W&T: MAGNETISME (P616-624)
DOELEN
Je kan de vetgedrukte begrippen uit het hoofdstuk uitleggen en met elkaar in verband
brengen
Je kan magnetisme definiëren
Je kan de werking van een magneet in eigen woorden uitleggen
Je kan de werking van een magneet verklaren
Je kan de werking van een elektromagneet in eigen woorden uitleggen
Je kan de werking van een geluidsbox uitleggen aan de hand van een zelf getekend schema
Je kan de werking van een elektrische bel uitleggen aan de hand van een zelf getekend
schema
1) WAT IS MAGNETISME?
Magnetisme = kracht die metalen voorwerpen aantrekt
Magnetiet = steen met ijzerstukjes erin die door magnetisch veld van aarde gemagnetiseerd
zijn tot natuurlijke magneten
VB: chinezen legde dit op stukje hout in water => eerste kompas
Volta: experimenteerde veel met magneten en elektriciteit
Bewijs elektriciteit wekt magnetisme op:
Wanneer je elektrische stroom door een ijzerdraad laat lopen en een kompas (magneet) in de buurt
houdt, wijst het kompas naar de draad = zo kan je een elektromagneet maken
(1. Oerstedt 2. Ampère)
In de klas:
Bestaan van magnetische velden aantonen:
Kleine stroomkring maken: lamp aansluiten op een batterij. Wanneer je de
stroomkring naast kompas houdt, zal kompasnaald uitwijken als de lamp aan
of uit zet. Het feit dat kompasnaald reageert = bewijs dat er een magnetisch
veldje ontstaat wanneer het lampje brandt.
1
, 2) WERKING MAGNEET
IJzer = bestaat uit magnetische gebiedjes, kriskras door elkaar lopen (ijzer = niet magnetisch)
Magneet = microscopische magnetische veldjes geordend en naar 1 kant gericht
-> magnetische pool aan elke kant van magneet
Noord- en zuidpool (genoemd naar aarde die magneet is)
Ferromagnetische metalen: metalen die ook magnetisch zijn: ijzer, kobalt en nikkel
Metalen die niet magnetisch zijn = goud, zilver, koper, aluminium
- Gelijke polen = afstoten
- Tegengestelde polen = aantrekken
Verdieping:
Magnetische polen liggen in de buurt van de geografische polen. Het
lijkt wel of de noordpool van de magneet W aangetrokken door de
Noordpool van de aarde, terwijl gelijknamige polen elkaar moeten
afstoten. Het kan dus niet anders dat in de buurt van de geografische
Noordpool bevindt zich in werkelijkheid de magnetische zuidpool en
omgekeerd.
Rond magneet= onzichtbaar krachtenveld (hoe verder krachtenveld van magneet, hoe
zwakker veld)
Veldlijnen -> rond polen is het magnetisch veld het sterkst, veldlijnen liggen dichter bij elkaar
MAGNEETVELD VAN STAAFMAGNEET ZICHTBAAR
Onder invloed magnetisch veld gaan kleine
ijzerstukjes geordend liggen
Doordat ze zich ordenen volgens magnetische veld
Groot deel wordt naar polen getrokken, andere
deeltjes blijven op blad liggen onder invloed van
wrijvingskracht (wrijvingskracht > is dan
magnetische krach)
Hierdoor W de ijsdeeltjes in bepaalde richting
gelegd, kunnen zich niet verplaatsen naar polen.
! magnetisch veld zit overal
MAGNETEN KAN JE NIET MAGNETISCH MAKEN
2
DOELEN
Je kan de vetgedrukte begrippen uit het hoofdstuk uitleggen en met elkaar in verband
brengen
Je kan magnetisme definiëren
Je kan de werking van een magneet in eigen woorden uitleggen
Je kan de werking van een magneet verklaren
Je kan de werking van een elektromagneet in eigen woorden uitleggen
Je kan de werking van een geluidsbox uitleggen aan de hand van een zelf getekend schema
Je kan de werking van een elektrische bel uitleggen aan de hand van een zelf getekend
schema
1) WAT IS MAGNETISME?
Magnetisme = kracht die metalen voorwerpen aantrekt
Magnetiet = steen met ijzerstukjes erin die door magnetisch veld van aarde gemagnetiseerd
zijn tot natuurlijke magneten
VB: chinezen legde dit op stukje hout in water => eerste kompas
Volta: experimenteerde veel met magneten en elektriciteit
Bewijs elektriciteit wekt magnetisme op:
Wanneer je elektrische stroom door een ijzerdraad laat lopen en een kompas (magneet) in de buurt
houdt, wijst het kompas naar de draad = zo kan je een elektromagneet maken
(1. Oerstedt 2. Ampère)
In de klas:
Bestaan van magnetische velden aantonen:
Kleine stroomkring maken: lamp aansluiten op een batterij. Wanneer je de
stroomkring naast kompas houdt, zal kompasnaald uitwijken als de lamp aan
of uit zet. Het feit dat kompasnaald reageert = bewijs dat er een magnetisch
veldje ontstaat wanneer het lampje brandt.
1
, 2) WERKING MAGNEET
IJzer = bestaat uit magnetische gebiedjes, kriskras door elkaar lopen (ijzer = niet magnetisch)
Magneet = microscopische magnetische veldjes geordend en naar 1 kant gericht
-> magnetische pool aan elke kant van magneet
Noord- en zuidpool (genoemd naar aarde die magneet is)
Ferromagnetische metalen: metalen die ook magnetisch zijn: ijzer, kobalt en nikkel
Metalen die niet magnetisch zijn = goud, zilver, koper, aluminium
- Gelijke polen = afstoten
- Tegengestelde polen = aantrekken
Verdieping:
Magnetische polen liggen in de buurt van de geografische polen. Het
lijkt wel of de noordpool van de magneet W aangetrokken door de
Noordpool van de aarde, terwijl gelijknamige polen elkaar moeten
afstoten. Het kan dus niet anders dat in de buurt van de geografische
Noordpool bevindt zich in werkelijkheid de magnetische zuidpool en
omgekeerd.
Rond magneet= onzichtbaar krachtenveld (hoe verder krachtenveld van magneet, hoe
zwakker veld)
Veldlijnen -> rond polen is het magnetisch veld het sterkst, veldlijnen liggen dichter bij elkaar
MAGNEETVELD VAN STAAFMAGNEET ZICHTBAAR
Onder invloed magnetisch veld gaan kleine
ijzerstukjes geordend liggen
Doordat ze zich ordenen volgens magnetische veld
Groot deel wordt naar polen getrokken, andere
deeltjes blijven op blad liggen onder invloed van
wrijvingskracht (wrijvingskracht > is dan
magnetische krach)
Hierdoor W de ijsdeeltjes in bepaalde richting
gelegd, kunnen zich niet verplaatsen naar polen.
! magnetisch veld zit overal
MAGNETEN KAN JE NIET MAGNETISCH MAKEN
2
