Inhoudsopgave
H11 Humanresourcesmanagement................................................................................................................ 3
11.1 Het humanresourcesmanagementproces....................................................................................................4
11.1.1 De uitgangspunten van HRM................................................................................................................4
11.1.2 Het belang van HRM.............................................................................................................................4
11.2 Externe invloeden op hete HRM-proces.......................................................................................................4
11.3 Humanresourcesplanning............................................................................................................................5
11.3.1 Beoordeling van de huidige situatie.....................................................................................................5
11.3.2 Het invullen van toekomstige HR-behoeften.......................................................................................5
..............................................................................................................................................................................5
11.4 Werving en afvloeiing..................................................................................................................................5
11.5 Selectie.........................................................................................................................................................6
11.5.1 Wat is selectie?.....................................................................................................................................6
11.5.2 Validiteit en Betrouwbaarheid.............................................................................................................6
11.5.3 Typen selectie-instrumenten................................................................................................................7
11.6 Oriëntatie.....................................................................................................................................................7
11.7 Opleiding van het personeel.........................................................................................................................8
11.7.1 Soorten opleidingen.............................................................................................................................8
11.7.2 Trainingsmethoden...............................................................................................................................8
11.8 Performancemanagement...........................................................................................................................8
11.11 Actuele vraagstukken.................................................................................................................................9
11.11.1 Flexibiliteit in het werk.......................................................................................................................9
11.11.2 Sociale innovatie...............................................................................................................................10
11.11.3 Evenwicht tussen werk en privé.......................................................................................................10
11.11.4 HR-kosten en opbrengsten inzichtelijk maken.................................................................................10
H12 Gedrag in organisaties........................................................................................................................... 11
12.1 Waarom individueel gedrag bestuderen?..................................................................................................11
12.1.1 Het aandachtgebied van organisatiegedrag.......................................................................................11
12.1.2 Doelstellingen van organisatiegedrag................................................................................................11
12.2 Attitudes.....................................................................................................................................................11
12.2.2 Betrokkenheid bij het werk en betrokkenheid bij de organisatie......................................................12
12.2.4 Cognitieve dissonantie........................................................................................................................12
12.2.5 Manager en attitudes.........................................................................................................................12
12.3 Persoonlijkheid...........................................................................................................................................12
12.3.1 Gedrag voorspellen op basis van persoonlijkheid..............................................................................12
12.3.2 Emoties en emotionele intelligentie..................................................................................................12
12.3.3 Persoonlijkheid en arbeidstevredenheid............................................................................................13
12.4 Waarneming..............................................................................................................................................13
12.4.1 Factoren die waarneming beïnvloeden..............................................................................................13
12.4.2 De attributietheorie............................................................................................................................13
12.4.3 Versneld beoordelen..........................................................................................................................13
12.5 Leren...........................................................................................................................................................14
12.5.1 Instrumenteel leren............................................................................................................................14
12.5.2 Sociaal leren........................................................................................................................................14
12.5.3 Vormen van gedrag (Shaping)............................................................................................................14
,H13 Groepen en teams................................................................................................................................ 15
13.1 Groepsgedrag.............................................................................................................................................15
13.1.1 Wat is een groep?...............................................................................................................................15
13.1.2 Fasen in groepsontwikkeling..............................................................................................................15
13.2 Groepsgedrag uitgelegd.............................................................................................................................16
13.2.1 Externe omstandigheden van de groep.............................................................................................16
13.2.2 Middelen van groepsleden.................................................................................................................16
13.2.3 Groepsstructuur..................................................................................................................................16
13.2.4 Groepsprocessen................................................................................................................................17
13.3 Groepen omvormen tot effectieve teams..................................................................................................19
13.3.1 Wat is een team?................................................................................................................................19
13.3.2 Typen teams.......................................................................................................................................19
13.3.3 Effectieve teams samenstellen en beheren.......................................................................................19
13.4 Hedendaagse uitdagingen bij het leiden van teams..................................................................................19
13.4.1 Sociale netwerken begrijpen..............................................................................................................19
H14 Medewerkers motiveren....................................................................................................................... 20
14.1 Wat is motivatie?.......................................................................................................................................20
14.2 Vroege theorieën over motivatie...............................................................................................................20
14.2.1 De behoeftehiërarchie van Maslow...................................................................................................20
14.2.2 De XY-theorie van McGregor..............................................................................................................21
14.2.3 De tweefactorentheorie van Herzberg...............................................................................................21
14.3 Hedendaagse theorieën over motivatie.....................................................................................................22
14.3.1 De doelstellingstheorie.......................................................................................................................22
14.3.2 De bekrachtigingstheorie...................................................................................................................22
14.3.3 De rechtvaardigheidstheorie..............................................................................................................23
14.3.4 De verwachtingstheorie......................................................................................................................23
14.3.5 Zorg dragen voor motiverend werk....................................................................................................23
14.4 Motivatie in de praktijk..............................................................................................................................25
14.4.1 Unieke groepen medewerkers...........................................................................................................25
14.4.2 Geschikte beloningsprogramma’s ontwerpen...................................................................................25
H15 Leiderschap.......................................................................................................................................... 26
15.1 Wat is leiderschap?....................................................................................................................................26
15.2 Vroege theorieën over leiderschap............................................................................................................26
15.2.1 Theorieën over leiderschapskenmerken............................................................................................26
15.2.2 Theorieën over leiderschapsgedrag...................................................................................................26
15.3 Contingentietheorieën over leiderschap....................................................................................................27
15.3.1 De situationele leiderschapstheorie van Hersey en Blanchard..........................................................27
15.3.2 Participerend leidinggeven.................................................................................................................28
15.3.3 Het pad-doelmodel.............................................................................................................................28
15.4 Moderne ideeën over leiderschap..............................................................................................................29
15.4.1 Transformationeel en transactioneel leiderschap.............................................................................29
15.4.2 Charismatisch en visionair leiderschap..............................................................................................30
15.4.3 Teamleiderschap.................................................................................................................................30
15.4.4 Dienstbaar leiderschap.......................................................................................................................30
15.4.5 Flexibel leiderschap............................................................................................................................30
15.5 Hedendaagse vraagstukken over leiderschap...........................................................................................31
15.5.1 Leiders en macht................................................................................................................................31
15.5.2 Vertrouwen opbouwen......................................................................................................................31
15.5.3 Empowerment van werknemers........................................................................................................32
, 15.5.4 Leiderschap en sekse..........................................................................................................................32
15.5.5 De teloorgang van gevierde leiders....................................................................................................32
H11 Humanresourcesmanagement
Het doelgericht managen van personeel in organisaties. De bedoeling is dat
managers hun medewerkers motiveren op een op de organisatie afgestemde manier,
, zodat zij in staat zijn om hun werk vorm en inhoud te geven zonder veelvuldige
inmenging van een leidinggevende.
11.1 Het humanresourcesmanagementproces
11.1.1 De uitgangspunten van HRM
1. Mensen vormen binnen een organisatie geen kostenpost, maar zijn activa.
2. Personeelsbeleid is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van het
management ene niet van personeelsfunctionarissen.
3. Er is sprake van een langetermijnvisie op personeelsbeleid.
4. Personeelsinstrumenten als werving en selectie, personeelsplanning, het opstellen
van functieprofielen meet bijbehorende competenties en opleidingsplannen staan in
directe relatie tot elkaar en moet je geïntegreerd toepassen.
5. Strategisch beleid van de organisatie en personeelsbeleid beïnvloeden elkaar.
11.1.2 Het belang van HRM
Het behalen van concurrentievoordeel, door verhogen productieve door goede
werksituatie creëren.
High-performancebeleid
Beleid dat resulteert in werkwijzen die voor zowel het individu als de organisatie tot
betere prestaties leiden. (BV. zelfsturende teams, gedecentraliseerde besluitvorming,
flexibele taakverdeling, etc.)
Humanresourcesmanagementproces
Activiteiten die nodig zijn om de organisatie van voldoende personeel te voorzien en
om de prestaties tot een acceptabel niveau op te voeren.
11.2 Externe invloeden op hete HRM-proces
Economie
Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld dat de economische recessie grote invloed had
op het HRM-proces.
H11 Humanresourcesmanagement................................................................................................................ 3
11.1 Het humanresourcesmanagementproces....................................................................................................4
11.1.1 De uitgangspunten van HRM................................................................................................................4
11.1.2 Het belang van HRM.............................................................................................................................4
11.2 Externe invloeden op hete HRM-proces.......................................................................................................4
11.3 Humanresourcesplanning............................................................................................................................5
11.3.1 Beoordeling van de huidige situatie.....................................................................................................5
11.3.2 Het invullen van toekomstige HR-behoeften.......................................................................................5
..............................................................................................................................................................................5
11.4 Werving en afvloeiing..................................................................................................................................5
11.5 Selectie.........................................................................................................................................................6
11.5.1 Wat is selectie?.....................................................................................................................................6
11.5.2 Validiteit en Betrouwbaarheid.............................................................................................................6
11.5.3 Typen selectie-instrumenten................................................................................................................7
11.6 Oriëntatie.....................................................................................................................................................7
11.7 Opleiding van het personeel.........................................................................................................................8
11.7.1 Soorten opleidingen.............................................................................................................................8
11.7.2 Trainingsmethoden...............................................................................................................................8
11.8 Performancemanagement...........................................................................................................................8
11.11 Actuele vraagstukken.................................................................................................................................9
11.11.1 Flexibiliteit in het werk.......................................................................................................................9
11.11.2 Sociale innovatie...............................................................................................................................10
11.11.3 Evenwicht tussen werk en privé.......................................................................................................10
11.11.4 HR-kosten en opbrengsten inzichtelijk maken.................................................................................10
H12 Gedrag in organisaties........................................................................................................................... 11
12.1 Waarom individueel gedrag bestuderen?..................................................................................................11
12.1.1 Het aandachtgebied van organisatiegedrag.......................................................................................11
12.1.2 Doelstellingen van organisatiegedrag................................................................................................11
12.2 Attitudes.....................................................................................................................................................11
12.2.2 Betrokkenheid bij het werk en betrokkenheid bij de organisatie......................................................12
12.2.4 Cognitieve dissonantie........................................................................................................................12
12.2.5 Manager en attitudes.........................................................................................................................12
12.3 Persoonlijkheid...........................................................................................................................................12
12.3.1 Gedrag voorspellen op basis van persoonlijkheid..............................................................................12
12.3.2 Emoties en emotionele intelligentie..................................................................................................12
12.3.3 Persoonlijkheid en arbeidstevredenheid............................................................................................13
12.4 Waarneming..............................................................................................................................................13
12.4.1 Factoren die waarneming beïnvloeden..............................................................................................13
12.4.2 De attributietheorie............................................................................................................................13
12.4.3 Versneld beoordelen..........................................................................................................................13
12.5 Leren...........................................................................................................................................................14
12.5.1 Instrumenteel leren............................................................................................................................14
12.5.2 Sociaal leren........................................................................................................................................14
12.5.3 Vormen van gedrag (Shaping)............................................................................................................14
,H13 Groepen en teams................................................................................................................................ 15
13.1 Groepsgedrag.............................................................................................................................................15
13.1.1 Wat is een groep?...............................................................................................................................15
13.1.2 Fasen in groepsontwikkeling..............................................................................................................15
13.2 Groepsgedrag uitgelegd.............................................................................................................................16
13.2.1 Externe omstandigheden van de groep.............................................................................................16
13.2.2 Middelen van groepsleden.................................................................................................................16
13.2.3 Groepsstructuur..................................................................................................................................16
13.2.4 Groepsprocessen................................................................................................................................17
13.3 Groepen omvormen tot effectieve teams..................................................................................................19
13.3.1 Wat is een team?................................................................................................................................19
13.3.2 Typen teams.......................................................................................................................................19
13.3.3 Effectieve teams samenstellen en beheren.......................................................................................19
13.4 Hedendaagse uitdagingen bij het leiden van teams..................................................................................19
13.4.1 Sociale netwerken begrijpen..............................................................................................................19
H14 Medewerkers motiveren....................................................................................................................... 20
14.1 Wat is motivatie?.......................................................................................................................................20
14.2 Vroege theorieën over motivatie...............................................................................................................20
14.2.1 De behoeftehiërarchie van Maslow...................................................................................................20
14.2.2 De XY-theorie van McGregor..............................................................................................................21
14.2.3 De tweefactorentheorie van Herzberg...............................................................................................21
14.3 Hedendaagse theorieën over motivatie.....................................................................................................22
14.3.1 De doelstellingstheorie.......................................................................................................................22
14.3.2 De bekrachtigingstheorie...................................................................................................................22
14.3.3 De rechtvaardigheidstheorie..............................................................................................................23
14.3.4 De verwachtingstheorie......................................................................................................................23
14.3.5 Zorg dragen voor motiverend werk....................................................................................................23
14.4 Motivatie in de praktijk..............................................................................................................................25
14.4.1 Unieke groepen medewerkers...........................................................................................................25
14.4.2 Geschikte beloningsprogramma’s ontwerpen...................................................................................25
H15 Leiderschap.......................................................................................................................................... 26
15.1 Wat is leiderschap?....................................................................................................................................26
15.2 Vroege theorieën over leiderschap............................................................................................................26
15.2.1 Theorieën over leiderschapskenmerken............................................................................................26
15.2.2 Theorieën over leiderschapsgedrag...................................................................................................26
15.3 Contingentietheorieën over leiderschap....................................................................................................27
15.3.1 De situationele leiderschapstheorie van Hersey en Blanchard..........................................................27
15.3.2 Participerend leidinggeven.................................................................................................................28
15.3.3 Het pad-doelmodel.............................................................................................................................28
15.4 Moderne ideeën over leiderschap..............................................................................................................29
15.4.1 Transformationeel en transactioneel leiderschap.............................................................................29
15.4.2 Charismatisch en visionair leiderschap..............................................................................................30
15.4.3 Teamleiderschap.................................................................................................................................30
15.4.4 Dienstbaar leiderschap.......................................................................................................................30
15.4.5 Flexibel leiderschap............................................................................................................................30
15.5 Hedendaagse vraagstukken over leiderschap...........................................................................................31
15.5.1 Leiders en macht................................................................................................................................31
15.5.2 Vertrouwen opbouwen......................................................................................................................31
15.5.3 Empowerment van werknemers........................................................................................................32
, 15.5.4 Leiderschap en sekse..........................................................................................................................32
15.5.5 De teloorgang van gevierde leiders....................................................................................................32
H11 Humanresourcesmanagement
Het doelgericht managen van personeel in organisaties. De bedoeling is dat
managers hun medewerkers motiveren op een op de organisatie afgestemde manier,
, zodat zij in staat zijn om hun werk vorm en inhoud te geven zonder veelvuldige
inmenging van een leidinggevende.
11.1 Het humanresourcesmanagementproces
11.1.1 De uitgangspunten van HRM
1. Mensen vormen binnen een organisatie geen kostenpost, maar zijn activa.
2. Personeelsbeleid is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van het
management ene niet van personeelsfunctionarissen.
3. Er is sprake van een langetermijnvisie op personeelsbeleid.
4. Personeelsinstrumenten als werving en selectie, personeelsplanning, het opstellen
van functieprofielen meet bijbehorende competenties en opleidingsplannen staan in
directe relatie tot elkaar en moet je geïntegreerd toepassen.
5. Strategisch beleid van de organisatie en personeelsbeleid beïnvloeden elkaar.
11.1.2 Het belang van HRM
Het behalen van concurrentievoordeel, door verhogen productieve door goede
werksituatie creëren.
High-performancebeleid
Beleid dat resulteert in werkwijzen die voor zowel het individu als de organisatie tot
betere prestaties leiden. (BV. zelfsturende teams, gedecentraliseerde besluitvorming,
flexibele taakverdeling, etc.)
Humanresourcesmanagementproces
Activiteiten die nodig zijn om de organisatie van voldoende personeel te voorzien en
om de prestaties tot een acceptabel niveau op te voeren.
11.2 Externe invloeden op hete HRM-proces
Economie
Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld dat de economische recessie grote invloed had
op het HRM-proces.
