WONDZORG
Een wonde is een pathologische TOESTAND waarbij de weefsels onderling van elkaar gescheiden
zijn, nl. een gesloten wonde of vernietigd zijn, nl. een open wonde.
9 DE ANATOMIE EN DE FYSIOLOGIE VAN DE HUID:
De huid is het grootste orgaan, bevat 3 laagjes (EPIDERMIS, DERMIS, HYPODERMIS) en is
een barrière TEGEN mechanische invloeden, de handhaving van de vochtbalans, de
THERMOREGULATIE en het overbrengen van prikkels.
9 ELKE FASE VAN DE WONDGENEZING
De ontstekingsfase:
- Onmiddellijk na de verwonding VASOCONSTRICTIE.
- VASOCONSTRICTIE met bloedplaatjes en met fibrine zorgen voor de hemostase.
- Een stolsel met een netwerk van de fibrinedraden.
- Leukocyten, erytrocyten en bloedplaatjes hechten zich aan de VAATWAND.
- Het verwonde weefsel scheidt BRADYKININE en HISTAMINE af en BRADYKININE en
HISTAMINE zorgen voor VASODILATATIE.
- Proteïnen, enzymen en het vocht lekken naar de extravasale ruimte waar CALOR,
DOLOR, RUBOR en TUMOR wordt veroorzaakt.
- WBC migreren naar de verwonde zone en zorgen voor het opruimen van beschadigde
weefselcellen en het opruimen van binnengedrongen bacteriën.
FAGOCYTOSE
De granulatiefase:
- In deze fase wordt er nieuw bindweefsel en nieuwe bloedvaten gevormd.
- Collageen en elastine worden geproduceerd en vormen een nieuw netwerk waarin de
macrofagen, de endotheelcellen en de fibroblasten zich kunnen bewegen om geleidelijk
het volledige wondbed OP TE VULLEN.
- Er worden nieuwe haarvaten gevormd die zorgen voor de aanvoer van zuurstof en van
voedingsstoffen TOT in het centrum van de wonde.
NEOVASCULARISATIE
De maturatiefase of proliferatiefase:
- In deze fase vinden bindweefselreorganisatie, wondcontractie en epithelialisatie plaats.
- De nieuwvorming van het epitheel vindt plaats.
- De cellen migreren vanuit de wondranden naar het centrum.
- De epithelialisatie beschermt de wonde TEGEN vochtverlies en TEGEN het indringen van
MO’s.
- Grotere wonden vereisen eerst collageenformatie en de vorming van granulatieweefsel
voordat de migratie van de cellen plaatsvindt.
De littekenvorming:
- Door de maturatie van het collageen neemt het litteken zijn uiteindelijke vorm aan.
9 HET TYPE VAN DE WONDGENEZING
Primaire wondgenezing:
- Bij de meeste chirurgische insnijdingen omdat de insnijding in een rechte lijn gebeurt
doorheen alle lagen van de wonde die allemaal gehecht worden.
- De wondranden zijn glad.
- Er zijn geen factoren die de wondrand belemmeren.
- Als de wonde vrij van besmetting blijven en niet scheiden gebeurt de heling snel (nl. na
2 uur) met een minimum aan littekens.
Secundaire of vertraagde wondgenezing:
- De randen van de wonde worden niet TEGEN elkaar gebracht, de genezing gebeurt
vanuit de bodem van de wonde. Bijvoorbeeld doordat de wond TE VEEL wondvocht
produceert.
» Het geeft littekenweefsel
» Het duurt langer
» Het geeft meer mogelijkheden TOT besmetting
Tertiaire of de vertraagde primaire wondgenezing:
- Wanneer een vertraging van 3 – 5 dagen of meer TUSSEN de verwonding en het
hechten. Bijvoorbeeld oplaten wegens mogelijke verontreiniging.
9 DE WONDCLASSIFICATIE
IATROGEEN:
Een wonde is een pathologische TOESTAND waarbij de weefsels onderling van elkaar gescheiden
zijn, nl. een gesloten wonde of vernietigd zijn, nl. een open wonde.
9 DE ANATOMIE EN DE FYSIOLOGIE VAN DE HUID:
De huid is het grootste orgaan, bevat 3 laagjes (EPIDERMIS, DERMIS, HYPODERMIS) en is
een barrière TEGEN mechanische invloeden, de handhaving van de vochtbalans, de
THERMOREGULATIE en het overbrengen van prikkels.
9 ELKE FASE VAN DE WONDGENEZING
De ontstekingsfase:
- Onmiddellijk na de verwonding VASOCONSTRICTIE.
- VASOCONSTRICTIE met bloedplaatjes en met fibrine zorgen voor de hemostase.
- Een stolsel met een netwerk van de fibrinedraden.
- Leukocyten, erytrocyten en bloedplaatjes hechten zich aan de VAATWAND.
- Het verwonde weefsel scheidt BRADYKININE en HISTAMINE af en BRADYKININE en
HISTAMINE zorgen voor VASODILATATIE.
- Proteïnen, enzymen en het vocht lekken naar de extravasale ruimte waar CALOR,
DOLOR, RUBOR en TUMOR wordt veroorzaakt.
- WBC migreren naar de verwonde zone en zorgen voor het opruimen van beschadigde
weefselcellen en het opruimen van binnengedrongen bacteriën.
FAGOCYTOSE
De granulatiefase:
- In deze fase wordt er nieuw bindweefsel en nieuwe bloedvaten gevormd.
- Collageen en elastine worden geproduceerd en vormen een nieuw netwerk waarin de
macrofagen, de endotheelcellen en de fibroblasten zich kunnen bewegen om geleidelijk
het volledige wondbed OP TE VULLEN.
- Er worden nieuwe haarvaten gevormd die zorgen voor de aanvoer van zuurstof en van
voedingsstoffen TOT in het centrum van de wonde.
NEOVASCULARISATIE
De maturatiefase of proliferatiefase:
- In deze fase vinden bindweefselreorganisatie, wondcontractie en epithelialisatie plaats.
- De nieuwvorming van het epitheel vindt plaats.
- De cellen migreren vanuit de wondranden naar het centrum.
- De epithelialisatie beschermt de wonde TEGEN vochtverlies en TEGEN het indringen van
MO’s.
- Grotere wonden vereisen eerst collageenformatie en de vorming van granulatieweefsel
voordat de migratie van de cellen plaatsvindt.
De littekenvorming:
- Door de maturatie van het collageen neemt het litteken zijn uiteindelijke vorm aan.
9 HET TYPE VAN DE WONDGENEZING
Primaire wondgenezing:
- Bij de meeste chirurgische insnijdingen omdat de insnijding in een rechte lijn gebeurt
doorheen alle lagen van de wonde die allemaal gehecht worden.
- De wondranden zijn glad.
- Er zijn geen factoren die de wondrand belemmeren.
- Als de wonde vrij van besmetting blijven en niet scheiden gebeurt de heling snel (nl. na
2 uur) met een minimum aan littekens.
Secundaire of vertraagde wondgenezing:
- De randen van de wonde worden niet TEGEN elkaar gebracht, de genezing gebeurt
vanuit de bodem van de wonde. Bijvoorbeeld doordat de wond TE VEEL wondvocht
produceert.
» Het geeft littekenweefsel
» Het duurt langer
» Het geeft meer mogelijkheden TOT besmetting
Tertiaire of de vertraagde primaire wondgenezing:
- Wanneer een vertraging van 3 – 5 dagen of meer TUSSEN de verwonding en het
hechten. Bijvoorbeeld oplaten wegens mogelijke verontreiniging.
9 DE WONDCLASSIFICATIE
IATROGEEN:
