Samenvatting Aardrijkskunde leerdoelen Brazilië

Ak leerdoelen hoofdstuk 3
3.1-3.6

3.1 Beeld van Brazilië

 Je weet hoe je een juist geografisch beeld (van Brazilië)
opbouwt.

- Brazilië is niet langer een ontwikkelingsland of exploitatie
kolonie maar ontwikkeld zelf.
- Grote economische groei tussen 2000-2012
- Mental map: het ruimtelijke beeld dat iemand van een
bepaald gebied in zijn geheugen heeft opgeslagen.
- Geografische beeld: een beeld van een gebied op basis van controleerbare informatie over
de ligging van het gebeid, de ruimtelijke kenmerken ervan en de
samenhang daartussen.
- Beschrijven van Brazilië a.d.h.v. deze geografische kenmerken:
- De absolute ligging: Brazilië is, op het zuidelijkste gedeelte na,
gelegen tussen de keerkringen.
- De relatieve ligging: Brazilië heeft 10 buurlanden
- Fysische kenmerken: in het noordoosten van het land komt een
steppeklimaat voor.
- Sociale kenmerken: de gemiddelde leeftijd in Brazilië is 32 jaar.
- Relaties met anderen: de belangrijkste handelspartners zijn China,
de VS en Argentinië.
- Stereotypen: een algemene karakterisering van een gebied of van een groep mensen die niet
helemaal met de werkelijkheid overeenkomt.
- Om een goed beeld te schetsen moet je verder kijken dan je allereerste idee van een land of
gebied -> kijk naar de uitzonderingen en andere dingen om het land pas echt te leren
kennen.
- Perceptie: de manier waarop je iets waarneemt en ervaart.

3.2 Sociale ontwikkeling

 Je kent de sociaalgeografische gebiedskenmerken van Brazilië.

- Braziliaanse bevolking is jong
- Natuurlijke bevolkingsgroei(nog steeds hoog): de groei of afname van een bevolking door
geboorte en sterfte. (begint af te nemen)
- Sociale bevolkingsgroei: de groei of afname van een bevolking door migratie.
- Afname geboorte kinderen en opkomende vergrijzing Brazilië oorzaken:
- -> de stijgende welvaart (daling geboortecijfer door beter onderwijs, hoger opgeleide
vrouwen en betere gezondheidszorg)
- -> maatschappelijke veranderingen (media laten kleine gezinsgrootte zien en katholieke kerk,
tegen geboortebeperking, verliest invloed)
- -> het overheidsbeleid van gezinsplanning (overheid subsidieert anticonceptiepil)
- Migratie van Brazilië is laag (al jaren licht negatief zelfs)
- Levensverwachting ligt rond de 73 jaar
- Bevolkingsspreiding is ongelijk. Kustgebied erg dichtbevolkt door koloniaal verleden en
koffieteelt en industrialisatie.

,  Je weet dat Brazilië een hoge verstedelijkingsgraad heeft en dat het proces van de
verstedelijking tot problemen leidt (favela’s, vervuiling, gebrekkige infrastructuur).

- Verstedelijkingsgraad: percentage van de bevolking dat in de stad woont
- Hoge verstedelijkingsgraad -> 86% van de inwoners woont in de stad
- Verstedelijkingstempo: snelheid waarmee de verstedelijkingsgraad per jaar toeneemt
- Vanaf 1950 verstedelijkingstempo ook hoog er werd massaal naar de stad verhuisd (want
werk in de industrie)
- Met name Rio de Janeiro en São Paulo groeiden snel en zijn nu echte mega steden
- Deze verstedelijking bracht problemen mee:
- -> infrastructuur was niet berekend op de enorme migratiegolf
- -> woningen of kavels waren te duur voor migranten
- -> ontstaan sloppenwijken/favela’s ging hierdoor heel hard
- -> geweld en criminaliteit in deze week was/is hoog
- Gated communities: ommuurde en bewaakte
woongemeenschappen in steden. Ze worden bewoont door
mensen uit de midden- en hogere klassen(rijke mensen)
-  ruimtelijke segregatie
- ‘gouden driehoek’(Belo Horionte, São Paulo, Rio de Janeiro)
staat wel goed met elkaar in verbinding door een goed
stedelijk netwerk.
- Stedelijk netwerk: de manier waarop de steden over een
gebied verdeeld en met elkaar verbonden zijn.
- 1/3 van de bevolking woont in ‘de gouden driehoek’ en de bevolkingsdruk is hoog
- Suburbanisatie door grote drukte in steden, men verhuisd naar steden buiten de stad die wel
goed verbonden zijn met de megasteden.
- Bevolkingsdruk: de mate waarin de bewoners van een gebied beslag leggen op de aanwezige
ruimte en kringlopen

Sociale ongelijkheid

- Lorenz-curve: een grafiek die de inkomensongelijkheid in een land laat zien
- In Brazilië is de sociale ongelijkheid nog steeds een punt van zorg
- Niet alleen in de stad ook op platteland inkomens verschillen
- -> een kleine groep grootgrondbezitters maakt de dienst uit en heeft ongeveer de helft van
de landbouwgrond in bezit
- Grootgrondbezitters: een relatief kleine maar machtige groep boeren die verreweg de
meeste landbouwgrond bezitten
- Etniciteit: afkomst -> in Brazilië helaas nog vaak gebruikt als indicator voor kansrijkheid
- Mestiezen: afstammelingen van een Indiaanse en blanke (voor) ouder (mensen met mix van
Europese en inheemse voorouders)

Vaardigheden

 Je kunt op basis van sociaalgeografische gebiedskenmerken verschillende Braziliaanse
regio’s aanwijzen en de verschillen tussen deze beschrijven en verklaren.
 Je kunt het verstedelijkingsproces in Brazilië op verschillende schaal beschrijven en vanuit
verschillende dimensies analyseren