Samenvatting: Mens en organisatie

Mens en organisatie
0. Thema 0: Introductie op het onderzoek en de leerstof
 Organiseren
 Organiseren: het regelen/installeren van collectieve activiteiten zodat het collectieve resultaat
superieur is aan het resultaat van individuen die alleen werken
 Kenmerken
 Er zijn dus meerdere mensen bij betrokken
 Collectief resultaat > som resultaat van ieder individu afzonderlijk
 Door taken te verdelen en op elkaar af te stemmen
 Voordelen van organiseren
 Arbeidsdeling en specialisatie
 Grotere capaciteit om om te gaan met complexe omgevingen
 Schaalvoordelen
 Lagere transactiekosten
 Uitoefenen van macht en controle
 Superieure resultaten
 Risico’s bij slecht organiseren
 Beperkte motivatie en moreel
 Late en onjuiste beslissingen
 Conflict en gebrek aan coördinatie
 Slecht reageren op nieuwe kansen en externe veranderingen
 Stijgende kosten
 Kernaspecten omtrent organiseren
 Structuur: hoe zijn de taken en verantwoordelijkheden verdeeld?
 Centralisatie/hiërarchie: niveaus, autoriteit, rapporteringslijnen
 Specialisatie: rollen, groepen en eenheden
 Regels, standaarden, tijdsschema’s





 Zorgen voor een verdeling van de taken en de verantwoordelijkheden
 Integratie: op welke manier zorgt men ervoor dat de verschillende werknemers/
departementen op elkaar zijn afgestemd, elkaar niet tegenwerken, niet in conflict liggen met
elkaar?
 Zorgen voor een eenheid over de perspectieven en de activiteiten heen
 Controle: op welke manier zorgt men ervoor dat wat werknemers/departementen doen in lijn
ligt met de doelstellingen van de organisatie?
 Zorgen dat de medewerkers bijdragen tot de bedrijfsdoelstellingen
 Motivatie: op welke manier zorgt men ervoor dat werknemers zich willen inspannen voor hun
job en de organisatie?
 Motiveren van werknemers en hen belonen
 Leren: hoe kan de organisatie blijven leren/innoveren zodat het niet steeds dezelfde fouten
maakt en zodat de organisatie concurrentieel blijft?
 Zorgen dat de organisatie in staat is om te leren

,  Managen van de organisatiegrenzen: Zelf doen of uitbesteden? In 1 land of in meerdere?
Alleen of samen met andere organisaties? Fysieke of virtuele grenzen? Hebben de
aandeelhouders nog een rol?
 Omgaan met nieuwe niet traditionele relaties/ verhoudingen
 Organisatie
 Organisatie: de regelmatigheden die het resultaat zijn van organiseren. Het is een duurzaam, geregeld
en doelgericht samenwerkingsverband
 Kenmerken
 Dezelfde kenmerken als organiseren
 Duurzaam, doelgericht en geregeld
 De wijze van organiseren zal bepalen in welke mate mensen bijdragen tot de collectieve activiteiten
1. Thema 1: structuur
1.1 De mechanistische organisatie
 In de agrarische samenleving hadden ambachtsleden en boeren een grip op hun productieproces van
A tot Z, maar hier kwam verandering in door de industriële revolutie
 Het hele idee van een mechanistische organisatiestructuur is gebaseerd op een mechanistisch leger
 Hiërarchie
 Gestandaardiseerde procedures  hoge efficiëntie, maar WNs zijn vervangbaar
 Scheiding van denken en doen: management vs. Ambtenaren
 Sterke specialisatie  iedere WN heeft één bepaalde taak
 Strenge regels en wetten
 Stroming 1: scientific management met Taylor als grondlegger
 Grondlegger: Frederick Taylor
 Amerikaanse ingenieur
 Leeftijd van 1856 – 1915
 Dankzij zijn ideeën verhoogde de efficiëntie in de fabrieken
 Maar hij was ook erg controversieel  hij kreeg veel kritiek
 Basis: een sterk geloof in de kracht van de wetenschap
 5 basisprincipes
 Gebruik wetenschappelijke methoden om de efficiëntste manier van werken te
verrichten, te bepalen (richtlijnen)
 Verschuif alle verantwoordelijkheid voor het organiseren van het werk van de arbeider
naar de manager  scheiding van denken en doen
 Selecteer de juiste man op de juiste plaats  specialisatie en arbeidsdeling
 Train hem om het werk efficiënt te verrichten
 Controleer/ stuur de prestaties
 Impact van Taylor
 Taylor  functioneel mechanisme
 Horizontale arbeidsdeling  specialisatie
 Verticale arbeidsdeling  hiërarchie en dus scheiding van denken en doen
 Werkstructurering
 Standaardisatie
 Regels  voorspelbaarheid van gedrag werknemers en kwantiteit/kwaliteit van
de producten
 De nadruk wordt op de taakuitvoering gelegd
 Taylorisme kreeg heel wat navolging
 Voordelen
 Grotere efficiëntie, minder verspilling van geld en tijd, grotere productie en dus meer
welvaart
 WNs kunnen zich volledig specialiseren in een bepaalde functie
 Goede manier om het productieproces te controleren en leidt tot minder fouten

,  Nadelen
 Individuele betrokkenheid bij het productieproces gaat volledig verloren
 WNs komen vaak onder een enorme tijds en werkdruk te staan
 Vaak veel te bureaucratisch
 Stroming 2: klassieke managementtheorie met Fayol als grondlegger




 Grondlegger: Henri Fayol
 Franse mijndirecteur
 Leefde van 1841—1925
 Lengde zich toe op de vraag hoe het topmanagement het bedrijf moest leiden, terwijl
Taylor eerder een focus had op de werkvloer
 Management is een proces van
 Plannen en voorspellen  Organiseren  Leiden  Coördineren  Controleren
 Principes van management
 Eenheid van bevel: instructies komen vaan van één persoon
 Span van controle: aantal personen waarover een manager de leiding heeft
 Hoe breder de span, hoe efficiënter, hoe meer autonomie en hoe vlotter de
communicatie
 Maximale span van 6 volgens Fayol
 Scalaire keten: een ononderbroken lijn van gezag die aangeeft wie leiding heeft over wie
 Eenheid van richting: iedereen betrokken in eenzelfde proces moet in dezelfde richting
kijken om de gewenste resultaten op een efficiënte manier te bereiken
 Specialisatie
 Gelijkheid
 Rechtvaardige beloning
 …
 Autoriteit en verantwoordelijkheid moeten hand in hand gaan
 Autoriteit (macht) >> verantwoordelijkheid en toerekening
 Willekeurig gedrag, onverantwoordelijk gedrag, corruptie
 Verantwoordelijkheid >> autoriteit
Onmogelijkheid om middelen te krijgen en om dingen gedaan te krijgen
 frustraties voor het individu, gebrek aan resultaten in de organisatie
 Impact van Fayol
 Fayol  sociaal mechanisme
 Autoriteitsstructuur
 Onpersoonlijk legalisme
 Regels  gelijke behandeling
 Heel wat van deze ideeën worden nog steeds nagevolgd in organisatie vandaag




 Voordelen