Samenvatting Belgisch PubliekRecht uitgebreid

BELGISCH PUBLIEKRECHT




T. Moonen
ORFEE MICHELS 2020-2021

, INLEIDING

1. RECHT EN PUBLIEKRECHT
A. Wat is Recht?
- = Rationeel opgebouwd geheel van door de overheid uitgevaardigde en via sancties
afdwingbare normen die dienen tot organisatie, handhaving of herstel van de openbare orde
- Niet enkel optelsom van regels, maar ook een geheel
- Waarom is er recht, zijn er rechtsregels?
o We willen dat er rechtszekerheid is, anders vervallen we onm in chaos.
o Gevolg: recht v/d sterkste
- Wie?
o Overheid en staat
- Ambitie? -> chaos vermijden en rechtszekerheid te bieden a/d mensen

B. Publiekrecht vs. Privaatrecht
- Privaatrecht= recht tussen particuliere (rechts)personen (Burger en burger)
- Publiekrecht= recht tussen particuliere (rechts) personen en de overheid (bv. belastingen
betalen)
- Onderscheid moeilijk:
o Bv. strafrecht
o Is een mix van beide: bv. vaas van buurman stelen
 Privaatrecht: je steelt de vaas (eigendomsrecht)
 Publiekrecht: politie komt tussenbeide
C. Belgisch publiekrecht
- = verzameling van rechtsregels die:
o De organisatie en de werking van en de verhoudingen tussen de Belgische overheden
bepalen.
o De rechtsverhouding van de Belgische overheden met de burger bepalen.
- “België is een meergelaagde, democratische rechtsstaat in Europa”

2. KERNBOODSCHAP




1

, DEEL 1: België en hun rechten

3. WAT IS DE BELGISCHE STAAT?
3.1 Constitutieve bestanddelen van een staat
- Om een staat te zijn, moet men spreken van:
o Permanente bevolking
 Oefent gezag uit op zowel mensen die eigen nationaliteit hebben als deze
met een andere nationaliteit maar op het grondgebied bevinden.
Uitoefening van gezag is niet verbonden aan 1 staat.
o Afgebakend gebied waarin de staat zich kan manifesteren
o Overheid
 = instantie met 3 kerntaken: wettelijke, uitvoerende en rechterlijke functies
 Entiteit die in staat is om wetten te maken, besturen en recht te spreken.
Vorm van legitimering;
o Internationale erkenning?
 Eén staat is voldoende, maar daar ben je niet veel mee
 Bv. Spanje erkent Kosovo niet owv Catalonië
- Is BE een staat?
o Ja

3.2 Gevolgen van de kwalificatie als staat
- Gevolgen v/d kwalificatie als staat:
o Rechtspersoonlijkheid
 = dat we de entiteit, de groep die zulke rechtspersoonlijkheid heeft,
beschouwen als een afzonderlijk, op zichzelf bestaand geheel, een entiteit
die een eigen juridische identiteit heeft.
 Intern: optreden binnen de staat – bv. belastingen heffen
 Extern: optreden tegenover andere staten – bv. verdragen afsluiten
 Bv. Ugent kan i/d naam contracten opstellen
o Soevereiniteit (cf. Brexit)
 = staat is niet ondergeschikt aan anderen, geen hiërarchie; iedere staat is
soeverein en gelijk (ART 2)
 Extern vlak: Staten mogen zich nt met elkaar moeien
 Moesten we deze regel niet hebbe, zou het recht v/d sterkste gelden
o Internationale immuniteit
 Staten zijn gelijk, de ene mag de andere niet controleren of beslissingen v/e
ander land in discussie brengen etc.
o Rechtsmacht
 Juridische erkenning van de mogelijkheid gezag uit te oefenen
 In de 1ste plaats territoriaal bepaald – eigen territorium
 Uitzonderingen:
 Controle op een vreemd territorium bij een gewapend conflict
 Territorium diplomatieke missie (grond blijft eigendom van gastland)
 Ambassade

2

, 4. BURGERSCHAP

Belgische rechtsmacht
- Principe: wet is van toepassing op elke situatie en elke persoon die zich op het grondgebied
bevindt.
- Maar in sommige situaties:
o Extraterritoriale werking v/h Belgische recht (bv. Belg die trouwt en in US woont)
o Toepassing van vreemd recht door Belgische rechters

4.1 Personen met de Belgische Nationaliteit
- Nationaliteit: Soevereine aangelegenheid (! Monaco)
- Ius sanguinis en/of ius soli
o Recht v/h bloed -> combi van afstamming ouders (Belgen): toekenning nationaliteit
op basis van afstamming
o Recht v/h grond -> geboren in België: toekenning nationaliteit op basis van plaats van
geboorte
- Bipatriditeit (=meerdere nationaliteiten) en apatriditeit (=staatloosheid, geen nationaliteit)
- Wetboek Belgische nationaliteit

Hoe kan je nu “Belg” w?:
1. Toekenning
- Afstamming v/e Belg
- Geboorte in België
2. Verkrijging
- Onder bep. Voorwaarden: nationaliteitsverklaring (recht)
- Subsidiair: naturalisatie (gunst)
o Iem. de nationaliteit geven als gunst (kan wnr je er geen hebt, maar ook wnr je er al 1 hebt)
3. Verlies
- Afstand
- Uitzonderlijke vervallenverklaring



4.2 Personen zonder de Belgische Nationaliteit
- Grotendeels dezelfde fundamentele rechten
o ART 191 Gw + ART 1 Evrm
o Beperkte politieke rechten
 In principe: enkel voorwaardelijk actief kiesrecht bij
gemeenteraadsverkiezingen
- Toegang tot het grondgebied
o Unierecht, Internationale Verdragen, Vreemdelingenwet
o Toegang in verblijf aan voorwaarden onderworpen (visum)
o Weigering toegang
o Verwijdering: in principe tegensprekelijke procedure nodig
 Desgevallend gedwongen, maar:
 Verbod indien risico op schending (bv. je kan in gevang gaan in land
van herkomst) (ART 3 Evrm)
 Verbod op collectieve uitzetting -> je mag geen groep viseren
o Bij onwettig verblijf: bevel om het grondgebied te verlaten


3