Vermogensrecht
Inhoud
College 1: Introductie, rechtshandeling, wilsontbreken, ontstaan.........................................................2
College 2: wilsgebreken en inhoud overeenkomst.................................................................................4
College 3: nakoming, schadevergoeding, ontbinding, opschorting........................................................6
College 4: (on)rechtmatige daad + schade)..........................................................................................10
College 5: goederenrecht begrippen....................................................................................................13
College 6: Overdracht en derdenbescherming.....................................................................................18
1
,College 1: Introductie, rechtshandeling, wilsontbreken,
ontstaan.
Vermogensrecht: alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers onderling waaraan
juridische gevolgen verbonden zijn.
Boek 3 = vermogensrecht in het algemeen.
Boek 6 = algemene gedeelte van het verbintenissenrecht.
Vermogensrecht = verbintenissenrecht en goederenrecht. Verbintenissenrecht bestaat weer uit een
overeenkomst en uit een verbintenis uit de wet, die is onderverdeeld in onrechtmatige daad en
rechtmatige daad.
Verbintenis = iets wat je volgens het recht verplicht bent om te doen of laten.
Prestatie = de verplichting tot doen of nalaten.
Prestatie moet op geld waardeerbaar zijn.
Bron van verbintenissen = overeenkomst of de wet.
Rechtsfeiten:
- Rechtshandeling (wil en verklaring is vereist, bv het sluiten van koopovereenkomst.)
- Feitelijke handeling (een handeling waarbij een persoon niet een bepaald rechtsgevolg ten
doel heeft. Maar ongeacht of de pleger dit wil, treedt een rechtsgevolg in.)
- Bloot rechtsfeit (feit waaruit rechtsgevolgen voortkomen zonder dat de betrokkene in staat
is daarop wezenlijke invloed uit te oefenen. Vb: geboorte, 18 worden, overlijden etc.)
Bij rechtshandelingen heb je een onderscheid tussen eenzijdig en meerzijdig. Meerzijdige
rechtshandelingen zijn overeenkomsten en een overeenkomst heb je als wederkerige en eenzijdige
overeenkomst.
Rechtshandeling (3:33 BW):
‘Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft
geopenbaard.’ Met beoogd rechtsgevolg.
Totstandkoming van een overeenkomst.
Hoe komt een overeenkomst tot stand?
Aanbod + Aanvaarding = Overeenkomst (artikel 6:217 lid 1 BW)
Voor een overeenkomst heb je van beide kanten een wil en een verklaring nodig en een
overeenstemming tussen beide partijen.
2b. Handelings(on)bekwaam.
Handelingsonbekwaam? (3:32 lid 2 BW)
2
, - Minderjarige (1:234 BW)
- Onder curatele gestelden (1:379 BW)
Rechtshandelingen door handelingsonbekwame? -> vernietigbaar.
2c. Wilsdefect (of wilsontbreken)
- Wil en verklaring stemmen niet overeen
Uitganspunt: geen rechtshandeling (dus geen ovk)
Uitzondering: gerechtvaardigd vertrouwen (3:35 BW)
2d. Geestelijke stoornis (3:34 BW)
Geestesvermogen tijdelijk of blijvend gestoord.
Rechtsvermoeden ter bescherming geestelijk gestoorde.
2 e. Strijd met de wet, openbare orde of goede zeden (3:40BW)
Lid 1: een rechtshandeling die door inhoud of strekking in strijd is met de goede zeden of de
openbare orde, is nietig.
Lid 2: strijd met een dwingende wetsbepaling leidt tot nietigheid van de rechtshandeling, doch…
3. Bijzonderheden aanbod:
- aansluitende aanvaarding (6:225BW)
- Bepaalbaar (6:227 BW)
- uitnodiging om in onderhandeling te treden.
Herroepelijk versus onherroepelijk aanbod (6:219 BW)
Overeenkomst langs elektronische weg (6:227a BW)
Onderscheid herroeping en intrekking:
Herroeping (6:219 BW) kan nog als zolang de aanvaarding niet is verzonden.
Intrekking (3:37 lid 5 BW) kan nog zolang het aanbod nog niet is ontvangen door de wederpartij (bijv.
met een sneller communicatiemiddel ‘inhalen’)
3
, College 2: wilsgebreken en inhoud overeenkomst
Wilsontbreken: geen met verklaring overeenstemmende wil
Wilsgebrek: wil en verklaring stemden overeen maar wil is gebrekkig gevormd.
Verschil in gevolg.
Wilsgebreken:
- Bedreiging (3:44 lid 2 BW)
- Bedrog (3:44 lid 3 BW) (kwade opzet)
- Misbruik van omstandigheden (3:44 lid 4 BW)
- Dwaling (6:228 BW)
Gevolg aanwezigheid wilsgebrek?
- Rechtshandeling vernietigbaar (3:44 lid 1/ 6:228 lid 1)
Hoe (3:49 BW)?
- Buitengerechtelijk (3:50 BW) of
- Door rechterlijke uitspraak (3:51 BW)
Vernietiging heeft terugwerkende kracht.
2. inhoud van de overeenkomst 6:248 BW
Lid 1: Een overeenkomst heeft niet alleen de door partijen overeengekomen rechtsgevolgen, maar
ook die welke, naar de aard van de overeenkomst, uit de wet, de gewoonte of de eisen van
redelijkheid en billijkheid voortvloeien.
a) Uitganspunt: contractsvrijheid:
- Afspraak tussen partijen.
- Letterlijke tekst?
Vaak meerdere uitleg vatbaar
Haviltex-arrest (HR 13 maart 1981, NJ 1981, 635)
• Haviltex kocht snijmachine van Ermes
• In ovk afspraak dat machine na een jaar mocht worden teruggegeven bepaald bedrag
retour
• Probleem in ovk: mocht Haviltex de machine ook zonder goede reden teruggeven?
Rb + hof: gaan uit van letterlijke tekst (er is niet bepaald dat alleen met goede reden mag worden
teruggegeven).
HR: zuiver taalkundige uitleg is niet beslissend. ‘Voor de beantwoording van die vraag komt het
immers aan op de zin die pp. in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze
4
Inhoud
College 1: Introductie, rechtshandeling, wilsontbreken, ontstaan.........................................................2
College 2: wilsgebreken en inhoud overeenkomst.................................................................................4
College 3: nakoming, schadevergoeding, ontbinding, opschorting........................................................6
College 4: (on)rechtmatige daad + schade)..........................................................................................10
College 5: goederenrecht begrippen....................................................................................................13
College 6: Overdracht en derdenbescherming.....................................................................................18
1
,College 1: Introductie, rechtshandeling, wilsontbreken,
ontstaan.
Vermogensrecht: alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers onderling waaraan
juridische gevolgen verbonden zijn.
Boek 3 = vermogensrecht in het algemeen.
Boek 6 = algemene gedeelte van het verbintenissenrecht.
Vermogensrecht = verbintenissenrecht en goederenrecht. Verbintenissenrecht bestaat weer uit een
overeenkomst en uit een verbintenis uit de wet, die is onderverdeeld in onrechtmatige daad en
rechtmatige daad.
Verbintenis = iets wat je volgens het recht verplicht bent om te doen of laten.
Prestatie = de verplichting tot doen of nalaten.
Prestatie moet op geld waardeerbaar zijn.
Bron van verbintenissen = overeenkomst of de wet.
Rechtsfeiten:
- Rechtshandeling (wil en verklaring is vereist, bv het sluiten van koopovereenkomst.)
- Feitelijke handeling (een handeling waarbij een persoon niet een bepaald rechtsgevolg ten
doel heeft. Maar ongeacht of de pleger dit wil, treedt een rechtsgevolg in.)
- Bloot rechtsfeit (feit waaruit rechtsgevolgen voortkomen zonder dat de betrokkene in staat
is daarop wezenlijke invloed uit te oefenen. Vb: geboorte, 18 worden, overlijden etc.)
Bij rechtshandelingen heb je een onderscheid tussen eenzijdig en meerzijdig. Meerzijdige
rechtshandelingen zijn overeenkomsten en een overeenkomst heb je als wederkerige en eenzijdige
overeenkomst.
Rechtshandeling (3:33 BW):
‘Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft
geopenbaard.’ Met beoogd rechtsgevolg.
Totstandkoming van een overeenkomst.
Hoe komt een overeenkomst tot stand?
Aanbod + Aanvaarding = Overeenkomst (artikel 6:217 lid 1 BW)
Voor een overeenkomst heb je van beide kanten een wil en een verklaring nodig en een
overeenstemming tussen beide partijen.
2b. Handelings(on)bekwaam.
Handelingsonbekwaam? (3:32 lid 2 BW)
2
, - Minderjarige (1:234 BW)
- Onder curatele gestelden (1:379 BW)
Rechtshandelingen door handelingsonbekwame? -> vernietigbaar.
2c. Wilsdefect (of wilsontbreken)
- Wil en verklaring stemmen niet overeen
Uitganspunt: geen rechtshandeling (dus geen ovk)
Uitzondering: gerechtvaardigd vertrouwen (3:35 BW)
2d. Geestelijke stoornis (3:34 BW)
Geestesvermogen tijdelijk of blijvend gestoord.
Rechtsvermoeden ter bescherming geestelijk gestoorde.
2 e. Strijd met de wet, openbare orde of goede zeden (3:40BW)
Lid 1: een rechtshandeling die door inhoud of strekking in strijd is met de goede zeden of de
openbare orde, is nietig.
Lid 2: strijd met een dwingende wetsbepaling leidt tot nietigheid van de rechtshandeling, doch…
3. Bijzonderheden aanbod:
- aansluitende aanvaarding (6:225BW)
- Bepaalbaar (6:227 BW)
- uitnodiging om in onderhandeling te treden.
Herroepelijk versus onherroepelijk aanbod (6:219 BW)
Overeenkomst langs elektronische weg (6:227a BW)
Onderscheid herroeping en intrekking:
Herroeping (6:219 BW) kan nog als zolang de aanvaarding niet is verzonden.
Intrekking (3:37 lid 5 BW) kan nog zolang het aanbod nog niet is ontvangen door de wederpartij (bijv.
met een sneller communicatiemiddel ‘inhalen’)
3
, College 2: wilsgebreken en inhoud overeenkomst
Wilsontbreken: geen met verklaring overeenstemmende wil
Wilsgebrek: wil en verklaring stemden overeen maar wil is gebrekkig gevormd.
Verschil in gevolg.
Wilsgebreken:
- Bedreiging (3:44 lid 2 BW)
- Bedrog (3:44 lid 3 BW) (kwade opzet)
- Misbruik van omstandigheden (3:44 lid 4 BW)
- Dwaling (6:228 BW)
Gevolg aanwezigheid wilsgebrek?
- Rechtshandeling vernietigbaar (3:44 lid 1/ 6:228 lid 1)
Hoe (3:49 BW)?
- Buitengerechtelijk (3:50 BW) of
- Door rechterlijke uitspraak (3:51 BW)
Vernietiging heeft terugwerkende kracht.
2. inhoud van de overeenkomst 6:248 BW
Lid 1: Een overeenkomst heeft niet alleen de door partijen overeengekomen rechtsgevolgen, maar
ook die welke, naar de aard van de overeenkomst, uit de wet, de gewoonte of de eisen van
redelijkheid en billijkheid voortvloeien.
a) Uitganspunt: contractsvrijheid:
- Afspraak tussen partijen.
- Letterlijke tekst?
Vaak meerdere uitleg vatbaar
Haviltex-arrest (HR 13 maart 1981, NJ 1981, 635)
• Haviltex kocht snijmachine van Ermes
• In ovk afspraak dat machine na een jaar mocht worden teruggegeven bepaald bedrag
retour
• Probleem in ovk: mocht Haviltex de machine ook zonder goede reden teruggeven?
Rb + hof: gaan uit van letterlijke tekst (er is niet bepaald dat alleen met goede reden mag worden
teruggegeven).
HR: zuiver taalkundige uitleg is niet beslissend. ‘Voor de beantwoording van die vraag komt het
immers aan op de zin die pp. in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze
4
