Deel 3 | Les 18: eten of gegeten worden
Inleiding boek:
De arenleesters (1857) Jean-Francois Millet
- vrouwen plukken restjes van wat er na het oogsten overblijft
- geen positief beeld
realisme staat voor willen weergeven van werkelijkheid zoals die is
Joseph Wright of Derby, the orrery (ca. 1766)
- de verlichting
- positief beeld
- professor (astroloog)
- intellectueel (-> schrijvers)
- denkers
- kinderen die leren
- > iedereen moet kans krijgen om te leren (verlichtingsidee)
- > iedereen wordt gelijk geboren
- > kinderen zijn belangrijk om de wetenschappen verder te zetten en de wereld beter
te maken
- verlichting groeit uit humanisme en renaissance , wetenschappen staat centraal
De verlichting - eeuw van de rede 1685
- Immanuel kant
- Newton boek Principia (1687) -> begin verlichting
- Ptolemaeus zegt aarde staat centraal, later: Copernicus & galileo -> heliocentrisme
- Einde Verlichting gebeurd door de franse revolutie (1789)
- egalité, fraternité, liberté -> zijn idealen waarnaar je streeft, beter dan vroeger maar
nog steeds niet het beste vooral egalite is het slechts
- wp ontwikkeld zich snel door nieuwe methodes om aan wp te doen
-> rationalisme = deductief aan onderzoek doen = algemene wet en daaruit ga je
conclusies trekken
-> gepropageerd in 1 land vooral in FR
-> empirisme = inductief aan onderzoek doen = kijken wat er is en daaruit een besluit
trekken
-> ontwikkeld in GB (Locke & Hume)
-> immanuel kant zegt het ene is niet mogelijk zonder het andere om functioneel
onderzoek te doen
“iedereen moet geboren worden met dezelfde kansen, iedereen moet kunnen
studeren, verlichting is wanneer je in begint onnodig bent en om daaruit te treden
moet je zelf studeren.” -> idee van de verlichting
- Vooruitgangsgeloof: ratio in de plaats van religie
-> geloof wordt opzij gezet en wp wordt op eerste plaats gezet
, - emancipatie (je kan jezelf ontwikkelen)
-> feminisme wordt uitgevonden
-> keuzes en kansen
- liberalisme
-> A. Smith -> vrije markt (=> economisch liberalisme), overheid mag er niet
tussenkomen
-> vrijheid (zonder verplichting) ⇔ planeconomie vb. China
-> “iedereen is vrij en wij moeten geen overheid hebben die zegt dat mag en dat mag
niet”
De romantiek 1790 - 1830/1850
Voorbeeld: De wandelaar boven de nevelen (1818)
Kenmerken :
- Natuurverlangen
- Escapisme (-> ontsnappen uit de wereld)
- Grepen terug naar ik-figuur
- Individualisme en weltschmerz
- Klemtoon op nationale verleden
-> “wie zijn wij? waar komen wij vandaan en waar liggen de grenzen van ons
cultuur?”
-> ouders en familie terug naar de voorgrond brengen
- Mystiek-religieus
- Kolonies (liberale principes)
Reactie op:
- De verlichting
- industriële revolutie
Het realisme: charles baudelaire
Het realisme is een literaire stroming die probeert het leven zo realistisch mogelijk weer te
geven. De idealisering van de werkelijkheid stond centraal.
Reactie op: De romantiek
Kenmerken: Het beeld de alledaagse gebeurtenissen af, een groet of gewone arbeiders
aan het werk op het land. De manier van schilderen was vergelijkbaar met die van de
romantiek: veel aardetinten en realistische verhoudingen en kleuren,maatschappijkritiek,...
Personages: alle mensen van allerlei rangen, hun dagelijkse leven wordt weergegeven
Inspiratie: Lagere sociale klassen
→ Marx: ongelijkheid tussen de rijk en arm : gelijkheid geven : arbeiders in opstand
engagement van realistische kunstenaar :
- empirisme staat naast rationalisme : manier om onderzoek te doen dat er algemene
wet is
Inleiding boek:
De arenleesters (1857) Jean-Francois Millet
- vrouwen plukken restjes van wat er na het oogsten overblijft
- geen positief beeld
realisme staat voor willen weergeven van werkelijkheid zoals die is
Joseph Wright of Derby, the orrery (ca. 1766)
- de verlichting
- positief beeld
- professor (astroloog)
- intellectueel (-> schrijvers)
- denkers
- kinderen die leren
- > iedereen moet kans krijgen om te leren (verlichtingsidee)
- > iedereen wordt gelijk geboren
- > kinderen zijn belangrijk om de wetenschappen verder te zetten en de wereld beter
te maken
- verlichting groeit uit humanisme en renaissance , wetenschappen staat centraal
De verlichting - eeuw van de rede 1685
- Immanuel kant
- Newton boek Principia (1687) -> begin verlichting
- Ptolemaeus zegt aarde staat centraal, later: Copernicus & galileo -> heliocentrisme
- Einde Verlichting gebeurd door de franse revolutie (1789)
- egalité, fraternité, liberté -> zijn idealen waarnaar je streeft, beter dan vroeger maar
nog steeds niet het beste vooral egalite is het slechts
- wp ontwikkeld zich snel door nieuwe methodes om aan wp te doen
-> rationalisme = deductief aan onderzoek doen = algemene wet en daaruit ga je
conclusies trekken
-> gepropageerd in 1 land vooral in FR
-> empirisme = inductief aan onderzoek doen = kijken wat er is en daaruit een besluit
trekken
-> ontwikkeld in GB (Locke & Hume)
-> immanuel kant zegt het ene is niet mogelijk zonder het andere om functioneel
onderzoek te doen
“iedereen moet geboren worden met dezelfde kansen, iedereen moet kunnen
studeren, verlichting is wanneer je in begint onnodig bent en om daaruit te treden
moet je zelf studeren.” -> idee van de verlichting
- Vooruitgangsgeloof: ratio in de plaats van religie
-> geloof wordt opzij gezet en wp wordt op eerste plaats gezet
, - emancipatie (je kan jezelf ontwikkelen)
-> feminisme wordt uitgevonden
-> keuzes en kansen
- liberalisme
-> A. Smith -> vrije markt (=> economisch liberalisme), overheid mag er niet
tussenkomen
-> vrijheid (zonder verplichting) ⇔ planeconomie vb. China
-> “iedereen is vrij en wij moeten geen overheid hebben die zegt dat mag en dat mag
niet”
De romantiek 1790 - 1830/1850
Voorbeeld: De wandelaar boven de nevelen (1818)
Kenmerken :
- Natuurverlangen
- Escapisme (-> ontsnappen uit de wereld)
- Grepen terug naar ik-figuur
- Individualisme en weltschmerz
- Klemtoon op nationale verleden
-> “wie zijn wij? waar komen wij vandaan en waar liggen de grenzen van ons
cultuur?”
-> ouders en familie terug naar de voorgrond brengen
- Mystiek-religieus
- Kolonies (liberale principes)
Reactie op:
- De verlichting
- industriële revolutie
Het realisme: charles baudelaire
Het realisme is een literaire stroming die probeert het leven zo realistisch mogelijk weer te
geven. De idealisering van de werkelijkheid stond centraal.
Reactie op: De romantiek
Kenmerken: Het beeld de alledaagse gebeurtenissen af, een groet of gewone arbeiders
aan het werk op het land. De manier van schilderen was vergelijkbaar met die van de
romantiek: veel aardetinten en realistische verhoudingen en kleuren,maatschappijkritiek,...
Personages: alle mensen van allerlei rangen, hun dagelijkse leven wordt weergegeven
Inspiratie: Lagere sociale klassen
→ Marx: ongelijkheid tussen de rijk en arm : gelijkheid geven : arbeiders in opstand
engagement van realistische kunstenaar :
- empirisme staat naast rationalisme : manier om onderzoek te doen dat er algemene
wet is
