Samenvatting Nederlands 1.2

Deel 1:
Taalonderwijs in de 21e eeuw :




De zeven principes
Hb p 402-403 voor
kijkwijzer




Principe 1:
Taalkrachtig onderwijs stimuleert een positieve talige
grondhouding
Basisprincipe voor de volgende zes principes
Zie kader
Taalontwikkeling stimuleren

Rekening houden met motivatie en sociaal-emotionele factoren van
kinderen

Toch is er een samenspel nodig
1. Veilige oefencontext bieden :
→ Ruimte om te experimenteren met taal
→ Fouten mogen maken
→ Bv. Juf Isha laat de leerlingen in kleine groepen experimenteren
met taal
2. Het talige repertoire van leerlingen omarmen :
→ Elk kind wordt aanvaard
→ Appreciëren wat ze al kunnen en elk kind op zijn niveau iets
bijleren
→ Bv. Juf Isha laat de jongen die niet graag in groep werkt in een
duo werken
3. Hoge verwachtingen koesteren :
→ Leraren moeten geloven in de leerlingen en zij moeten dit voelen
→ Leerlingen worden zo uitgedaagd
→ Bv. Juf Isha laat de leerlingen zelfstandig een tekst verwerken




1

,Principe 2 : Zie kader
Taalkrachtig onderwijs is contextrijk
Hoe kan taal betekenis krijgen door contexten?
 Inspelen op interesses en leefwereld van kinderen
→ Iets op economisch vlak interesseert hun niet, hun games wel
 Je vertrekt vanuit concrete materialen, vragen, … verbind je met
abstracte inhouden
→ Zorgt voor herkenbaarheid en uitdaging
 Zorg voor visuele ondersteuning of ervaringen + Rijk taalaanbod
en ondersteuning
→ Afbeeldingen gebruiken of echte situaties delen
→ Vaktaal gebruiken die hun nieuwe woorden leert
 Link leggen met gemeenschappelijke voorkennis
→ Terugblikken op wat ze al weten en hierop inspelen

Ken je een voorbeeld?
→ Je gaat sneller leren fietsen door het te doen dan door de theorie te
kennen

Principe 3 :
Taalkrachtig onderwijs is functioneel
Taal functioneel inzetten Om doelen te bereiken

Middel om betekenisvolle zaken op te lossen Zie kader

Als leerkracht hou je het talige doel voor ogen

Wat zijn de voordelen van dit principe?
1. Functioneel doel verhoogt de motivatie en betrokkenheid
2. Functionaliteit zorgt voor uitdaging, waarbij ze hun grenzen
verleggen en zo leren

Ken je een voorbeeld?
→ Leerlingen mogen zelf een Nieuwjaarsbrief schrijven

Principe 4 : Zie kader
Taalkrachtis onderwijs is (inter)actief :
Leerlingen leren veel van elkaar Wat moet je doen om taal te
verwerven?
→ Taalaanbod1
→ Reageren2
→ Feedback3
1
= De leerlingen nieuwe zaken meegeven
2
= In gesprek gaan met elkaar
3
= Zeggen wat ze al goed doen en waar ze nog wat aan moeten werken

2

, Je hebt op verschillende momenten en in verschillende contexten tijd om
taal te leren
(Interactieve klaspraktijk)


Welke twee soorten interacties bestaan er?
1. Leeraar-leerlinginteractie :
→ Kwaliteitsvolle input (Persoonlijk taalaanbod) + Feedback =
Ondersteuning
→ Taalstimulerend reageren

Verrijken, verbreden en verbeteren

Hoe? Denkstimulerende vragen, opinievragen, …
2. Leerling-leerlinginteractie :
→ Functionele interacties plannen Homogeen4 of
heterogeen5

Principe 5 :
Taalkrachtig onderwijs geeft ondersteuning :
Hoe?
→ Ondersteuning terwijl de leerling leest, spreekt, schrijft of luistert
→ Differentiëren
→ Individuele en klassikale ondersteuning
Zie kader
Welke combinatie moet er gemaakt worden?
 Feedback :
→ Beschrijving van de huidige stand van zaken
 Feed-up :
→ Beschrijving van de gewenste leeruitkomst
 Feedforward :
→ Beschrijving van de stap die nodig is om het gewenste resultaat
te hebben

Wat is scaffolding?
→ De juiste hoeveelheid ondersteuning om de leerlingen een stap hoger
te brengen

Wat is modeling?
→ Je modelgedrag kan ingezet worden in het vervolg van de discussie

Helpt de leerling een doel te bereiken

Principe 6 :

4
= Alleen
5
= In groep met mensen van verschillende niveaus

3

, Taalkrachtig onderwijs heeft aandacht voor impliciet en expliciet
leren :

Onbewust taal oppikken Bewust
stilstaan bij taal aspecten

Zie kader Dit moet incidenteel6 en
intentioneel7


Wat moet er nog zijn?
→ Expliciete aandacht voor strategieën en vormelijke aspecten
+
Modellen hoe leerlingen ze kunnen toepassen
+
Focus on form8

Waarop moet je letten?
→ Goede voorbereiding, keuze en meerdere oefenkansen

Ken je een voorbeeld?
→ Kinderen mails laten lezen die ze dan moeten verbeteren zodat ze het
zelf kunnen

Principe 7 :
Taalkrachtig onderwijs biedt kansen tot reflectie :
Nadenken over een proces, product of vooruitgang om er iets van de leren

Wanneer kan je dit doen? Voor, na of tijdens de les

Door wie kan het initiatief genomen worden voor een reflectie? Zie kader
 Leraar
 Medeleerlingen
 Tijd en ruimte (Iedereen voelt dat het nodig is en er is tijd voor)


Contextrijk, dierentuin is een motiverend thema in de derde graad. Je
O kan hun leefwereld er bij betrekken door vragen te stellen aan de
E leerlingen. Je kan het visueel ook ondersteunen. Het is functioneel,
F luisteren en spreken in noodzakelijk om te kunnen samenwerken voor de
E planning van de dierentuin. Je beschikt over verdeelde informatie over vier
N kinderen. Niet iedereen doet actief mee in een klasverband. Wanneer je
I spreekt over wat op je kaartje staat zijn de anderen echte luisteraars want
N ze beschikken niet over de informatie die je aan het mededelen bent. Er is
G ook sprake over talige grondhouding in deze opdracht. In kleinere
groepjes is er een grote spreekdurf, ze durven allemaal tegen elkaar te
D
I 6
= Toevallig of per ongeluk iets aanleren zoals bijvoorbeeld bij een ander vak
E 7
= Bij de les taal hierover stilstaan
8
R = De ene leerling is snel weg met iets terwijl de andere er wat meer moeite mee heeft
E 4
N
T
U

I