Samenvatting Nefrologie en urologie

1


Hoofdstuk 3: Nefrologie en urologie
Nefrologie = de wetenschap die de nieren en nierziekten bestudeert



Urologie = de studie van (de ziekten van) de urinewegen en de mannelijke
geslachtsorganen

3.1 Anatomie en fysiologie
In de nier wordt urine geproduceerd en via het nierbekken komt de urine in de
urinewegen met name achtereenvolgens de urineleider, de blaas en de urinebuis

Ren = nier (nephros)
Nier moet 2 soorten stoffen ‘verwerken’:

1. Schadelijke of onbelangrijke stoffen  uitgescheiden worden
2. Noodzakelijke stoffen  niet uitgescheiden worden: in correcte onderlinge
verhouding in de lichaamsvloeistoffen voorkomen

 Boonvormig

 Bilateraal retroperitoneaal in de bovenbuik gelegen

 Gelegen in capsula adiposa dikke vetmassa met daarrond een stevige fascia

 Vetlaag & fascia bindweefselvlies houden de nieren op hun plaats: vetlaag dunner
& de fascia verslapt = nieren zich verplaatsen en kan de urineleider afknikken

Nier bestaat uit 3 lagen:

1. Pelvis renalis nierbekken met als uitlopers de calices renalis nierkelken
2. Cortex renis schors
3. Medulla renalis, pyramides renales, papikkae renales merg

 Elke nier bevat 1,2miljoen nefronen nierkanaaltjes in de schors & het merg

Elke nefron bestaat uit:

1. Een nierlichaampje  kapsel van Bowman filter rondom de glomerulus
capillairkluwen met een aanvoerend of afferent en een afvoerend of efferent bloedvat
2. Proximale tubulus
3. Lis van Henle
4. Distale tubulus
5. Tubulus colligens verzamelbuis  waarin de distale tubulus uitmondt

In de nierschors liggen:

 De kapseltjes van Bowman
 De gekronkelde buissegmenten

 Zodat de schors een gespikkeld uitzicht heeft

, 2


In het niermerg liggen:

 De rechte kanaaltjes
 De lissen van Henle
 De verzamelbuizen
 De nierpyramiden

 Hierdoor geeft het merg een streperige indruk

 Het nefron mondt uit in het nierbekken

Zuurstofrijk arterieel bloed bereikt de nieren via de Arteriae Renales, zijtak v/d
Aorta abdominalis  vertakken tot alsmaar kleinere arteriolen in de schors

Deze toekomende arteriool in de schors  vertakt zich binnenin het kapsel van
Bowman tot een gekronkeld kluwen en verlaat het kapsel van Bowman weer als
een zuurstofrijk enkelvoudig arteriool

 Deze arteriële haarvaten gaan dan over in veneuze haarvaten & uiteindelijk
ontstaan hieruit de Venae renales, die het veneus bloed afvoeren naar de Vena
Cava Inferior

1. Hilus renalis = nierhilius  in en –uittredeplaats van de niervaten en de ureter
2. Capsula fibrosa = bindweefselkapsel v/d nier
3. Capsula adipose = vetkapsel v/d nier
4. Fascia renalis
5. Pelvis renalis, pyelum = nierbekken
6. Calices renalis = nierkelken
7. Nierlichaampje van Malpighi  kapsel van Bowman + glomerulus
8. Nierkanaaltjes
 Gekronkeld = contorti
 Recht = recti
9. Proximale tubulus = 1ste deel v/h nierkanaaltje  start bij de glomerulus
10. Lis van Henle = geleidingsstuk
11. Distale tubulus = laatste deel v/ nierkanaaltje
12. Verzamelbuis

Ureter = urineleider
 Tussen pelvis renalis/pyelum nierbekken en blaas

Bestaat uit 3lagen:  van binnen naar buiten

1. Slijmvlies tunica mucosa
2. Een spierlaag tunica muscularis
3. Bindweefsellaag tunica adventitia

De tunica muscularis omvat de eigenlijke blaaswandspier = M. detrusor vesicae

Vesica urinaria = urineblaas
Bij de vrouw  2,5 à 4cm lang

Bij de man  langer want verloopt door:

, 3


 De prostaat pars prostatica
 Doorheen het diafragma urogenitale pars membranacea
 Doorheen de penis pars spongiosa

Glandula prostata = voorstaanderklier




Glandula
prostata




Testis = zaadbal




De testes produceren sperma & testosterone

Omgeven door 2 lagen:

1. Tunica albuginea
2. Tunica vaginalis

 Opgebouwd uit zaadbuisjes waarin de vorming van sperma of
‘spermatogenese’ gebeurt

 ‘Cellen van Leydig’ : hormoon testosterone produceren dat in het bloed
terechtkomt

, 4


1. Tunica albuginea stevig bindweefselomhulsel
2. Tunica vaginalis een dubbel sereus blad
3. Tubuli seminiferi testis- of zaabuisjes
4. Rete testis
5. Ductuli efferentes testis

Epididymis = bijbal




 Fungeren als sperma-reservoir voor de opslag van rijpe zaadcellen

3delen:

1. Caput
2. Corpus
3. Cauda epididymis
Bestaat uit:
 Ductuli efferentes testis
 Ductus epididymis

1. Caput epididymidis = kop v/d bijbal
2. Corpus epididymidis = middendeel v/d bijbal
3. Cauda epididymidis = staart v/d bijbal

Scrotum = balzak
 bevat beide testes

Glandula seminalis = zaadblaasje of vesicula seminalis
De wand omvat:

 Tunica mucosa
 Tunica muscularis
 Tunica adventitia

Ductus deferens = zaadleider
De wand omvat:

 Tunica mucosa
 Tunica muscularis
 Tunica adventitia

Funiculus spermaticus = zaadstreng

, 5




M. cremaster = heffer v/d testis
 Hefspier

Penis = mannelijk lid




Opgebouwd uit:

 Zwellichamen
o Corpus cavernosum
o Corpus spongiosum
 Urethra

1. Corpus cavernosum penis = zwellichaam v/d penis
2. Corpus spongiosum penis = zwellichaam rondom de urethra
3. Glans penis = eikel
4. Praeputium penis = voorhuid

Nierfunctie