Meertaligheid
Meerstemmigheid
-
Cursus
DEEL 4 (maart)
,Sociolinguïstiek - methodologische principes....................................................................................3
I. Fieldwork........................................................................................................................................3
II. Inleiding........................................................................................................................................3
III. Kwalitatief of kwantitatief?..........................................................................................................3
IV. Afbakening...................................................................................................................................4
V. Groepen onderscheiden en mensen groeperen.............................................................................4
VI. De Speech community..................................................................................................................4
VII. Community of practice................................................................................................................5
VIII. Sociale netwerken......................................................................................................................6
IX. Afbakening in plaats en tijd..........................................................................................................7
X. Sampling methodes.......................................................................................................................9
I. Random sampling...........................................................................................................................9
II. Proportional stratification...........................................................................................................10
III. Judgement sampling...................................................................................................................10
IV. Bevraging...................................................................................................................................11
I. Enquêteformulieren.....................................................................................................................11
II. Face-to-face enquêtes.................................................................................................................11
III. Participant observation..............................................................................................................12
IV. Het sociolinguïstisch interview...................................................................................................13
V. Variabelen en kwantitatieve verwerking.....................................................................................13
VI. Sociologische variabelen: gender...............................................................................................15
I. Principe1......................................................................................................................................18
II. Principe1a....................................................................................................................................19
III. Principe2....................................................................................................................................20
IV. Genderidentiteit … complexer dan gedacht...............................................................................21
V. The times, they are changing.......................................................................................................23
I. Individuele real time studies.........................................................................................................23
II. Panel studies...............................................................................................................................24
III. Trend studies..............................................................................................................................24
IV. Apparent time............................................................................................................................25
V. Age-grading.................................................................................................................................26
VI. Begrippenlijst.............................................................................................................................28
Meertaligheid, meerstemmigheid
In dit deel hebben we het over een aantal methodologische kwesties, als overgang naar een
sociolinguïstiek die meer en meer geënt wordt op individuele sprekers, dan op populaties en
groepen.
2
, Zoals bij vastgoed, gelden er ook in de sociolinguïstiek drie belangrijke criteria bij het opzetten van
onderzoek: sampling, sampling en sampling! De manier waarop je steekproeven neemt, de interne
en externe validiteit van de steekproef zijn cruciale stappen in het sociolinguïstisch onderzoek.
Maar daarnaast zijn er ook typische variabelen waarmee je samples kan organiseren, zoals gender en
leeftijd. In welke mate hebben die een impact op taalgebruik? Hoe wordt dit benaderd binnen de
sociolinguïstiek?
Sociolinguïstiek - methodologische principes
I. Fieldwork
II. Inleiding
De sociolinguïstiek houdt zich bezig met de taalkeuzes die sprekers maken, en met de redenen die
ze hebben (of denken te hebben) voor die keuzes.
Welke keuzes maakt men, in welke context, en waarom?
Een belangrijk deel van het sociolinguïstisch onderzoek verloopt via "fieldwork"
concreet onderzoek in een specifieke locatie, met "echte" mensen
Sociolinguïstisch onderzoek is dus empirisch onderzoek, dat ook oog heeft voor de concrete
situatie waarin sprekers zich bevinden.
In dit hoofdstuk gaan we even in op een aantal methodologische technieken die gebruikt kunnen
worden bij het sociolinguïstische fieldwork
de positieve aspecten
de problemen
III. Kwalitatief of kwantitatief?
- kwantitatief onderzoek: gebruikt statistische technieken om te zo correct mogelijk te"meten"
- kwalitatief onderzoek: geïnteresseerd in het "waarom" - de redenen of motieven die sprekers
hebben bij het maken van keuzes (het exacte meten is minder belangrijk)
Idealiter beide technieken combineren (omdat het onderzoeksobject van de sociolinguïstiek
complex is):
via kwantitatief onderzoek correlaties aangeven (bv. deze groep sprekers gebruikt meer
een stemloze /t/ dan de controlegroep)
via kwalitatief onderzoek peilen naar de mogelijke redenen van het kwantitatieve
verschil (een verklaring geven)
Mary Bucholtz (1999): onderzoek naar het talige gedrag van verschillende meisjesgroepen in een
middelbare school.
Het onderzoek groepeert de meisjes in een "community of practice" en gaat na welke taalkundige
verschillen er zijn.
kwalitatief onderzoek: om de talige verschillen te verklaren
Ze stelde vast dat: de “nerd-identity” niet zozeer een negatief stigma is die een bepaalde
groep krijgt opgekleefd door de anderen, maar ook een positieve identiteit vertegenwoordigt
waarmee de "nerd girls" zich actief distantiëren van de rest.
3
Meerstemmigheid
-
Cursus
DEEL 4 (maart)
,Sociolinguïstiek - methodologische principes....................................................................................3
I. Fieldwork........................................................................................................................................3
II. Inleiding........................................................................................................................................3
III. Kwalitatief of kwantitatief?..........................................................................................................3
IV. Afbakening...................................................................................................................................4
V. Groepen onderscheiden en mensen groeperen.............................................................................4
VI. De Speech community..................................................................................................................4
VII. Community of practice................................................................................................................5
VIII. Sociale netwerken......................................................................................................................6
IX. Afbakening in plaats en tijd..........................................................................................................7
X. Sampling methodes.......................................................................................................................9
I. Random sampling...........................................................................................................................9
II. Proportional stratification...........................................................................................................10
III. Judgement sampling...................................................................................................................10
IV. Bevraging...................................................................................................................................11
I. Enquêteformulieren.....................................................................................................................11
II. Face-to-face enquêtes.................................................................................................................11
III. Participant observation..............................................................................................................12
IV. Het sociolinguïstisch interview...................................................................................................13
V. Variabelen en kwantitatieve verwerking.....................................................................................13
VI. Sociologische variabelen: gender...............................................................................................15
I. Principe1......................................................................................................................................18
II. Principe1a....................................................................................................................................19
III. Principe2....................................................................................................................................20
IV. Genderidentiteit … complexer dan gedacht...............................................................................21
V. The times, they are changing.......................................................................................................23
I. Individuele real time studies.........................................................................................................23
II. Panel studies...............................................................................................................................24
III. Trend studies..............................................................................................................................24
IV. Apparent time............................................................................................................................25
V. Age-grading.................................................................................................................................26
VI. Begrippenlijst.............................................................................................................................28
Meertaligheid, meerstemmigheid
In dit deel hebben we het over een aantal methodologische kwesties, als overgang naar een
sociolinguïstiek die meer en meer geënt wordt op individuele sprekers, dan op populaties en
groepen.
2
, Zoals bij vastgoed, gelden er ook in de sociolinguïstiek drie belangrijke criteria bij het opzetten van
onderzoek: sampling, sampling en sampling! De manier waarop je steekproeven neemt, de interne
en externe validiteit van de steekproef zijn cruciale stappen in het sociolinguïstisch onderzoek.
Maar daarnaast zijn er ook typische variabelen waarmee je samples kan organiseren, zoals gender en
leeftijd. In welke mate hebben die een impact op taalgebruik? Hoe wordt dit benaderd binnen de
sociolinguïstiek?
Sociolinguïstiek - methodologische principes
I. Fieldwork
II. Inleiding
De sociolinguïstiek houdt zich bezig met de taalkeuzes die sprekers maken, en met de redenen die
ze hebben (of denken te hebben) voor die keuzes.
Welke keuzes maakt men, in welke context, en waarom?
Een belangrijk deel van het sociolinguïstisch onderzoek verloopt via "fieldwork"
concreet onderzoek in een specifieke locatie, met "echte" mensen
Sociolinguïstisch onderzoek is dus empirisch onderzoek, dat ook oog heeft voor de concrete
situatie waarin sprekers zich bevinden.
In dit hoofdstuk gaan we even in op een aantal methodologische technieken die gebruikt kunnen
worden bij het sociolinguïstische fieldwork
de positieve aspecten
de problemen
III. Kwalitatief of kwantitatief?
- kwantitatief onderzoek: gebruikt statistische technieken om te zo correct mogelijk te"meten"
- kwalitatief onderzoek: geïnteresseerd in het "waarom" - de redenen of motieven die sprekers
hebben bij het maken van keuzes (het exacte meten is minder belangrijk)
Idealiter beide technieken combineren (omdat het onderzoeksobject van de sociolinguïstiek
complex is):
via kwantitatief onderzoek correlaties aangeven (bv. deze groep sprekers gebruikt meer
een stemloze /t/ dan de controlegroep)
via kwalitatief onderzoek peilen naar de mogelijke redenen van het kwantitatieve
verschil (een verklaring geven)
Mary Bucholtz (1999): onderzoek naar het talige gedrag van verschillende meisjesgroepen in een
middelbare school.
Het onderzoek groepeert de meisjes in een "community of practice" en gaat na welke taalkundige
verschillen er zijn.
kwalitatief onderzoek: om de talige verschillen te verklaren
Ze stelde vast dat: de “nerd-identity” niet zozeer een negatief stigma is die een bepaalde
groep krijgt opgekleefd door de anderen, maar ook een positieve identiteit vertegenwoordigt
waarmee de "nerd girls" zich actief distantiëren van de rest.
3
