in de hersenen afspeelt: constant
reconstrueren je hersenen de prikkels tot een begrijpelijke wereld
3) je speelt zelf ook een belangrijke rol: we ordenen de gegevens, teveel informatie
wordt weg gefilterd, tekort wordt toegevoegd
4) hersenen kunnen zich aanpassen: ze passen zich aan aan de waarneming en brengen
eventueel correcties aan
bv. “omkeerbril”: mensen en uilen moesten een prismatische omkeerbril dragen waardoor je
de wereld ondersteboven waarneemt. Omdat de hersenen zich aanpassen, konden ze na
enkele dagen alles normaal zien.
5) onze hersenen nemen beslissingen: ervaring speelt een grote rol, maar er zijn ook
een aantal aangeboren capaciteiten
bv. experiment van Campos, Langer en Krowitz (1970): baby’s en peuters reageren angstig
als ze over een glazen plaat (met daaronder een kleine afgrond) naar hun moeder moeten
kruipen
BREED OBSERVEREN 1
H1: BEROEPSPROFIEL EN BEROEPSCOMPETENTIES
1. Competentiemodel
leerbevordering interactie zelfontwikkeling
beginsituatie bepalen taal ontwikkelen kritisch reflecteren
doelgericht werken welbevinden en veerkrachtig handelen
talentgericht differentiëren betrokkenheid verhogen planmatig bijsturen
geschikte leerinhoud de klas managen onderzoekend handelen
hanteren constructief samenwerken
gevarieerd evalueren diversiteit hanteren
(internationale) onderwijs interculturele betrokkenheid
gerelateerde kennis tonen
integreren inspirerend coachen
2. Centrale begrippen
basiscompetenties: de omschrijving van kennis, vaardigheden en attitudes waarover iedere
afgestudeerde moet beschikken om op een volwaardige manier als beginnende leraar te
kunnen functioneren
eindtermen: beknopte omschrijvingen van de kennis, inzichten en vaardigheden waarover
een leerling of student aan het eind van een opleiding minimaal zou moeten beschikken
leerplan: een overzicht van de leerstof die in een klas moet worden behandeld
lesdoelen: de inhoudelijke doelen die een leerkracht wil bereiken met zijn les
3. Huidige visie op onderwijs
werk van leraar = veelomvattend, complex en vooral sterk veranderd de laatste jaren
samenleving: heeft hoge waardering voor haar leraren
maar samenleving is ingewikkelder geworden, met gevolgen voor het profiel van leraar
beroepsprofiel voor leraar: omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes van de
leraar tijdens zijn beroepsuitoefening
van beginnende leraar kan niet hetzelfde niveau als van beroepsuitoefening verwacht
worden
‘leraar zijn’ = levenslang leren
a) emancipatorische onderwijsvisie
aantal nieuwe basisprioriteiten:
b) geformuleerd vanuit verantwoordelijkheden
gebruik van Standaardnederlands
c) recht doen aan professionaliteit van de leraar
communiceren met anderstaligen
kennis van de grootstedelijke context
versterking van het omgaan met diversiteit
4. 10 functionele gehelen van competenties
,Breed Observeren 1 examen 9/01/2020 2019-2020
de leraar als… de leraar kan…
begeleider van leer- de beginsituatie achterhalen
en ontwikkelings- doelstellingen kiezen en formuleren
leerinhouden of -ervaringen selecteren
processen leerinhouden of -ervaringen structureren en vertalen in een
samenhangend onderwijsaanbod
aangepaste methodische aanpak en groeperingsvorm bepalen
in team leermiddelen kiezen, aanpassen en ontwikkelen
adequate leeromgeving creëren met aandacht voor de heterogeniteit
binnen de leergroep
observatie of evaluatie voorbereiden
observeren of het proces en product evalueren
in overleg met het team zorgverbredingsinitiatieven uitvoeren en laten
aansluiten bij de totaalbenadering van de school
het leer- en ontwikkelingsproces begeleiden in het Standaardnederlands
omgaan met diversiteit ven een groep
opvoeder samen met een team een positief leerklimaat creëren voor de lerenden in
klasverband op school
emancipatie van de lerende bevorderen
door attitudevorming lerende op individuele ontplooiing en
maatschappelijke participatie voorbereiden
actuele maatschappelijke ontwikkelingen hanteren in een pedagogische
context
adequaat omgaan met lerenden in sociaal-emotionele probleemsituaties
en met lerenden met gedragsmoeilijkheden
fysieke en geestelijk gezondheid van de lerenden bevorderen
communiceren met lerenden met diverse achtergronden in diverse talige
situaties
inhoudelijk expert basiskennis van de leerinhouden, waaronder ten minste de
ontwikkelingsdoelen en eindtermen, verbreden en verdiepen
recente ontwikkelingen over inhouden en vaardigheden uit de
leergebieden of vakgebieden volgen, analyseren en verwerken
verworven kennis en vaardigheden met betrekking tot leergebieden en
vakgebieden aanwenden
met het oog op de begeleiding en oriëntering van lerenden, het eigen
vormingsaanbod situeren in het geheel van het onderwijsaanbod met
name de aangrenzende niveaus en het buitengewoon onderwijs en de
leerkracht is op de hoogte van de bestaande vormen van integratie tussen
gewoon en buitengewoon onderwijs
organisator gestructureerd werkklimaat bevorderen
soepel en efficiënt les- of dagverloop creëren, dat past in een korte- en
lange termijnplanning
op een correcte wijze administratieve taken uitvoeren
stimulerende en werkbare klasruimte creëren, rekening houdend met de
veiligheid van de lerenden
innovator – kennisnemen van de resultaten van onderwijsonderzoek
onderzoeker vernieuwende elementen aanbrengen door de eigen schoolcultuur en
vormingsconcepten constructief te bevragen, door reflectie over nieuwe
maatschappelijke ontwikkelingen en over resultaten van
onderwijsonderzoek
de eigen klaspraktijk vernieuwen op basis van nascholing, eigen ervaring
en creativiteit
het eigen functioneren in vraag stellen en bijsturen
partner van de zich op de hoogte stellen van en discreet omgaan met de gegevens over
ouders/verzorgers de lerende
op basis van overleg met collega’s, ouder of verzorgers informatie en
,Breed Observeren 1 examen 9/01/2020 2019-2020
advies verschaffen over hun kind in de school
in overleg met het team, de ouders of verzorgers informeren over en
betrekken bij het klas- en schoolgebeuren, rekening houdend met de
diversiteit van de ouders
met ouders of verzorgers dialogeren over opvoeding en onderwijs
communiceren met ouders met diverse taalachtergronden in diverse
talige situaties
lid van een participeren in de ontwikkeling van het schoolwerkplan
schoolteam participeren in samenwerkingsstructuren
binnen het team over een taakverdeling overleggen en die naleven
de eigen pedagogische en didactische opdracht en aanpak in het team
bespreekbaar maken
zich documenteren over de eigen rechtszekerheid en die van de lerende
partner van externen contacten leggen, communiceren en samenwerken met externe instanties
die onderwijsbetrokken initiatieven aanbieden
lid van de onderwijs- deelnemen aan het maatschappelijk debat over onderwijskundige thema’s
gemeenschap reflecteren over het beroep van de leraar en zijn plaats in de samenleving
cultuurparticipant actuele thema’s en ontwikkelingen onderscheiden en kritisch benaderen
op de volgende domeinen:
o het sociaal-politieke domein
o het sociaal-economische domein
o het levensbeschouwelijke domein
o het cultureel-ethische domein
o het cultureel)wetenschappelijke domein
, Breed Observeren 1 examen 9/01/2020 2019-2020
H2.1. WAARNEMEN
1. Waarneming en gewaarworden
distale stimulus: het object in de wereld
proximale stimulus: de prikkel die uiteindelijk de zenuwuiteinden in onze ogen bereikt
gewaarwording waarneming
zintuigelijke verwerking van prikkels uit de proces waarbij de ruwe informatie uit onze
buitenwereld, zonder er betekenis aan te zintuigen door onze hersenen verwerkt
geven wordt tot een bruikbare representatie van
distale proximale stimulus de wereld in ons bewustzijn
sinds Aristoteles maakt men een onderscheid tussen 5 zintuigen:
1) visueel: het zicht 5) gustatorisch: de
2) auditief: het gehoor smaak
3) tactiel: de tast
4) olfactorisch: de reuk
gelijkaardig patroon:
ervaringen/prikkels receptoren hersenen verwerken en evalueren/interpreteren deze
informatie gedrag als reactie op prikkel
2. Visuele waarneming en factoren die deze
beïnvloeden
blinde vlek: ontbreken fotoreceptoren, waardoor het
corresponderende deel van het gezichtsveld niet wordt
waargenomen, maar dit wordt gecorrigeerd door de hersenen
5 belangrijke factoren:
1) de hersenen selecteren de visuele prikkels wanneer alle
binnenkomende visuele informatie wordt verwerkt
2) waarnemen is een actief proces dat zich in de hersenen afspeelt: constant
reconstrueren je hersenen de prikkels tot een begrijpelijke wereld
3) je speelt zelf ook een belangrijke rol: we ordenen de gegevens, teveel informatie
wordt weg gefilterd, tekort wordt toegevoegd
4) hersenen kunnen zich aanpassen: ze passen zich aan aan de waarneming en brengen
eventueel correcties aan
bv. “omkeerbril”: mensen en uilen moesten een prismatische omkeerbril dragen waardoor je
de wereld ondersteboven waarneemt. Omdat de hersenen zich aanpassen, konden ze na
enkele dagen alles normaal zien.
5) onze hersenen nemen beslissingen: ervaring speelt een grote rol, maar er zijn ook
een aantal aangeboren capaciteiten
bv. experiment van Campos, Langer en Krowitz (1970): baby’s en peuters reageren angstig
als ze over een glazen plaat (met daaronder een kleine afgrond) naar hun moeder moeten
kruipen
