Heelkundige ZO
1. Orthopedie en traumatologie
1.1 gewrichtsprothesen
1.1.1 knieprothese
- De knie bestaat uit twee botstukken welke uiteinden zijn
bekleed met kraakbeen.
- Kraakbeen beschadiging: slijtage of artrose
Patellofemorale artrose
- Thv knieschijfgewricht
- Oorzaak: knieschijfbreuk of aangeboren abnormaliteit van het
gewricht
femorotibiale artrose
- Thv gewricht tussen femur en tibia.
- Ofwel volledige gewricht ofwel 1 compartiment
- Mogelijke oorzaken:
- - binnenste deel: Genu Varum
- - Buitenste deel: Genu Valgus
-
Artrose:
- Artrose van het binnenste deel van het femorotibiaal gewricht door een O-been (genu
varum) komt heel vaak voor en kan reeds van het veertigste levensjaar (afhankelijk van de
belasting van het kniegewricht, professioneel en sportbeoefening) klachten veroorzaken.
- Artrose van het buitenste femorotibiaal compartiment ten gevolge van een X-been (genu
valgum) komt minder voor.
Prothese:
- Wanneer:
Kraakbeenschade te groot
Erge pijn, die niet reageert op niet-operatieve behandeling
- Soorten:
Unicompartimentele
Femoropatellaire prothese
Totale knieprothese
Unicompartimentele prothese schade beperkt tot 1 compartiment van femorotibiaal
gewricht
, Femoropatellaire prothese schade beperkt tot dit gewricht
Totale knieprothese (panartrisis, Schade in alle 3 de compartimenten
tricompartimenteel)
Verwikkelingen:
- Infectie
- Extra botvorming => gewrichtsstijfheid
- DVT (klontervorming)
- Ontwrichting van de prothese
- Zenuw- en bloedvatletsels (zeldzaam)
- Lange termijn: loskomen van de prothese
1.1.2 heupprothese
Coxartrose
- Oorzaak:
Meestal onbekend
Overgewicht
Doorbloedingsstoornissen van de heupkop
In slechte stand genezen fracturen die doorlopen in heupkop of –
kom
- Voorkomen:
Klachten meestal na middelbare leeftijd
Vaker vrouwen dan mannen
Prothesen
- Soorten:
Totale heupprothese (THP)
Gecementeerd
Ongecementeerd
Resurfacing heupprothese
- Verwikkelingen:
, Infectie
Extra botvorming => gewrichtsstijfheid
Ontwrichting prothese (1e week)
DVT
Lange termijn: loskomen van de prothese
gecementeerde THP worden zowel de kom als de steel met botcement aan het bot
verankerd.
ongecementeerde THP worden de kom en de kop met steel niet met cement vastgezet maar
worden de kom en steel met kop zo vast mogelijk in het bot ingeklemd.
inkloppen
Resurfacing enkel het aangetaste bot en kraakbeen verwijderd van de heupkop en
van het acetabulum en bedekt door een metalen prothesestuk. Hierbij
wordt de femurkop en -hals gespaard zodat later een THP mogelijk
blijft.
Nieuw opp. opzetten
1.1.3 schouderprothese
- Oorzaak:
Aantasting
kraakbeen
humeruskop
en/of
gewrichtskom scapula
- Diagnose:
RX
CT-scan indien ook evaluatie van om de omgevende pezen van rotator cuff
Soorten:
- Totale schouderprothese (TSP)
Hier worden de beschadigde gewrichtsoppervlakken van de kop en de kom vervangen
door implantaten. Klassiek wordt hierbij de humeruskop afgezaagd, waarbij een metalen
steel in de humerus wordt geplaatst met hierop een kop. In de kom van het
schoudergewricht wordt het kraakbeen verwijderd samen met een dun laagje bot,
waarna een metalen plaatje met hierop een kom in polyethyleen wordt geplaatst.
, - Omgekeerde schouderprothese (reverse shoulder)
Naast de klassieke prothese werd ook een prothese ontwikkeld voor mensen die naast
het probleem van artrose ook een belangrijke scheur hebben in de rotator cuffpezen
Ook problemen met rotator cuffpezen
- Hemi-atroplastie
Hier wordt enkel de humeruskop vervangen
- Resurfacing prothese
Wordt enkel het kraakbeen t.h.v. de humeruskop vervangen zonder dat de kop wordt
weggehaald
56
1.2 Fracturen
Oorzaken:
1. Orthopedie en traumatologie
1.1 gewrichtsprothesen
1.1.1 knieprothese
- De knie bestaat uit twee botstukken welke uiteinden zijn
bekleed met kraakbeen.
- Kraakbeen beschadiging: slijtage of artrose
Patellofemorale artrose
- Thv knieschijfgewricht
- Oorzaak: knieschijfbreuk of aangeboren abnormaliteit van het
gewricht
femorotibiale artrose
- Thv gewricht tussen femur en tibia.
- Ofwel volledige gewricht ofwel 1 compartiment
- Mogelijke oorzaken:
- - binnenste deel: Genu Varum
- - Buitenste deel: Genu Valgus
-
Artrose:
- Artrose van het binnenste deel van het femorotibiaal gewricht door een O-been (genu
varum) komt heel vaak voor en kan reeds van het veertigste levensjaar (afhankelijk van de
belasting van het kniegewricht, professioneel en sportbeoefening) klachten veroorzaken.
- Artrose van het buitenste femorotibiaal compartiment ten gevolge van een X-been (genu
valgum) komt minder voor.
Prothese:
- Wanneer:
Kraakbeenschade te groot
Erge pijn, die niet reageert op niet-operatieve behandeling
- Soorten:
Unicompartimentele
Femoropatellaire prothese
Totale knieprothese
Unicompartimentele prothese schade beperkt tot 1 compartiment van femorotibiaal
gewricht
, Femoropatellaire prothese schade beperkt tot dit gewricht
Totale knieprothese (panartrisis, Schade in alle 3 de compartimenten
tricompartimenteel)
Verwikkelingen:
- Infectie
- Extra botvorming => gewrichtsstijfheid
- DVT (klontervorming)
- Ontwrichting van de prothese
- Zenuw- en bloedvatletsels (zeldzaam)
- Lange termijn: loskomen van de prothese
1.1.2 heupprothese
Coxartrose
- Oorzaak:
Meestal onbekend
Overgewicht
Doorbloedingsstoornissen van de heupkop
In slechte stand genezen fracturen die doorlopen in heupkop of –
kom
- Voorkomen:
Klachten meestal na middelbare leeftijd
Vaker vrouwen dan mannen
Prothesen
- Soorten:
Totale heupprothese (THP)
Gecementeerd
Ongecementeerd
Resurfacing heupprothese
- Verwikkelingen:
, Infectie
Extra botvorming => gewrichtsstijfheid
Ontwrichting prothese (1e week)
DVT
Lange termijn: loskomen van de prothese
gecementeerde THP worden zowel de kom als de steel met botcement aan het bot
verankerd.
ongecementeerde THP worden de kom en de kop met steel niet met cement vastgezet maar
worden de kom en steel met kop zo vast mogelijk in het bot ingeklemd.
inkloppen
Resurfacing enkel het aangetaste bot en kraakbeen verwijderd van de heupkop en
van het acetabulum en bedekt door een metalen prothesestuk. Hierbij
wordt de femurkop en -hals gespaard zodat later een THP mogelijk
blijft.
Nieuw opp. opzetten
1.1.3 schouderprothese
- Oorzaak:
Aantasting
kraakbeen
humeruskop
en/of
gewrichtskom scapula
- Diagnose:
RX
CT-scan indien ook evaluatie van om de omgevende pezen van rotator cuff
Soorten:
- Totale schouderprothese (TSP)
Hier worden de beschadigde gewrichtsoppervlakken van de kop en de kom vervangen
door implantaten. Klassiek wordt hierbij de humeruskop afgezaagd, waarbij een metalen
steel in de humerus wordt geplaatst met hierop een kop. In de kom van het
schoudergewricht wordt het kraakbeen verwijderd samen met een dun laagje bot,
waarna een metalen plaatje met hierop een kom in polyethyleen wordt geplaatst.
, - Omgekeerde schouderprothese (reverse shoulder)
Naast de klassieke prothese werd ook een prothese ontwikkeld voor mensen die naast
het probleem van artrose ook een belangrijke scheur hebben in de rotator cuffpezen
Ook problemen met rotator cuffpezen
- Hemi-atroplastie
Hier wordt enkel de humeruskop vervangen
- Resurfacing prothese
Wordt enkel het kraakbeen t.h.v. de humeruskop vervangen zonder dat de kop wordt
weggehaald
56
1.2 Fracturen
Oorzaken: