Samenvatting Immuniteit

ZSO 1: Aangeboren Immuniteit

Inleiding

 = eerste geëvalueerde verdediging tegen microben en dode cellen (= natuurlijke immuniteit)
 2 immuunsystemen:
o Aangeboren
o Aangepast
 Cellen en moleculen verantwoordelijk voor aangeboren immuniteit maken aangeboren
immuunsysteem
 Is eerste stap tegen infecties:
o Blokkeert micro invasies door epitheelbarrières
o Vernietigd microben
o Controleert en roeit infecties uit
 Aangeboren immuunreactie is onmiddellijk, aangepaste immuunreactie werkt via antigenen
-> niet onmiddellijk
 Aangeboren immuunreactie commandeert aangepaste immuunreactie
 Ruimt dode cellen op en start reparatie van beschadigd weefsel




Algemene eigenschappen en specificiteit van aangeboren immuunreactie

 2 grote types van reacties:
o Ontsteking:
 Accumulatie en activatie van leukocyten en plasma proteïnen op plaats van
infectie of schade
 Vernietigen van EC microben en dode cellen
o Antivirale verdediging:
 Door ‘Natural Killer’ (NK) cellen
-> doden viralgeïnfecteerde cellen

,  Type I interferonen (cytokines)
-> blokkeren virale replicatie in cellen
 Aangeboren reactie reageert altijd hetzelfde, aangepaste reageert steeds sterker en harder
-> vergeet elke reactie en reset, aangepaste past zich aan na elke reactie
 Herkend bepaalde structuren gedeelde door microben en niet aanwezig in host cellen
-> elke component herkend andere bacteriën, virussen of fungi
-> bv.:
o Fagocyten hebben receptoren voor bacteriële endotoxines (LPS en PG) aanwezig in
bacterie cellen maar niet in host
o dsRNA afkomstig van virussen
o ongemyeliniseerde CG in microbacteriaal DNA
 Pathogen-associated molecular pattern (PAMPs) = microbacteriale moleculen die
aangeboren immuunreactie uitlokken
 Pattern recognition receptores = receptoren van aangeboren immuuncellen dat gedeelde
structuren herkennen
 Aangeboren immuunreactie herkent structuren op microbacterïen nodig voor overleven en
infecteren
-> kunnen niet muteren en aanpassen voor aangeboren te ontwijken
-> moeten deze structeren expressen anders geen effect
 Kunnen wel muteren voor ontwijken aangepaste immuunreactie (ander antigen produceren)
 Damaged-associated moleculair patterns (DAMPs) = moleuclen vrijgelaten door beschadigde
hostcellen
-> aangeboren immuunsysteem herkenen deze moleculen ook
 Herkenen van deze stoffen zorgt voor verwijderen dode cellen en activatie van reparatie
 Receptoren op immuuncellen gecodeerd door geërfde genen, identiek in alle cellen
-> elke type cel (bv. Macrofagen) heeft identieke receptoren, door identieke genen
 <-> antigen receptoren van aangepast immuunsysteem -> allemaal uniek
-> somatische herschikking van genen tijdens lymfocyte ontwikkeling -> unieke receptoren in
elke kloon T en B lymfocyten
 100 typen aangeboren receptoren -> herkennen 1000 PAMPs en DAMPs
 2 soorten receptoren in aangepaste:
o Immunoglobuline (Ig)
o T cell receptoren (TCR)
o => door grote diversiteit in beide, herkennen van miljoenen antigenen
 Aangeboren reageert niet op host:
o Receptoren geëvalueerd voor enkel microbacteriële structuren te herkennen
o Sommige receptoren stoffen herkennen (zoals nucleïnezuren) dat aanwezig zijn in
normale cellen -> receptoren zitten in compartiment waar deze stoffen niet komen
o Normale cellen expressen regulatory moleculen die aangeboren immuunreactie
weerhoud
 Aangepast immuunsysteem ook onderscheiden tussen zelf en niet zelf
 Aangeboren immuunsysteem serie van reacties in fases:
o Op plaats van binnenkomen van microben (Eerste verdediging):
 Epitheelcellen die barrière vormen

,  Antimicrobacteriële moleculen en lymfocyten activeren
o In weefsel:
 Dode cellen en microben door epitheel gedetecteerd door macrofgen,
dendriet cellen en mastcellen
 Cellen secreren cytokines -> ontsteking
 Fagocyten vernietegen microben en dode cellen
o In bloed:
 Plasma proteïnen vernietegen microben
o Virale infecties:
 Productie interferonen -> inhiberen infectie van andere cellen
 NK cellen -> doden geïnfecteerde cellen
Cellulaire receptoren voor microben en beschadigde cellen

 Receptoren zitten:
o Celmembraan: detecteren EC microben
o Vesikels (endosomen): microbacteriële producten in
o Cytosol: sensoren voor cytoplasmatische microben




 Toll-Like receptoren (TLR):
o Verschillende TLRs specifiek voor bepaalde microben
o Op celmembraan -> EC microben
-> Herkennen bacteriële proteïnen, lipiden en polysachariden (aanwezig in
celwanden)
o In endosomen: herkennen nucleïnezuren
-> microben opgegeten en nucleïnezuren vrijgelaten
o Activatie receptor -> genexpressie (door NF-kB) van cytokines, endotheeladherens
moleculen en interferon regulatory factors (IRFs) -> type I interferon (IFN)

,  NOD-Like receptor (NLR) en inflammasome:
o In cytoplasma
o NOD-1 en NOD-2 herkennen bacterïele peptidoglycanen
-> activeren NF-kB
o NLRP-3 = subunit van inflammasome
-> vormt complex met adapter en caspase -> caspase




 Andere cellulaire receptoren van aangeboren immuniteit:
o RIG-like receptor (RLR):
 In cytosol
 Herkent viraal RNA