Luna D’hulster – 2021 – 2022
Luna D'hulster 2021 – 2022
1
,Inhoudstafel
1.1 Opvoeden en begeleiden: tweevoudig diagonaal gebeuren
1.2 Grondhouding van de opvoeder/begeleider
1.2.1 Liefhebben
1.2.2 Overschot
1.2.3 Bijtanken
1.2.4 Openheid
1.2.5 Intentionaliteit
1.3 Grondvormen van menselijk contact
1.3.1 Aanraken: troosten, knuffelen, steunen
1.3.2 Verzorgen: zorgdragen voor
1.3.3 Spelen: stoeien, zich ontspannen
1.3.4 Eten en drinken: genieten, samen zijn
1.3.5 (feest)vieren: het gewone doorbreken
1.3.6 Erop uittrekken: nieuwe ervaringen opdoen
1.3.7 Werken: samen iets opknappen
1.3.8 Leren: vaardiger worden
1.3.9 Praten, luisteren
1.4 Polariteiten in de professionele grondhouding
1.4.1 Afstand/nabijheid
1.4.2 Openheid/geslotenheid
1.4.3 Houvast/ruimte
1.5 De begeleidingsdriehoek
1.6 Opvoedingsstijlen
1.6.1 Autoritaire opvoedingsstijl
1.6.2 Permissieve opvoedingsstijl (toegeeflijk)
1.6.3 Autoritatieve opvoedingsstijl (democratisch – gezaghebbende)
1.6.4 Verwaarlozende opvoedingsstijl
1.7 Het scheppen van een gepast leefklimaat (Kok)
1.7.1 Sfeer
1.7.2 Ritme
1.7.3 Situatiehantering
2.1 Werken met mensen: waartoe?
2.2 Doel van agogisch handelen: Kwaliteit van Leven
2.3 Kwaliteit van leven vs. Kwaliteit van zorg
2.3.1 Kwaliteit van leven (Schalock)
2.3.2 Kwaliteit van zorg
2.3.3 Hoe verhoudt kwaliteit van zorg zich t.o.v. kwaliteit van leven?
2.4 Bedreigde gebieden van Kwaliteit van leven (O’Brien en O’Brien)
2.5 Circle of courage
2.5.1 Belonging (ergens bijhoren)
2.5.2 Mastery (competenties/vaardighede, hebben)
2.5.3 Independance (identiteit/autonomie)
2.5.4 Generosity (wederkerigheid/het zorgen voor zichzelf en voor de andere)
2.6 Even terug naar “geluk”
2.7 Kiezen voor QoL: implicaties
2.7.1 Vanzelfsprekend?
2.7.2 Beheersen vs. Begeleiden
2.7.3 Kwaliteit van Leven: een dynamisch samenspel
Luna D'hulster 2021 – 2022
2
,Int1. Even terugblikken
Int2. Herkomst van de term
Int3. Orthopedagoog?
Int4. Voorlopige en iets minder voorlopige definitie
Int.4.1 interventies
Int4.2 gericht op welzijn
Int4.3 van individuen en groepen wiens kansen in de maatschappij verminderd of bedreigd zijn
Int4.4 systematisch en bedoeld
Int4.5 ontwikkelen en uitvoeren
Int5. Kader voor wat volgt
3.1 Orthopedagogisch handelen= werken in de samenleving
3.1.1 Waarden en normen in orthopedagogiek als wetenschap
3.1.2 Dichter bij huis: wat zijn mijn vanzelfsprekenheden
3.2 Evoluties in de tijd
3.2.1 Paradigma
3.2.2 Paradigmawissel
3.3 Historiek in vogelvlucht
3.3.1 Defectparadigma
3.3.2 Het ontwikkelingsparadigma
3.3.3 Het burgerschapsparadigma
3.4 Van een individuele naar een sociale benadering van ‘het probleem’
3.5 Het burgerschapsparadigma, inzoomend op…
3.5.1 Inclusie
3.5.2 Werken aan inclusie: vermaatschappelijking van de zorg/ Community care/ Community
living / Kwartiermaken
3.5.3 Ondersteuning
3.5.4 Empowerment
3.5.5 Emancipatie
4.1 Methodisch agogisch handelen
4.1.1 Voordelen van methodisch agogisch handelen
4.1.2 Lijnen, cirkels en spiralen
4.1.3 Het einde van de intuïtie?
4.1.4 De regulatieve cirkel van het methodisch agogisch handelen
4.1.5 Stappen in het MAH
4.1.6 Methodisch, methoden, methodieken
4.2 Partners in methodisch agogisch werken
4.2.1 Natuurlijke netwerkleden
4.2.2 Gedragsdeskundigen
4.2.3 Maatschappelijk werker
4.2.4 Paramedici
4.2.5 Arts
4.2.6 Andere
4.3 Uitzoomen: methodisch werken op verschillende niveaus
4.3.1 Beleidsvelden
4.3.2 Verschillende werkvormen
Luna D'hulster 2021 – 2022
3
, 1.1 Opvoeden en begeleiden: een tweevoudig diagonaal gebeuren (ter Horst)
• Wim ter Horst beschrijft opvoeden als een tweevoudig diagonaal gebeuren
o Samenspraak
• Tweevoudige dubbele dialoog → bevorderen van dialoog tussen
o Cliënt en zijn dichte omwereld
▪ Omgeving waar cliënt nu mee in relatie staat
o Cliënt en volle werkelijkheid, “de wereld
▪ Omgeving waar hij in toekomst mee in relatie zal staan
→ Doel Agogische relatie: ligt niet in relatie tussen opvoeder en kind, maar is gericht op het
bevorderen van dialoog tussen de cliënt en zijn dichte omwereld, de volle werkelijkheid, de
omgeving waar de cliënt nu en in de toekomst mee in relatie zal staan
• “Het herstel van het gewone leven”
o = handleiding voor verstoorde situaties (Ter Horst)
1.2 Grondhouding van de opvoeder/ begeleider
• Persoonlijkheid van opvoeder-begeleider belangrijk
1.2.1 Liefhebben
• Liefde is gratis en onvoorwaardelijk
• Liefde is helderziend
• Liefde is kringsgewijs
Luna D'hulster 2021 – 2022
4
Luna D'hulster 2021 – 2022
1
,Inhoudstafel
1.1 Opvoeden en begeleiden: tweevoudig diagonaal gebeuren
1.2 Grondhouding van de opvoeder/begeleider
1.2.1 Liefhebben
1.2.2 Overschot
1.2.3 Bijtanken
1.2.4 Openheid
1.2.5 Intentionaliteit
1.3 Grondvormen van menselijk contact
1.3.1 Aanraken: troosten, knuffelen, steunen
1.3.2 Verzorgen: zorgdragen voor
1.3.3 Spelen: stoeien, zich ontspannen
1.3.4 Eten en drinken: genieten, samen zijn
1.3.5 (feest)vieren: het gewone doorbreken
1.3.6 Erop uittrekken: nieuwe ervaringen opdoen
1.3.7 Werken: samen iets opknappen
1.3.8 Leren: vaardiger worden
1.3.9 Praten, luisteren
1.4 Polariteiten in de professionele grondhouding
1.4.1 Afstand/nabijheid
1.4.2 Openheid/geslotenheid
1.4.3 Houvast/ruimte
1.5 De begeleidingsdriehoek
1.6 Opvoedingsstijlen
1.6.1 Autoritaire opvoedingsstijl
1.6.2 Permissieve opvoedingsstijl (toegeeflijk)
1.6.3 Autoritatieve opvoedingsstijl (democratisch – gezaghebbende)
1.6.4 Verwaarlozende opvoedingsstijl
1.7 Het scheppen van een gepast leefklimaat (Kok)
1.7.1 Sfeer
1.7.2 Ritme
1.7.3 Situatiehantering
2.1 Werken met mensen: waartoe?
2.2 Doel van agogisch handelen: Kwaliteit van Leven
2.3 Kwaliteit van leven vs. Kwaliteit van zorg
2.3.1 Kwaliteit van leven (Schalock)
2.3.2 Kwaliteit van zorg
2.3.3 Hoe verhoudt kwaliteit van zorg zich t.o.v. kwaliteit van leven?
2.4 Bedreigde gebieden van Kwaliteit van leven (O’Brien en O’Brien)
2.5 Circle of courage
2.5.1 Belonging (ergens bijhoren)
2.5.2 Mastery (competenties/vaardighede, hebben)
2.5.3 Independance (identiteit/autonomie)
2.5.4 Generosity (wederkerigheid/het zorgen voor zichzelf en voor de andere)
2.6 Even terug naar “geluk”
2.7 Kiezen voor QoL: implicaties
2.7.1 Vanzelfsprekend?
2.7.2 Beheersen vs. Begeleiden
2.7.3 Kwaliteit van Leven: een dynamisch samenspel
Luna D'hulster 2021 – 2022
2
,Int1. Even terugblikken
Int2. Herkomst van de term
Int3. Orthopedagoog?
Int4. Voorlopige en iets minder voorlopige definitie
Int.4.1 interventies
Int4.2 gericht op welzijn
Int4.3 van individuen en groepen wiens kansen in de maatschappij verminderd of bedreigd zijn
Int4.4 systematisch en bedoeld
Int4.5 ontwikkelen en uitvoeren
Int5. Kader voor wat volgt
3.1 Orthopedagogisch handelen= werken in de samenleving
3.1.1 Waarden en normen in orthopedagogiek als wetenschap
3.1.2 Dichter bij huis: wat zijn mijn vanzelfsprekenheden
3.2 Evoluties in de tijd
3.2.1 Paradigma
3.2.2 Paradigmawissel
3.3 Historiek in vogelvlucht
3.3.1 Defectparadigma
3.3.2 Het ontwikkelingsparadigma
3.3.3 Het burgerschapsparadigma
3.4 Van een individuele naar een sociale benadering van ‘het probleem’
3.5 Het burgerschapsparadigma, inzoomend op…
3.5.1 Inclusie
3.5.2 Werken aan inclusie: vermaatschappelijking van de zorg/ Community care/ Community
living / Kwartiermaken
3.5.3 Ondersteuning
3.5.4 Empowerment
3.5.5 Emancipatie
4.1 Methodisch agogisch handelen
4.1.1 Voordelen van methodisch agogisch handelen
4.1.2 Lijnen, cirkels en spiralen
4.1.3 Het einde van de intuïtie?
4.1.4 De regulatieve cirkel van het methodisch agogisch handelen
4.1.5 Stappen in het MAH
4.1.6 Methodisch, methoden, methodieken
4.2 Partners in methodisch agogisch werken
4.2.1 Natuurlijke netwerkleden
4.2.2 Gedragsdeskundigen
4.2.3 Maatschappelijk werker
4.2.4 Paramedici
4.2.5 Arts
4.2.6 Andere
4.3 Uitzoomen: methodisch werken op verschillende niveaus
4.3.1 Beleidsvelden
4.3.2 Verschillende werkvormen
Luna D'hulster 2021 – 2022
3
, 1.1 Opvoeden en begeleiden: een tweevoudig diagonaal gebeuren (ter Horst)
• Wim ter Horst beschrijft opvoeden als een tweevoudig diagonaal gebeuren
o Samenspraak
• Tweevoudige dubbele dialoog → bevorderen van dialoog tussen
o Cliënt en zijn dichte omwereld
▪ Omgeving waar cliënt nu mee in relatie staat
o Cliënt en volle werkelijkheid, “de wereld
▪ Omgeving waar hij in toekomst mee in relatie zal staan
→ Doel Agogische relatie: ligt niet in relatie tussen opvoeder en kind, maar is gericht op het
bevorderen van dialoog tussen de cliënt en zijn dichte omwereld, de volle werkelijkheid, de
omgeving waar de cliënt nu en in de toekomst mee in relatie zal staan
• “Het herstel van het gewone leven”
o = handleiding voor verstoorde situaties (Ter Horst)
1.2 Grondhouding van de opvoeder/ begeleider
• Persoonlijkheid van opvoeder-begeleider belangrijk
1.2.1 Liefhebben
• Liefde is gratis en onvoorwaardelijk
• Liefde is helderziend
• Liefde is kringsgewijs
Luna D'hulster 2021 – 2022
4
