Samenvatting keypoints zenuwstelsel

HOOFDSTUK 8: HET ZENUWSTELSEL


TERMINOLOGIE
Neuronen = de basiseenheden vna het zenuwstelsel.


Neuroglia = het steunweefsel van het zenuwstelsel bestaande uit fijn ondersteunend reticulum of netwerk waarin zich
typisch vertakte cellen, de neurogliacellen bevinden.



TEKEN SCHEMATISCH DE ALGEMENE STRUCTUUR VAN HET ZENUWSTELSEL EN BESPREEK DE
FUNCTIE VAN ELK O NDERDEEL.




Het centrale zenuwstelsel (CZS) = hersenen en ruggenmerg
Het perifere zenuwstelsel (PZS) = al het zenuwweefsel buiten het CZS


Sensorische info die door zintuigen of receptoren worden geregistreerd -> afferente gedeelte van het PZS -> naar
plaatsen in het CZS waar de informatie wordt verwerkt -> CZS zendt motorische impulsen door middel van het
efferente gedeelte van het PZS naar spieren en klieren




Laura Desoete anatomie: het zenuwstelsel 1

,Efferente gedeelte PZS
- Somatische zenuwstelsel; SZS (aansturen skeletspieren)
- Autonome zenuwstelsel, AZS (automatische, onwillekeurige regulering van glad spierweefsel,
hartspierweefsel, klierwerking en vetweefsel)
- Sympathisch gedeelte (fight en flight systeem, stimuleert de 4 structuren wanneer het lichaam actief
is, en om actief te zijn)
- Parasympathisch gedeelte (rest and digest systeem, stimuleert de dingen die we doen als we in rust
zijn)
 Werken tegengesteld



TEKEN EN BESPREEK DE BOUW VAN EEN SENSORISCH NEURON, EN VAN EEN MOTORISCH NEURON.
De algemene structuur van neuronen
- Een cellichaam
- Verschillende vertakte gevoelige dendrieten (vangen binnekomende signalen op)
- Een lang axon (geleidt uitgaande signalen in de richting van synapsknoppen)
- Een of meerdere synapsknoppen




unipolair neuron (sensorische neuron)
- Dendrieten en het axon lopen in elkaar over
- Cellichaam ligt aan één zijde
- Actiepotentiaal begint bij het uiteinde van de dendrieten
- De rest van de uitloper wordt als een axon beschouwd
- Meeste sensorische neuronen van het PZS zijn unipolair


- Sensorische neuron:
- Vormen het afferente gedeelte van het PZS
- Ontvangen info van zintuigcellen -> geven info naar andere neuronen in het CZS door


multipolair neuron (motorische neuron)
- Heeft twee of meer dendrieten
- Één enkel axon
- Deze neuronen komen het meest voor in het CZS
- Alle motorische zenuwcellen die skeletspieren aansturen zijn multipolair




Laura Desoete anatomie: het zenuwstelsel 2

, - Motorische neuronen
- Vormen het efferente gedeelte
- Geleiden impulsen vanuit het CZS naar andere weefsels, organen of orgaanstelsels
- Perifere doelcellen waarmee ze in verbinding staan = effectoren (reageren door iets te doen)


Schakelcellen
- Associatieneuronen
- Bevinden zich in de hersenen en ruggenmerg (CZS)
- Verbinden andere neuronen met elkaar
- Verantwoordelijk voor het doorschakelen van sensorsiche info en coördinatie van motorische activiteit



WAT IS DE FUNCTIE VAN MYELINE? HOE KOMT EEN ZENUWCEL UIT HET CENTRAAL
ZENUWSTELSEL/PERIFEER ZENUWSTELSEL AAN MYELINE?
- Dient als elektrische isolator en verhoogdt de snelheid waarmee een actiepotentiaal zich langs het axon
voortplant
- Myeline is rijk aan vetten
- Gebieden van het CZS met gemyeliniseerde axonen zien er glanzend wit uit = de witte stof
- Gebieden van grijze stof hebben cellichamen en neuronen


Via gliacellen:
CZS
- Via oligodendrocyten
- Ze maken myeline aan
- Hun dunne, lange uiteinden zijn rond axonen gewikkeld -> vormt een vliezige schede rond het axon die uit
myeline bestaat
- Myeline dient als elektrische isolator en verhoogdt de snelheid waarnee een actiepotentiaal zich langs het
axon voortplant
- Elke oligodendrocyt voorziet een kort gedeelte van een axon van een mergschede -> zo zijn er veel
oligodendrocyten nodig om om een heel axon met myeline te bedekken = een gemyeliniseerd axon
- Kleine openingen tussen aangrenzende celuitlopers = insnoeringen van Ranvier
- Niet elk axon in het CZS is gemyeliniseerd = ongemyeliniseerd




Laura Desoete anatomie: het zenuwstelsel 3