1
Samenvatting: Uitganspunten van de
Kindertandheelkunde:
Eerste levensjaar:
• Kinderen zijn compleet afhankelijk van de moeder
o Kind en moeder als 1 behandelen
• Uiten is huilen
• Doorbreken van de eerste melktanden komen met pijn in de mond
o Kinderen ervaren dit als negatief
• Bijten en kauwen worden positief ervaren
• Ze hebben grote angsten en attachment
o Attachment; band met de 1ste belangrijkste persoon in het leven
Tweede levensjaar:
• Kind kan lopen en praten
• Nieuwsgierigheid en drang gaan naar zelfstandigheid versus angst
• Kinderen zijn bang voor de vreemden
o Tandarts in dit geval
o Meerdere keren komen zodat dit minder vreemd is voor het kind
• Verbaal contact
• Kind heeft geen tijdsbesef
o Kind leeft in het hier en nu
o Ze weten niet hoelang 5 minuten zijn
Peuter (2-4 jaar):
• Strijd naar zelfstandigheid
• Scheidingsangst van de moeder
• Strijd om autonomie gaat door koppigheidsfase
o Neen-periode
▪ Ze willen op alles nee zeggen
• Kind heeft veel verbeelding
o Tand kan slapen, afzuiger-schrik
o Verregaande fantasieën
o Angst voor lichamelijke beschadiging
Uitgangspunten van de Kindertandheelkunde
, 2
Kleuter (4-6 jaar):
• Verfijning van de motoriek
o Tanden poetsen gaat steeds beter
o Maar ouders moeten napoetsen tot en met 8 jaar
• Kinderlijke fantasie op haar hoogtepunt
• Waarom-periode:
o Kind zal ontdekken en ervaren
• Allerlei regels worden opgelegd
o Kind zal verbod en straffen ervaren
• Geweten en persoonlijkheid
o Zal zijn model imiteren
▪ Dus bij broers en zussen (model-learning)
• Eerst de oudste behandelen
• Zo ziet kind dat behandeling niet gevaarlijk is
o Zal angst verminderen
Schoolleeftijd (6-12 jaar):
• Doorbraak van de eerste molaar
• Kinderen zijn minder afhankelijk
o Ouders niet foutloos en weten niet alles
• Ontwikkeling van intelligentie
o Latentiefase:
▪ Kinderen willen veel weten
• Vroege puberteit
Adolescentie (12-18 jaar):
• Beheersing van het lichaam
• Identiteitscrisis
• Ofwel vol inzicht, rijp, opgewekt, onafhankelijk
• Ofwel humeurig, huilerig en kinderlijk
• Beroepskeuze en sociale contacten in concurrentie met volwassenen
o Zelf beslissingen en een eigen verantwoordelijkheid
Richtlijnen bij kinderen:
• Let op leeftijdsadequaat gedrag
• Leeftijdsadequate eisen mogen
• Denk aan de actualiteit
Uitgangspunten van de Kindertandheelkunde
, 3
Leeftijd Basisstemming Latente Inhoud Passende Reactie
2-4 jaar Algemene angst Ik wil niet Stoppen met de
Ik ga weg behandeling
4-6 jaar Specfieke angst Help, ik heb steun nodig Steun bieden en rustig
doorgaan
6-12 jaar Specifieke of algemene angst Ik wil informatie, steun Angst herkennen als
Ik wil niet stom gevonden normaal
worden Luisteren, uitleg met
steun doorgaan
12-18 jaar Ik weiger mee te werken, Ik wil controle houden Luisteren, uitleg, zo
want dat kan ik niet over wat er ook gebeurt nodig strategie leren
Dwarsliggen Ik wil respect
Gebrek aan zelfvertrouwen Ik wil misschien een
oplossing
Angst en tandheelkunde:
• Angst is een emotie die nodig is om te overleven
• Angst is een van de belangrijkste mechanismen van zelfbehoud
• Angst is normaal en helpt ons voorbestaan
• Angst voor de tandarts is op de 5de plaats van voorkomende angsten
• Situatiegebonden:
o Momentane emotionele toestand
o Angstbeleving/kortstondig reactie op een situatie
• Persoonsgebonden:
o Typische persoonlijkheid van het individu
o Constitutionele kwetsbaarheid die tot uiting komt bij contact met de tandarts
Kinderangsten:
• Meer als de helft komt in de tandartspraktijk voor:
o Dokter
o Injecties
o Water
o Nieuwe dingen
o Pillen slikken
o Plotseling lawaai…
Angst:
• Niet specifiek gevoel van ongerustheid, bezorgdheid, ongemak, schrik met een vage
onbekende oorzaak
• Kan gepaard gaan met onrust-spanning, verhoogde pols en ademnood
• 50/50 kans om patiënt te behandelen op de stoel
o Patiënt lachgas geven
Vrees:
• Gevoel van angst of schrik die aan een welbepaalde bron kan gerelateerd worden
• Mogelijk om patiënt te behandelen op de stoel
Uitgangspunten van de Kindertandheelkunde
Samenvatting: Uitganspunten van de
Kindertandheelkunde:
Eerste levensjaar:
• Kinderen zijn compleet afhankelijk van de moeder
o Kind en moeder als 1 behandelen
• Uiten is huilen
• Doorbreken van de eerste melktanden komen met pijn in de mond
o Kinderen ervaren dit als negatief
• Bijten en kauwen worden positief ervaren
• Ze hebben grote angsten en attachment
o Attachment; band met de 1ste belangrijkste persoon in het leven
Tweede levensjaar:
• Kind kan lopen en praten
• Nieuwsgierigheid en drang gaan naar zelfstandigheid versus angst
• Kinderen zijn bang voor de vreemden
o Tandarts in dit geval
o Meerdere keren komen zodat dit minder vreemd is voor het kind
• Verbaal contact
• Kind heeft geen tijdsbesef
o Kind leeft in het hier en nu
o Ze weten niet hoelang 5 minuten zijn
Peuter (2-4 jaar):
• Strijd naar zelfstandigheid
• Scheidingsangst van de moeder
• Strijd om autonomie gaat door koppigheidsfase
o Neen-periode
▪ Ze willen op alles nee zeggen
• Kind heeft veel verbeelding
o Tand kan slapen, afzuiger-schrik
o Verregaande fantasieën
o Angst voor lichamelijke beschadiging
Uitgangspunten van de Kindertandheelkunde
, 2
Kleuter (4-6 jaar):
• Verfijning van de motoriek
o Tanden poetsen gaat steeds beter
o Maar ouders moeten napoetsen tot en met 8 jaar
• Kinderlijke fantasie op haar hoogtepunt
• Waarom-periode:
o Kind zal ontdekken en ervaren
• Allerlei regels worden opgelegd
o Kind zal verbod en straffen ervaren
• Geweten en persoonlijkheid
o Zal zijn model imiteren
▪ Dus bij broers en zussen (model-learning)
• Eerst de oudste behandelen
• Zo ziet kind dat behandeling niet gevaarlijk is
o Zal angst verminderen
Schoolleeftijd (6-12 jaar):
• Doorbraak van de eerste molaar
• Kinderen zijn minder afhankelijk
o Ouders niet foutloos en weten niet alles
• Ontwikkeling van intelligentie
o Latentiefase:
▪ Kinderen willen veel weten
• Vroege puberteit
Adolescentie (12-18 jaar):
• Beheersing van het lichaam
• Identiteitscrisis
• Ofwel vol inzicht, rijp, opgewekt, onafhankelijk
• Ofwel humeurig, huilerig en kinderlijk
• Beroepskeuze en sociale contacten in concurrentie met volwassenen
o Zelf beslissingen en een eigen verantwoordelijkheid
Richtlijnen bij kinderen:
• Let op leeftijdsadequaat gedrag
• Leeftijdsadequate eisen mogen
• Denk aan de actualiteit
Uitgangspunten van de Kindertandheelkunde
, 3
Leeftijd Basisstemming Latente Inhoud Passende Reactie
2-4 jaar Algemene angst Ik wil niet Stoppen met de
Ik ga weg behandeling
4-6 jaar Specfieke angst Help, ik heb steun nodig Steun bieden en rustig
doorgaan
6-12 jaar Specifieke of algemene angst Ik wil informatie, steun Angst herkennen als
Ik wil niet stom gevonden normaal
worden Luisteren, uitleg met
steun doorgaan
12-18 jaar Ik weiger mee te werken, Ik wil controle houden Luisteren, uitleg, zo
want dat kan ik niet over wat er ook gebeurt nodig strategie leren
Dwarsliggen Ik wil respect
Gebrek aan zelfvertrouwen Ik wil misschien een
oplossing
Angst en tandheelkunde:
• Angst is een emotie die nodig is om te overleven
• Angst is een van de belangrijkste mechanismen van zelfbehoud
• Angst is normaal en helpt ons voorbestaan
• Angst voor de tandarts is op de 5de plaats van voorkomende angsten
• Situatiegebonden:
o Momentane emotionele toestand
o Angstbeleving/kortstondig reactie op een situatie
• Persoonsgebonden:
o Typische persoonlijkheid van het individu
o Constitutionele kwetsbaarheid die tot uiting komt bij contact met de tandarts
Kinderangsten:
• Meer als de helft komt in de tandartspraktijk voor:
o Dokter
o Injecties
o Water
o Nieuwe dingen
o Pillen slikken
o Plotseling lawaai…
Angst:
• Niet specifiek gevoel van ongerustheid, bezorgdheid, ongemak, schrik met een vage
onbekende oorzaak
• Kan gepaard gaan met onrust-spanning, verhoogde pols en ademnood
• 50/50 kans om patiënt te behandelen op de stoel
o Patiënt lachgas geven
Vrees:
• Gevoel van angst of schrik die aan een welbepaalde bron kan gerelateerd worden
• Mogelijk om patiënt te behandelen op de stoel
Uitgangspunten van de Kindertandheelkunde
