HET GEZIN CENTRAAL – BOLT
HOOFDSTUK 1 GEZINSHULPVERLENING: DOELGROEP, DOELEN EN VARIANTEN
1.2 doelgroep: de gezinnen en hun vragen
Draagkracht weegt op tegen draaglast, het is de verstoring tussen draagkracht en draaglast wat een
gezin tot last kan zijn.
Gedragsproblemen worden gecategoriseerd in externaliserende (het gedrag is in botsing met de
omgeving en de maatschappelijke normen en waarden) en internaliserende (het kind heeft zelf de
meeste hinder van zijn problemen) gedragsproblemen.
De ontwikkeling van het kind en daarmee het ontstaan van ernstige opgroei- en opvoedproblemen
worden bepaald door de volgende vier gebieden: kind – ouder – gezins en bredere
omgevingskenmerken. Bij elk kenmerk spelen risico-beschermende factoren een rol.
Kind kenmerken:
- Gedragsproblemen
- Beperkingen
- Problematische gehechtheid
- Levensgebeurtenissen
- Beschermende kind factoren
Ouderkenmerken:
- Ziekte of handicap
- Psychiatrische aandoening en verslavingsproblematiek
- LVB
- Intergenerationele overdracht (negatieve gebeurtenissen uit eigen jeugd hebben invloed op
de opvoeding)
- Beschermende ouderfactoren
Gezinskenmerken:
- Eenoudergezinnen
- Scheiding
- Beschermende factoren bij scheiding
- Migrantengezinnen
- Beschermende factoren bij migrantengezinnen
Omgevingskenmerken:
Lage SES – werkloosheid – armoede – huisvestingsproblemen – slecht onderwijs – wonen in een
buurt met verval en criminaliteit – blootstelling aan discriminatie en stigmatisering – afwijkende
subculturen normen en waarden.
Hulpvragen hebben betrekking op de volgende punten:
- Opvoeding en communicatie
- Samenwerking tussen ouders
- Gedragsproblemen
, - Omstandigheden in de omgeving
1.3 Doelen van gezinshulpverlening: gedragsverandering en empowerment
Empowerment ontstaat als de zelfredzaamheid en zelfsturing bevorderd wordt of het benutten van
eigen kracht.
1.4 Enkelvoudige ambulante gezinshulpverlening
Ambulante jeugd- gezinshulpverlening die niet gecombineerd wordt met een ander vorm van hulp of
zorg aan een gezin. Ambulante gezinshulpverlening wort per definitie vraaggericht aangeboden.
1.5 Meervoudige jeugd- en gezinshulp: werken volgens 1Gezin1Plan
De werkzame elementen van effectieve hulp aan Multi probleemgezinnen:
1 professionals overleggen altijd met cliënten niet over
2 het gezin is eigenaar en opsteller van het gezinsplan
3 cliënten beslissen mee
4 professionals ondersteunen het gezin en het netwerk
5 focus ligt op competenties – krachten – successen
Veiligheid staat altijd voorop
1.6 Gezinshulpverlening bij jeugdhulp met verblijf
Gezin gecentreerde jeugdhulp met verblijf loopt in 3 fases:
1 de hulp gaat vooraf aan het verblijf
2 de hulp is gedurende het verblijf
3 wanneer de jeugdige vertrekt al of niet terug naar huis gaat
Drie stappen bij het bepalen van de uitkomst van residentiele hulp (perspectief van de jongeren)
1. De mogelijkheid onderzoeken van terugkeer naar huis
2. Roldifferentiatie en zelfstandigheid
3. Een alternatief thuis
1.7 De jeugdgeneralist in de wijk
De functie van een jeugdgeneralist bestaat uit drie rollen:
1. Aannemer
-schakel tussen pedagogische gemeenschap en de basisvoorzieningen
-ondersteunen stimuleren en benutten van de civil society
-adviseren en verbinden
-versterken van het beroep op informele zorg
-mobiliseren van sociale veerkracht
, 2. coach
- methodisch en gestructureerd hulpverlenen aan gezinnen (ambulante hulp)
- Kortdurende ondersteuning
- Coachen van gezinnen
3 Coördinator
- Schakel met de gespecialiseerde zorg, zoekt verbinding, samenhang en samenwerking met
andere bij het gezin betrokken hulpverleners en instanties
- Inschakelen gespecialiseerde hulp
- Mede coördineren van integrale hulp aan een gezin
HOOFDSTUK 2 BASISATTITUDE EN WERKZAAMHEID
2.1 Twee pijlers: vraaggerichtheid en gezinsgerichtheid
Door vraaggerichtheid toe te passen kan de client een grote mate van regie ervaren.
Gezinsgerichtheid is gebaseerd op het systeemtheoretisch uitganspunt dat een gezin functioneert als
een dynamisch en sociaal gehaal, waarin de leden elkaar beïnvloeden.
2.2 Vraaggerichtheid en participatie
Vraaggerichte zorg is een gezamenlijke inspanning van patiënt en hulpverleners, die erin resulteert
dat de patiënt de hulp ontvangt, die tegemoetkomt aan zijn wensen en verwachtingen, die tevens
voldoet aan professionele standaarden.
Participatie en zeggenschap dienen als doel van zelfsturing en zelfredzaamheid van de cliënt die de
hulpverlener uiteindelijk overbodig maken.’
Participatieladder Modellen in verantwoordelijkheid
9 geheel bepalend Gezin gecentreerd (family-centered)
8 sterk bepalen
7 partnerschap Gezinsgericht (family-focused)
6 participerend
5 betrokken
4 geraadpleegd Gezinsverbonden (family-allied)
3 volledig geïnformeerd
2 onvolledig geïnformeerd Professional gecentreerd (professional
1 gemanipuleerd centered)
2.3 Kenmerken van vraaggericht werken
1. De hulpvraag centraal
- de behoefte van de cliënt staat centraal in de hulp
2. samenwerking en dialoog
- de hulpverlener en zijn cliënten werken samen als partners op basis van gelijkwaardigheid. De hulp
komt tot stand in de dialoog tussen cliënt en hulpverlener
HOOFDSTUK 1 GEZINSHULPVERLENING: DOELGROEP, DOELEN EN VARIANTEN
1.2 doelgroep: de gezinnen en hun vragen
Draagkracht weegt op tegen draaglast, het is de verstoring tussen draagkracht en draaglast wat een
gezin tot last kan zijn.
Gedragsproblemen worden gecategoriseerd in externaliserende (het gedrag is in botsing met de
omgeving en de maatschappelijke normen en waarden) en internaliserende (het kind heeft zelf de
meeste hinder van zijn problemen) gedragsproblemen.
De ontwikkeling van het kind en daarmee het ontstaan van ernstige opgroei- en opvoedproblemen
worden bepaald door de volgende vier gebieden: kind – ouder – gezins en bredere
omgevingskenmerken. Bij elk kenmerk spelen risico-beschermende factoren een rol.
Kind kenmerken:
- Gedragsproblemen
- Beperkingen
- Problematische gehechtheid
- Levensgebeurtenissen
- Beschermende kind factoren
Ouderkenmerken:
- Ziekte of handicap
- Psychiatrische aandoening en verslavingsproblematiek
- LVB
- Intergenerationele overdracht (negatieve gebeurtenissen uit eigen jeugd hebben invloed op
de opvoeding)
- Beschermende ouderfactoren
Gezinskenmerken:
- Eenoudergezinnen
- Scheiding
- Beschermende factoren bij scheiding
- Migrantengezinnen
- Beschermende factoren bij migrantengezinnen
Omgevingskenmerken:
Lage SES – werkloosheid – armoede – huisvestingsproblemen – slecht onderwijs – wonen in een
buurt met verval en criminaliteit – blootstelling aan discriminatie en stigmatisering – afwijkende
subculturen normen en waarden.
Hulpvragen hebben betrekking op de volgende punten:
- Opvoeding en communicatie
- Samenwerking tussen ouders
- Gedragsproblemen
, - Omstandigheden in de omgeving
1.3 Doelen van gezinshulpverlening: gedragsverandering en empowerment
Empowerment ontstaat als de zelfredzaamheid en zelfsturing bevorderd wordt of het benutten van
eigen kracht.
1.4 Enkelvoudige ambulante gezinshulpverlening
Ambulante jeugd- gezinshulpverlening die niet gecombineerd wordt met een ander vorm van hulp of
zorg aan een gezin. Ambulante gezinshulpverlening wort per definitie vraaggericht aangeboden.
1.5 Meervoudige jeugd- en gezinshulp: werken volgens 1Gezin1Plan
De werkzame elementen van effectieve hulp aan Multi probleemgezinnen:
1 professionals overleggen altijd met cliënten niet over
2 het gezin is eigenaar en opsteller van het gezinsplan
3 cliënten beslissen mee
4 professionals ondersteunen het gezin en het netwerk
5 focus ligt op competenties – krachten – successen
Veiligheid staat altijd voorop
1.6 Gezinshulpverlening bij jeugdhulp met verblijf
Gezin gecentreerde jeugdhulp met verblijf loopt in 3 fases:
1 de hulp gaat vooraf aan het verblijf
2 de hulp is gedurende het verblijf
3 wanneer de jeugdige vertrekt al of niet terug naar huis gaat
Drie stappen bij het bepalen van de uitkomst van residentiele hulp (perspectief van de jongeren)
1. De mogelijkheid onderzoeken van terugkeer naar huis
2. Roldifferentiatie en zelfstandigheid
3. Een alternatief thuis
1.7 De jeugdgeneralist in de wijk
De functie van een jeugdgeneralist bestaat uit drie rollen:
1. Aannemer
-schakel tussen pedagogische gemeenschap en de basisvoorzieningen
-ondersteunen stimuleren en benutten van de civil society
-adviseren en verbinden
-versterken van het beroep op informele zorg
-mobiliseren van sociale veerkracht
, 2. coach
- methodisch en gestructureerd hulpverlenen aan gezinnen (ambulante hulp)
- Kortdurende ondersteuning
- Coachen van gezinnen
3 Coördinator
- Schakel met de gespecialiseerde zorg, zoekt verbinding, samenhang en samenwerking met
andere bij het gezin betrokken hulpverleners en instanties
- Inschakelen gespecialiseerde hulp
- Mede coördineren van integrale hulp aan een gezin
HOOFDSTUK 2 BASISATTITUDE EN WERKZAAMHEID
2.1 Twee pijlers: vraaggerichtheid en gezinsgerichtheid
Door vraaggerichtheid toe te passen kan de client een grote mate van regie ervaren.
Gezinsgerichtheid is gebaseerd op het systeemtheoretisch uitganspunt dat een gezin functioneert als
een dynamisch en sociaal gehaal, waarin de leden elkaar beïnvloeden.
2.2 Vraaggerichtheid en participatie
Vraaggerichte zorg is een gezamenlijke inspanning van patiënt en hulpverleners, die erin resulteert
dat de patiënt de hulp ontvangt, die tegemoetkomt aan zijn wensen en verwachtingen, die tevens
voldoet aan professionele standaarden.
Participatie en zeggenschap dienen als doel van zelfsturing en zelfredzaamheid van de cliënt die de
hulpverlener uiteindelijk overbodig maken.’
Participatieladder Modellen in verantwoordelijkheid
9 geheel bepalend Gezin gecentreerd (family-centered)
8 sterk bepalen
7 partnerschap Gezinsgericht (family-focused)
6 participerend
5 betrokken
4 geraadpleegd Gezinsverbonden (family-allied)
3 volledig geïnformeerd
2 onvolledig geïnformeerd Professional gecentreerd (professional
1 gemanipuleerd centered)
2.3 Kenmerken van vraaggericht werken
1. De hulpvraag centraal
- de behoefte van de cliënt staat centraal in de hulp
2. samenwerking en dialoog
- de hulpverlener en zijn cliënten werken samen als partners op basis van gelijkwaardigheid. De hulp
komt tot stand in de dialoog tussen cliënt en hulpverlener
