Zoë Van der dood Week 28/09 – 04/10 1
Communicatie
Hoofstuk 1: relatiegericht werken in de begeleiding
1.1 Kwaliteiten van de begeleider
1. Natuurlijke neiging om te willen helpen -> dient bijgeschaafd te worden.
Elke persoon draagt een rugzak, een lading met zich mee. Hierin zit eigenlijk
onze referentiekader in, onze waarden en normen. Alle positieve en
negatieve gebeurtenissen zitten hierin en wij nemen die telkens mee. Dit
geldt voor zowel de cliënt als de begeleider.
Aan de hand van die referentiekader, ga je naargelang meer connectie
hebben met je cliënt en kan je je daarop afstellen en gaan zien hoe je de
cliënt beter kan helpen.
2. Ontwikkelen van begeleidersaspecten en houdingsaspecten.
Elke persoon is anders. Zo gaat ook iedereen vanuit zijn eigen rugzak
eigenlijk laten zien aan zijn begeleider wat daarin zit.
3. Integreren van aangeleerde vaardigheden met eigen persoonlijkheid
Je moet je eigen vaardigheden durven uiten en toepassen.
Belangrijke algemene kwaliteiten van beginnende begeleiders
1. Betrokkenheid
2. Kennis en inzichten
3. Leergierigheid
4. Warmte en vriendelijkheid
5. Zorgzaamheid
Karel rogers
- onvoorwaardelijke acceptatie
- empathisch zijn
,Zoë Van der dood Week 28/09 – 04/10 2
Wampold, 2009’ stelt dat effectieve begeleiders beschikken over volgende
vaardigheden en houdingsaspecten:
1. Goede verbale kwaliteiten
2. Een juiste afstemming
3. Gedachten en gevoelens kunnen benoemen en kunnen verhelderen
4. Persoonlijk inzicht
5. Affectie aan de cliënt kunnen laten zien
6. Warmte en acceptatie
7. Empathie
8. Gerichtheid op de ander
1.2 contacten maken
Hoe gaat de cliënt om met problemen of vraagstukken?
Verhouding mogelijkheden en onmogelijkheden van de cliënt
= weegschaalmodel (zie volgende slide)
Slide 8
Contact maken met de cliënt is als het ware een uitnodiging om samen het
begeleidersproces aan te gaan.
Cliënten hebben het recht om te begrijpen wat de intenties en de strategieën
zijn in de helpende en ondersteunende relatie.
Begeleiders hebben een ethische verantwoordelijkheid om cliënten volledig
te informeren over het begeleidingsproces : GEEN verborgen agenda!
Een begeleider die moet altijd eerlijk zijn en gevoelens die mogen er zijn.
We mogen NIET minimaliseren!
Als een cliënt naar u komt dan moet je je eerst voorstellen en wat
achtergrond informatie vertellen zodat hij/zij weet dat je hier bent om hem
te helpen en dat hij/zij u kan vertrouwen. Je zou ook kunnen vragen naar
wat achtergrond info van je cliënt vragen zodat je kan zoeken naar iets wat
jullie gemeen hebben om een band te creëren.
Nood aan creativiteit met weinig middelen -> tijdsgebrek
Contacten afspraken acties
,Zoë Van der dood Week 28/09 – 04/10 3
Soms kan men gebonden zijn aan tijd, maar hiervoor moet je oplossingen
zoeken.
1.3 eigen inbreng bij begeleiden
- Persoonlijke bijdrage: eigenheid en subjectiviteit die je aan begeleiding
meegeeft
- Inhoudelijke bijdrage: inhoudelijk voldoen aan vraag of behoefte van cliënt
& hoe wil je samenwerken aan het gestelde doel?
- Afspraken van organisatie en methodiek versus discretionaire ruimte
Discretionaire ruimte: je hebt ruimte om een beetje te freestyle.
bv: je werk bij een instelling en er zijn regels van 11 uur naar bed en je bent
een film aan het zien die tot kwart na 11 duurt, je hebt de ruimte om zelf te
kiezen of je het gaat toestaan of niet.
Je moet dus een begeleider zijn die zichzelf is en de ruimte krijgt die je
nodigt hebt om je cliënt te begeleiden.
- Inzicht in jouw eigen motivatie en achtergronden is onontbeerlijk in de
relatiegerichte begeleiding!
Diagnose-receptmodel: een gesloten gespreksvorm. Je luistert naar je
opdrachtgever, stelt vervolgens de diagnose ('dit is uw probleem') en levert
in één moeite het recept om het probleem op te lossen.
Met zo'n model boek je alleen succes als je zeker weet dat je alle
deskundigheid en kennis in huis hebt en als je gesprekspartner zonder meer
bereid is je boodschap te accepteren of daartoe veroordeeld is.
Gaat het op één van deze terreinen mis, dan leidt dit model tot afstand,
onbegrip en weigering om de boodschap te accepteren
Circulaire verbinding: je beïnvloed elkaar wederzijds. Veel van jou gedrag
wordt veroorzaakt door een wisselwerking in het contact. Er is
fijngevoeligheid aanwezig en kan zo verbal/non-verbaal boodschappen kunt
duiden. Je moet durven vertragen en eventueel stappen terug zetten.
Kenmerken van circulair
- vloeibaar - samenhang - samenspel
- terugkerend - dialoog - interactie
- evolutie - wederzijdse beïnvloeding
- proces - cirkel
, Zoë Van der dood Week 28/09 – 04/10 4
1.4 waarom zoeken mensen ondersteuning?
3 soorten globale begeleiding
1. Vrijwillige begeleiding of hulpverlening
Mensen zoeken hier begeleiding omdat er een probleem voordoet, meestal
zelf een opeenstapeling van problemen(Multiproblematiek).
Mensen die vrijwillige begeleiding zoeken gaan meestal eerst naar de
huisarts, die hun dan doorstuurt naar gespecialiseerde hulp.
Vrijwillige begeleiding/hulpverlening wordt in verband gelegd met intense
levensgebeurtenissen, ziekte, persoonlijke vraagstukken, relationele
problemen of opvoedingsvragen.
2. Voorwaardelijke begeleiding of hulpverlening
Mensen zoeken hier begeleiding vanwege financiële problemen of ze
moesten aan de hand van overheidsmaatregelen begeleiding krijgen.
uitkering, verblijfvergunning nodig hebben, onder toezichtstelling dreigt
De begeleiders zijn meestal hier dan werkzaam voor een (gemeentelijke)
overheidsinstantie.
overheidsfunctionarissen, gezinswerkers, casemanagers sociale zaken of
schuldhulpverleners
3. Onvrijwillige begeleiding of hulpverlening
Mensen zoeken hier begeleiding vanwege een maatregel of een straf die hun
is opgelegd.
een cursus ‘omgaan met agressie’ of het nakomen va, afspraken bij de
reclasseringsmedewerker
In alle vormen van begeleiding is er spraken van een bepaald of onbepaald
disfunctioneren waarbij het voorgedane problemen de hoofdrol speelt.
Communicatie
Hoofstuk 1: relatiegericht werken in de begeleiding
1.1 Kwaliteiten van de begeleider
1. Natuurlijke neiging om te willen helpen -> dient bijgeschaafd te worden.
Elke persoon draagt een rugzak, een lading met zich mee. Hierin zit eigenlijk
onze referentiekader in, onze waarden en normen. Alle positieve en
negatieve gebeurtenissen zitten hierin en wij nemen die telkens mee. Dit
geldt voor zowel de cliënt als de begeleider.
Aan de hand van die referentiekader, ga je naargelang meer connectie
hebben met je cliënt en kan je je daarop afstellen en gaan zien hoe je de
cliënt beter kan helpen.
2. Ontwikkelen van begeleidersaspecten en houdingsaspecten.
Elke persoon is anders. Zo gaat ook iedereen vanuit zijn eigen rugzak
eigenlijk laten zien aan zijn begeleider wat daarin zit.
3. Integreren van aangeleerde vaardigheden met eigen persoonlijkheid
Je moet je eigen vaardigheden durven uiten en toepassen.
Belangrijke algemene kwaliteiten van beginnende begeleiders
1. Betrokkenheid
2. Kennis en inzichten
3. Leergierigheid
4. Warmte en vriendelijkheid
5. Zorgzaamheid
Karel rogers
- onvoorwaardelijke acceptatie
- empathisch zijn
,Zoë Van der dood Week 28/09 – 04/10 2
Wampold, 2009’ stelt dat effectieve begeleiders beschikken over volgende
vaardigheden en houdingsaspecten:
1. Goede verbale kwaliteiten
2. Een juiste afstemming
3. Gedachten en gevoelens kunnen benoemen en kunnen verhelderen
4. Persoonlijk inzicht
5. Affectie aan de cliënt kunnen laten zien
6. Warmte en acceptatie
7. Empathie
8. Gerichtheid op de ander
1.2 contacten maken
Hoe gaat de cliënt om met problemen of vraagstukken?
Verhouding mogelijkheden en onmogelijkheden van de cliënt
= weegschaalmodel (zie volgende slide)
Slide 8
Contact maken met de cliënt is als het ware een uitnodiging om samen het
begeleidersproces aan te gaan.
Cliënten hebben het recht om te begrijpen wat de intenties en de strategieën
zijn in de helpende en ondersteunende relatie.
Begeleiders hebben een ethische verantwoordelijkheid om cliënten volledig
te informeren over het begeleidingsproces : GEEN verborgen agenda!
Een begeleider die moet altijd eerlijk zijn en gevoelens die mogen er zijn.
We mogen NIET minimaliseren!
Als een cliënt naar u komt dan moet je je eerst voorstellen en wat
achtergrond informatie vertellen zodat hij/zij weet dat je hier bent om hem
te helpen en dat hij/zij u kan vertrouwen. Je zou ook kunnen vragen naar
wat achtergrond info van je cliënt vragen zodat je kan zoeken naar iets wat
jullie gemeen hebben om een band te creëren.
Nood aan creativiteit met weinig middelen -> tijdsgebrek
Contacten afspraken acties
,Zoë Van der dood Week 28/09 – 04/10 3
Soms kan men gebonden zijn aan tijd, maar hiervoor moet je oplossingen
zoeken.
1.3 eigen inbreng bij begeleiden
- Persoonlijke bijdrage: eigenheid en subjectiviteit die je aan begeleiding
meegeeft
- Inhoudelijke bijdrage: inhoudelijk voldoen aan vraag of behoefte van cliënt
& hoe wil je samenwerken aan het gestelde doel?
- Afspraken van organisatie en methodiek versus discretionaire ruimte
Discretionaire ruimte: je hebt ruimte om een beetje te freestyle.
bv: je werk bij een instelling en er zijn regels van 11 uur naar bed en je bent
een film aan het zien die tot kwart na 11 duurt, je hebt de ruimte om zelf te
kiezen of je het gaat toestaan of niet.
Je moet dus een begeleider zijn die zichzelf is en de ruimte krijgt die je
nodigt hebt om je cliënt te begeleiden.
- Inzicht in jouw eigen motivatie en achtergronden is onontbeerlijk in de
relatiegerichte begeleiding!
Diagnose-receptmodel: een gesloten gespreksvorm. Je luistert naar je
opdrachtgever, stelt vervolgens de diagnose ('dit is uw probleem') en levert
in één moeite het recept om het probleem op te lossen.
Met zo'n model boek je alleen succes als je zeker weet dat je alle
deskundigheid en kennis in huis hebt en als je gesprekspartner zonder meer
bereid is je boodschap te accepteren of daartoe veroordeeld is.
Gaat het op één van deze terreinen mis, dan leidt dit model tot afstand,
onbegrip en weigering om de boodschap te accepteren
Circulaire verbinding: je beïnvloed elkaar wederzijds. Veel van jou gedrag
wordt veroorzaakt door een wisselwerking in het contact. Er is
fijngevoeligheid aanwezig en kan zo verbal/non-verbaal boodschappen kunt
duiden. Je moet durven vertragen en eventueel stappen terug zetten.
Kenmerken van circulair
- vloeibaar - samenhang - samenspel
- terugkerend - dialoog - interactie
- evolutie - wederzijdse beïnvloeding
- proces - cirkel
, Zoë Van der dood Week 28/09 – 04/10 4
1.4 waarom zoeken mensen ondersteuning?
3 soorten globale begeleiding
1. Vrijwillige begeleiding of hulpverlening
Mensen zoeken hier begeleiding omdat er een probleem voordoet, meestal
zelf een opeenstapeling van problemen(Multiproblematiek).
Mensen die vrijwillige begeleiding zoeken gaan meestal eerst naar de
huisarts, die hun dan doorstuurt naar gespecialiseerde hulp.
Vrijwillige begeleiding/hulpverlening wordt in verband gelegd met intense
levensgebeurtenissen, ziekte, persoonlijke vraagstukken, relationele
problemen of opvoedingsvragen.
2. Voorwaardelijke begeleiding of hulpverlening
Mensen zoeken hier begeleiding vanwege financiële problemen of ze
moesten aan de hand van overheidsmaatregelen begeleiding krijgen.
uitkering, verblijfvergunning nodig hebben, onder toezichtstelling dreigt
De begeleiders zijn meestal hier dan werkzaam voor een (gemeentelijke)
overheidsinstantie.
overheidsfunctionarissen, gezinswerkers, casemanagers sociale zaken of
schuldhulpverleners
3. Onvrijwillige begeleiding of hulpverlening
Mensen zoeken hier begeleiding vanwege een maatregel of een straf die hun
is opgelegd.
een cursus ‘omgaan met agressie’ of het nakomen va, afspraken bij de
reclasseringsmedewerker
In alle vormen van begeleiding is er spraken van een bepaald of onbepaald
disfunctioneren waarbij het voorgedane problemen de hoofdrol speelt.
