Orthodpedagogische doelgroepen en werkvelden 1
Fysieke beperking
Geschiedenis
- Grieken :
o Gezonde geest in gezond lichaam
o Spartaanse overlevingstest vs toegang tot bestaande onderwijsvormen
o Grote blinde filosofen -> toegang tot Goden
o Getrepaneerde schedel = schedelboringen tot op hersenvlies -> verzorgd met
kruiden (aangroei bot)
- Romeinen
o Pater familias heeft het wettelijk recht/ staatsplicht tot het doden van een ‘gebrekkig
kind’
o Kind met onzichtbare beperking ontsnapt aan dood
o Julius Caesar had epilepsie -> in contact met Goden
o Christendom = staatsgodsdienst Romeinen : barmhartigheid en liefdadigheid ten
aanzien van personen met een beperking
- Middeleeuwen
o Onderdak in kloosters
o Volksvermaak en bedelstraf
o Kloosters : hospitalisatie voor pelgrims -> uitgebreid naar aristocratie
- Verlichting
o Optimistische periode ; fundamenten van de orthopedagogiek
o Medisch-pedagogische initiatieven vanuit concepten van menswaardig en sociaal nut
o Jean Jacques rousseau : pleitte voor het anders benaderen van kinderen (anders dan
volwassenen behandelen)
- Industriële revolutie
o Opkomst van religieus-caritatieve verzorgingsinstellingen met een medische
oriëntatie naar aanleiding van ‘arbeidsgehandicapten’
o Fabrieken en toestellen nog niet volledig inorde -> veel kinderarbeid + ledematen
verliezen (voorzieningen voor de arbeidsgehandicapten : solidariteit + economische
belangen)
o Solidariteit vs economische belangen
- WOll
o Donkere bladzijde geschiedenis ; vergaand onderzoeken op het steriliseren en doden
van personen met beperking
o Extreem rechts regime
- 20e eeuw
o Opkomst georganiseerd onderwijs voor kinderen met een beperking
o Na WOll : reflex van een nieuwe morele code
o Financiële compensatie voor personen met een beperking
Begrippenkader
- Personen met een fysieke beperking = a person with a physical disability disorder
o World Health Organization (WHO):
International Classification of diseases (ICD)
, International Classification of Functioning, Disabilty and Health (ICF) ->3
componenten: stoornis, beperking in activiteiten en maatschappelijk
participatieprobleem
o = “Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is
aan het samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische, lichamelijke
of zintuiglijke aard, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en persoonlijke en
externe factoren” (ernst vd beperking + impact op uitvoeren activiteiten en op
maatschappelijke participatie zijn cruciaal)
Cerebrale parese
= infantiele encefalopathie
= “Een gestoorde houding en beweging, opgekomen in de eerste levensjaren, niet
progressief, gedeeltelijk functioneel herstelbaar, en te wijten aan een onvoldoende vorming
of beschadiging van het cerebrum”
o Aandoening in hersenen
o Verworven in kindertijd
o Symptomencomplex
PRENATAAL (30%) PERINATAAL POSTNATAAL
(60%) (10%)
Zuurstofgebrek Zuurstofgebrek Zuurstofgebrek
Bv. Navelstreng Bv. Ligging kind Bv. CO- vergiftiging
Trauma bv. Trauma Trauma
ongeluk
Bv. Ongeval
Infecties bv. rubella Infecties Infecties
Bv. Hersenvliesontsteking
Toxische stoffen Constitutionele Toxische stoffen
factoren
Bv. Drugs, alcohol, Bv. Alcohol, drugs, lood,…
… Bv. Sikkelanemie
(leidt tot
bloedarmoede)
Genetische Neoplasmata
factoren
CVA
= cardio vasculaire aandoening
, (zuurstofgebrek)
lokalisatie Mate Aard
Hemi Parese Spasticiteit
Di plegie Athetose
Para Ataxie
Tri combinaties
Quadri
Mono
- Lokalisatie = waar doet de aandoening zich voor
Hemi = helft
Para = 3 ledematen die aangetast zijn
- Mate vd afwijking
Parese = verzwakking
Plegie = verlamming
- Aard vd afwijking
o New panorama’s = combinatie van de aard van de afwijking
, = Zogenaamde gouden standaard om het motorisch functioneren bij CP te beschrijven
- Bijkomende problemen en functionele beperkingen CP
Verstandelijke beperking
Visuele beperking
Auditieve beperking
Spraakmoeilijkheden
Epilepsie
Spina bifida
= Ontwikkeling van het centraal zenuwstelsel in
de 3e week van de zwangerschap -> wijzigingen tijdens de determinatiefase van de neurulatie
van het embryo -> neuraalbuisdefect: neuraalbuis wordt niet goed gesloten)
= open ruggetje
o Multifactoriële basis
Genetische factoren
Gebrek aan foliumzuur
Exogene factoren
o Prevalentie België: 4,5/10.000 geboortes
o Prevalentie wereldwijd: 1-5/1.000
o Verschijnselen van spina bifida
Gevoelsstoornissen bv. weinig gevoel in arm (komt voor uit zenuw die
beschadigd is)
Motorische stoornissen -> voorspelling mobiliteit op basis van het
uitvalsniveau op de wervelkolom (mate waarin je deze ontwikkelt hangt af
van waar op de ruggenwervel de spina bifida zich voordoet : hoe hoger, hoe
meer uitval op motorisch niveau)
Orthopedische problemen : bepaalde dwangstanden van voeten/handen
Incontinentie en obstipatie (heeft te maken met beweging, voeding en
spieren)
Epilepsie : neveneffect spina bifida (heeft vaak ook te maken met
waterhoofd)
Fysieke beperking
Geschiedenis
- Grieken :
o Gezonde geest in gezond lichaam
o Spartaanse overlevingstest vs toegang tot bestaande onderwijsvormen
o Grote blinde filosofen -> toegang tot Goden
o Getrepaneerde schedel = schedelboringen tot op hersenvlies -> verzorgd met
kruiden (aangroei bot)
- Romeinen
o Pater familias heeft het wettelijk recht/ staatsplicht tot het doden van een ‘gebrekkig
kind’
o Kind met onzichtbare beperking ontsnapt aan dood
o Julius Caesar had epilepsie -> in contact met Goden
o Christendom = staatsgodsdienst Romeinen : barmhartigheid en liefdadigheid ten
aanzien van personen met een beperking
- Middeleeuwen
o Onderdak in kloosters
o Volksvermaak en bedelstraf
o Kloosters : hospitalisatie voor pelgrims -> uitgebreid naar aristocratie
- Verlichting
o Optimistische periode ; fundamenten van de orthopedagogiek
o Medisch-pedagogische initiatieven vanuit concepten van menswaardig en sociaal nut
o Jean Jacques rousseau : pleitte voor het anders benaderen van kinderen (anders dan
volwassenen behandelen)
- Industriële revolutie
o Opkomst van religieus-caritatieve verzorgingsinstellingen met een medische
oriëntatie naar aanleiding van ‘arbeidsgehandicapten’
o Fabrieken en toestellen nog niet volledig inorde -> veel kinderarbeid + ledematen
verliezen (voorzieningen voor de arbeidsgehandicapten : solidariteit + economische
belangen)
o Solidariteit vs economische belangen
- WOll
o Donkere bladzijde geschiedenis ; vergaand onderzoeken op het steriliseren en doden
van personen met beperking
o Extreem rechts regime
- 20e eeuw
o Opkomst georganiseerd onderwijs voor kinderen met een beperking
o Na WOll : reflex van een nieuwe morele code
o Financiële compensatie voor personen met een beperking
Begrippenkader
- Personen met een fysieke beperking = a person with a physical disability disorder
o World Health Organization (WHO):
International Classification of diseases (ICD)
, International Classification of Functioning, Disabilty and Health (ICF) ->3
componenten: stoornis, beperking in activiteiten en maatschappelijk
participatieprobleem
o = “Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is
aan het samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische, lichamelijke
of zintuiglijke aard, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en persoonlijke en
externe factoren” (ernst vd beperking + impact op uitvoeren activiteiten en op
maatschappelijke participatie zijn cruciaal)
Cerebrale parese
= infantiele encefalopathie
= “Een gestoorde houding en beweging, opgekomen in de eerste levensjaren, niet
progressief, gedeeltelijk functioneel herstelbaar, en te wijten aan een onvoldoende vorming
of beschadiging van het cerebrum”
o Aandoening in hersenen
o Verworven in kindertijd
o Symptomencomplex
PRENATAAL (30%) PERINATAAL POSTNATAAL
(60%) (10%)
Zuurstofgebrek Zuurstofgebrek Zuurstofgebrek
Bv. Navelstreng Bv. Ligging kind Bv. CO- vergiftiging
Trauma bv. Trauma Trauma
ongeluk
Bv. Ongeval
Infecties bv. rubella Infecties Infecties
Bv. Hersenvliesontsteking
Toxische stoffen Constitutionele Toxische stoffen
factoren
Bv. Drugs, alcohol, Bv. Alcohol, drugs, lood,…
… Bv. Sikkelanemie
(leidt tot
bloedarmoede)
Genetische Neoplasmata
factoren
CVA
= cardio vasculaire aandoening
, (zuurstofgebrek)
lokalisatie Mate Aard
Hemi Parese Spasticiteit
Di plegie Athetose
Para Ataxie
Tri combinaties
Quadri
Mono
- Lokalisatie = waar doet de aandoening zich voor
Hemi = helft
Para = 3 ledematen die aangetast zijn
- Mate vd afwijking
Parese = verzwakking
Plegie = verlamming
- Aard vd afwijking
o New panorama’s = combinatie van de aard van de afwijking
, = Zogenaamde gouden standaard om het motorisch functioneren bij CP te beschrijven
- Bijkomende problemen en functionele beperkingen CP
Verstandelijke beperking
Visuele beperking
Auditieve beperking
Spraakmoeilijkheden
Epilepsie
Spina bifida
= Ontwikkeling van het centraal zenuwstelsel in
de 3e week van de zwangerschap -> wijzigingen tijdens de determinatiefase van de neurulatie
van het embryo -> neuraalbuisdefect: neuraalbuis wordt niet goed gesloten)
= open ruggetje
o Multifactoriële basis
Genetische factoren
Gebrek aan foliumzuur
Exogene factoren
o Prevalentie België: 4,5/10.000 geboortes
o Prevalentie wereldwijd: 1-5/1.000
o Verschijnselen van spina bifida
Gevoelsstoornissen bv. weinig gevoel in arm (komt voor uit zenuw die
beschadigd is)
Motorische stoornissen -> voorspelling mobiliteit op basis van het
uitvalsniveau op de wervelkolom (mate waarin je deze ontwikkelt hangt af
van waar op de ruggenwervel de spina bifida zich voordoet : hoe hoger, hoe
meer uitval op motorisch niveau)
Orthopedische problemen : bepaalde dwangstanden van voeten/handen
Incontinentie en obstipatie (heeft te maken met beweging, voeding en
spieren)
Epilepsie : neveneffect spina bifida (heeft vaak ook te maken met
waterhoofd)
