Hoofdstuk 3: gewaarwording en waarneming
1. Inleiding
- Psychisme= apparaat dat zich vast ent op het lichaam. Via zintuigen krijgt dit apparaat info
uit de buitenwereld.
- Zintuigen= organen die receptoren bevatten die energie uit de buitenwereld kunnen
omzetten in info. Elk zintuig is gevoelig voor een specifieke energie. Deze info wordt via
zenuwbanen naar de hersenen gevoerd waar er voor elk zintuig een specifiek centrum
voorzien is.
- Onderscheid tussen gewaarwording en waarneming:
Gewaarwording( sensatie) -> passief proces : het opnemen van info uit de
buitenwereld door zintuigen.
Transductie: proces waarbij energie van een bepaald type wordt omgezet in een
andere soort energie (vb. golflengte wordt omgezet in activiteit in de hersenen).
Contralateraal: (vb. wat je met je met je linker hand doet wordt in de rechterhelft
van je hersenen verwerkt)
Waarneming (perceptie) -> actief proces: het interpreteren, organiseren en
begrijpen van verschillende stimuli. Wat we zien, wat we horen,… is wat we zelf
construeren vb. als je iemand aan een bureau ziet zitten en je de benen niet kan zien,
ben je niet in paniek omdat je de rest van zijn lichaam niet ziet.
- Opmerkingen:
Pijn is deels subjectief bepaald. De mentale toestand van iemand heeft een rol op de
pijn. Vb. als je weet dat iemand je pijn gaat doen, ga je minder pijn hebben.
2. Gewaarwording of sensatie
- 5 zintuigen: zien, horen, ruiken, smaken en voelen.
- Sensatie/ gewaarwording: het proces waarbij ons zintuigelijk apparaat geprikkeld wordt door
de buitenwereld en deze stimulatie omzet in zenuwprikkels. Deze neuronale impulsen
bereiken tenslotte de cerebrale cortex waar ze aanleiding geven tot een representatie.
- We hebben geen direct contact met de buitenwereld. De wereld rondom ons bestaat uit
licht- en geluidsgolven,… deze externe stimuli bereiken nooit rechtstreeks de hersenen. Wat
zenuwcellen doorgeven zijn chemische en elektrische signalen. (licht- en geluidsgolven
moeten dus omgezet worden in chemische en elektrische signalen). Dit proces noemen we
transductie (zie inleiding). Transductie heeft plaats in specifieke structuren in onze zintuigen
die we receptoren noemen. Receptoren reageren niet op objectieve energie, maar wel op
verandering in energie.
- Wanneer de externe prikkels zijn omgezet naar neutrale prikkels, dan worden ze door de
sensorische zenuwbaan naar de hersenen gevoerd waar ze toekomen in de thalamus (dit
geldt voor alle zintuigen behalve de geurzin). Vanuit de thalamus gaat de prikkel naar de
cortex waar hij bewerkt wordt en waar gewaarwording waarneming wordt.
Dus: externe prikkel -> neutrale prikkel -> via sensorische zenuwbaan naar hersenen ->
thalamus -> cortex.
Voor de volgende zintuigen ( zicht, horen en tast) geldt:
De zintuigelijke informatie bereikt de cortex via de thalamus.
Zintuigelijke informatie die in de cortex toekomt, noemen we representaties van de
buitenwereld. Deze representatie is contralateraal (zie inleiding).
1. Inleiding
- Psychisme= apparaat dat zich vast ent op het lichaam. Via zintuigen krijgt dit apparaat info
uit de buitenwereld.
- Zintuigen= organen die receptoren bevatten die energie uit de buitenwereld kunnen
omzetten in info. Elk zintuig is gevoelig voor een specifieke energie. Deze info wordt via
zenuwbanen naar de hersenen gevoerd waar er voor elk zintuig een specifiek centrum
voorzien is.
- Onderscheid tussen gewaarwording en waarneming:
Gewaarwording( sensatie) -> passief proces : het opnemen van info uit de
buitenwereld door zintuigen.
Transductie: proces waarbij energie van een bepaald type wordt omgezet in een
andere soort energie (vb. golflengte wordt omgezet in activiteit in de hersenen).
Contralateraal: (vb. wat je met je met je linker hand doet wordt in de rechterhelft
van je hersenen verwerkt)
Waarneming (perceptie) -> actief proces: het interpreteren, organiseren en
begrijpen van verschillende stimuli. Wat we zien, wat we horen,… is wat we zelf
construeren vb. als je iemand aan een bureau ziet zitten en je de benen niet kan zien,
ben je niet in paniek omdat je de rest van zijn lichaam niet ziet.
- Opmerkingen:
Pijn is deels subjectief bepaald. De mentale toestand van iemand heeft een rol op de
pijn. Vb. als je weet dat iemand je pijn gaat doen, ga je minder pijn hebben.
2. Gewaarwording of sensatie
- 5 zintuigen: zien, horen, ruiken, smaken en voelen.
- Sensatie/ gewaarwording: het proces waarbij ons zintuigelijk apparaat geprikkeld wordt door
de buitenwereld en deze stimulatie omzet in zenuwprikkels. Deze neuronale impulsen
bereiken tenslotte de cerebrale cortex waar ze aanleiding geven tot een representatie.
- We hebben geen direct contact met de buitenwereld. De wereld rondom ons bestaat uit
licht- en geluidsgolven,… deze externe stimuli bereiken nooit rechtstreeks de hersenen. Wat
zenuwcellen doorgeven zijn chemische en elektrische signalen. (licht- en geluidsgolven
moeten dus omgezet worden in chemische en elektrische signalen). Dit proces noemen we
transductie (zie inleiding). Transductie heeft plaats in specifieke structuren in onze zintuigen
die we receptoren noemen. Receptoren reageren niet op objectieve energie, maar wel op
verandering in energie.
- Wanneer de externe prikkels zijn omgezet naar neutrale prikkels, dan worden ze door de
sensorische zenuwbaan naar de hersenen gevoerd waar ze toekomen in de thalamus (dit
geldt voor alle zintuigen behalve de geurzin). Vanuit de thalamus gaat de prikkel naar de
cortex waar hij bewerkt wordt en waar gewaarwording waarneming wordt.
Dus: externe prikkel -> neutrale prikkel -> via sensorische zenuwbaan naar hersenen ->
thalamus -> cortex.
Voor de volgende zintuigen ( zicht, horen en tast) geldt:
De zintuigelijke informatie bereikt de cortex via de thalamus.
Zintuigelijke informatie die in de cortex toekomt, noemen we representaties van de
buitenwereld. Deze representatie is contralateraal (zie inleiding).
