Samenvatting Methodologie van onderzoek

Methodologie van onderzoek
1| Onderzoek
Belang van onderzoek
= werkwijze voor verzamelen van informatie ivm de situatie

Richtsnoer voor formuleren van doelen

Zonder goed onderzoek is doelgerichte interventie onmogelijk


Doelen
Onderzoeken wegens verschillende redenen

 Om een diagnose te stellen
o Welk soort van behandeling of welk type behandeling voor een cliënt
o Komt de persoon in aanmerking en heeft die nood aan therapie?
 Onderzoek doen om iets te meten / kwantificering
o Nagaan aan de hand van een onderzoek of de behandeling effect heeft
o Heeft het nut en is er vooruit gang?
o Moet de behandeling aangepast worden?
 Andere redenen
o Of cliënt in aanmerking komt om kosten terugbetaald te worden
o Soms heb je dat nodig om dat te blijven bewijzen


Onderzoek in therapieproces
 Aanvangsonderzoek
o Probleem vastleggen
o Planning van interventie
 Tijdens de interventie
o Opvolgen van interventie
o Nagaan in welke mate korte termijn doelen verwezenlijkt zijn
o Nieuwe korte termijn doelen vastleggen
o Nagaan of het langetermijndoel nog steeds van toepassing is
 Slotonderzoek
o Opvolgen van langetermijndoelen
o Suggesties voor verdere revalidatie




1

,2| Belangrijke begrippen
Betrouwbaarheid en validiteit zijn essentieel als we een onderzoek goed willen doen


Betrouwbaarheid (WO-L p103-104)
3 belangrijke vragen
 Is het resultaat niet te wijten aan toeval?
 Is het resultaat niet afhankelijk van omstandigheden, testleider?
 Krijgen we hetzelfde resultaat bij verschillende afnames?

Bij ‘nee, nee, ja’ is het een betrouwbaar onderzoek

Voorbeeld:

 Meneer x volgt een dieet en wil weten of zijn dieet effect heeft en weegt zich dagelijks op de
weegschaal
o Met zekerheid moet kunnen zeggen door vaak te meten dat hij is afgevallen en dat
het niet toeval is → betrouwbare meting
o Vast moment wegen: niet de ene dag voor het ontbijt en de andere erna,
toiletbezoek,… → niet betrouwbaar
o Meting betrouwbaarder maken door protocol uit te schrijven van wanneer, hoe en
waar hij zich weegt: voor hij alles doet → betrouwbaarder resultaat
o Waardoor de daling wel door het gewicht zou zijn en niet door kleren
 Onderzoek maakt bandopname van een stotteraar (gesprek) en analyseert het
o 1ste analyse: 15x woordherhaling 17x woorddeelherhaling, 16x blokkering, 6x
verlenging
o 2de analyse: zelfde resultaat

Mogelijk bronnen van onbetrouwbaarheid
 Complexiteit van het onderzochte probleem
 Inadequate definitie van de begrippen
o Bij analyse moet er duidelijk zijn wat de definitie is → bv: wat is een woordherhaling
of een blokkering: juiste definitie van een begrip
 Beoordelaars niet op 1 lijn krijgen
o Beoordelaars moeten dezelfde manier van werken en definitie hebben (bv: bij
onderzoek van bandje)
 Diverse toevallige factoren

Hoe een aanvaardbaar betrouwbaarheidsniveau
bereiken
 Helder en concreet definiëren van begrippen
 Trainen van beoordelaars (WO-L:p.94)
o Duur van de observatie en hoe er moet ‘gescoord’ worden
o Situatie en omgeving van de observatie/registratie
o Data eerst kort trainen voor observeren/scoren/registeren
o Duidelijke instructie geven (en op papier zetten)
 Verrichten van vooronderzoek

2

, Types van betrouwbaarheid
Intrascorersbetrouwbaarheid
= intra- individuele betrouwbaarheid, intra-observer betrouwbaarheid

→ 1 onderzoeker: je gaat de 1ste keer de analyse doen en de 2 de keer ook zelf en dan vergelijken

Interscorersbetrouwbaarheid
= inter-individuele betrouwbaarheid, interobserver betrouwbaarheid

→ 2 verschillende onderzoekers: onderzoeker 1 analyseert en de 2 de onderzoeker analyseert ook en
dan het resultaat vergelijken




Percentage van overeenkomst
Bij beide types van betrouwbaarheid

I= a/a+d (x100)
I: index
a: aantal gelijke beoordelingen
d: aantal verschillende beoordelingen

100% betrouwbaarheid is moeilijk te realiseren (bij het een makkelijker dan bij het ander)

Het moet zo hoog mogelijk zijn

Betrouwbaarheidstoetsen
Test-retest methode
= hertestmethode




Gevaar: er kan iets optreden wat we het hertesteffect noemen

 Bij het afnemen van de 2de test nog een aantal dingen herinneren van de vorige (1 ste) test
o Bv: startdictee, week nadien nog eens doen → hertesteffect optreden



3