Thema 2: Geslachtstratificatie
2.1 Wat is geslachtstratificatie?
2.1.1 Geslachtstratificatie omschreven
2.1.2 Dimensies van geslachtstratificatie
2.2 Focus op enkele uitingen van geslachtstratificatie
2.2.1 Loonkloof
2.2.2 Onderwijs
2.3 Overkoepelende theorieën over geslachtstratificatie: een voorbeeld
, 2.1 Wat is geslachtstratificatie?
opdrachten op Toledo doornemen
2.1.1 Geslachtstratificatie omschreven
Geslachtsongelijkheid:
Geïnstitutionaliseerde sociale ongelijkheid tussen mannen en vrouwen
Ongelijkheid die min of meer stabiel verankerd zit in een samenleving
Tussen beide geslachten een ongelijke toegang tot belangrijke middelen in een samenleving
= sociale positie
Statusverschillen
In de maatschappelijke realiteit is het echter veelal zo dat mannen hiërarchisch hoger staan dan
vrouwen. Vandaar dat geslachtsongelijkheid in de praktijk vaak gebruikt wordt als begrip om de
sociale ongelijkheid aan te duiden waarbij vrouwen minder toegang tot middelen en
maatschappelijke waardering ervaren dan mannen.
Het gaat om geïnstitutionaliseerde geslachtsongelijkheid. Hierbij zijn structurele en culturele
elementen met elkaar verbonden vb. structureel aspect: beperking van toegang tot een bepaalde
job. Structuur en cultuur versterken elkaar.
Bij geslachtsdifferentiatie treden verschillen op tussen beide geslachten (vb. een bepaalde
taakverdeling), maar leiden deze verschillen niet tot een verschillende positie of status.
Waarin geslachtstratificatie wel verschilt van sociale stratificatie, is de biologische basis van de
indeling. Hoewel het biologische onderscheid (de sekse) aan de grondslag ligt, is uiteindelijk het
sociale aspect (de gender) van essentieel belang bij de analyse van geslachtsongelijkheid. Verschillen
tussen mannen en vrouwen worden namelijk vaak afgedaan als ‘natuurlijke’ verschillen of ‘keuzes’,
maar historisch of internationaal vergelijkend onderzoek doorprikt dit idee. De talloze variaties
waarin gelijkenissen of verschillen tot uiting komen, bevestigen dit.
In principe is dit onderwerp veel ruimer, denk maar aan: ongelijke kansen voor mannen,
genderongelijkheid ook andere aspecten m.b.t. gender, …
2.1.2 Dimensies van geslachtstratificatie
Bij de bespreking van sociale stratificatie werden 3 deelcomponenten aangehaald, die de toegang tot
gewaardeerde middelen in een samenleving bepalen: financiële middelen, beroeps- en
tewerkstellingsstatus en opleiding. Bij de analyse van geslachtsstratificatie komen we op diezelfde
elementen terug. Centraal staan ongelijke toegang tot financiële middelen, beroeps- en
tewerkstellingsstatus en opleiding.
We illustreren enkele dimensies met enkele voorbeelden. Wat de component ‘rechten en
besluitvorming’ betreft, verwijs ik naar de SIGI (zie afbeelding hieronder). Vb.:
Discriminatory family code: erfrechtensysteem: kunnen mannen en vrouwen evenveel erven,
of wordt hierin een onderscheid gemaakt?
Restricted civil liberties: burgerrechten: in welke mate hebben mannen en vrouwen dezelfde
toegang tot de publieke ruimte of wordt dit beperkt voor een groep? Kunnen vrouwen
stemmen en zich verkiesbaar stellen zoals mannen?
2.1 Wat is geslachtstratificatie?
2.1.1 Geslachtstratificatie omschreven
2.1.2 Dimensies van geslachtstratificatie
2.2 Focus op enkele uitingen van geslachtstratificatie
2.2.1 Loonkloof
2.2.2 Onderwijs
2.3 Overkoepelende theorieën over geslachtstratificatie: een voorbeeld
, 2.1 Wat is geslachtstratificatie?
opdrachten op Toledo doornemen
2.1.1 Geslachtstratificatie omschreven
Geslachtsongelijkheid:
Geïnstitutionaliseerde sociale ongelijkheid tussen mannen en vrouwen
Ongelijkheid die min of meer stabiel verankerd zit in een samenleving
Tussen beide geslachten een ongelijke toegang tot belangrijke middelen in een samenleving
= sociale positie
Statusverschillen
In de maatschappelijke realiteit is het echter veelal zo dat mannen hiërarchisch hoger staan dan
vrouwen. Vandaar dat geslachtsongelijkheid in de praktijk vaak gebruikt wordt als begrip om de
sociale ongelijkheid aan te duiden waarbij vrouwen minder toegang tot middelen en
maatschappelijke waardering ervaren dan mannen.
Het gaat om geïnstitutionaliseerde geslachtsongelijkheid. Hierbij zijn structurele en culturele
elementen met elkaar verbonden vb. structureel aspect: beperking van toegang tot een bepaalde
job. Structuur en cultuur versterken elkaar.
Bij geslachtsdifferentiatie treden verschillen op tussen beide geslachten (vb. een bepaalde
taakverdeling), maar leiden deze verschillen niet tot een verschillende positie of status.
Waarin geslachtstratificatie wel verschilt van sociale stratificatie, is de biologische basis van de
indeling. Hoewel het biologische onderscheid (de sekse) aan de grondslag ligt, is uiteindelijk het
sociale aspect (de gender) van essentieel belang bij de analyse van geslachtsongelijkheid. Verschillen
tussen mannen en vrouwen worden namelijk vaak afgedaan als ‘natuurlijke’ verschillen of ‘keuzes’,
maar historisch of internationaal vergelijkend onderzoek doorprikt dit idee. De talloze variaties
waarin gelijkenissen of verschillen tot uiting komen, bevestigen dit.
In principe is dit onderwerp veel ruimer, denk maar aan: ongelijke kansen voor mannen,
genderongelijkheid ook andere aspecten m.b.t. gender, …
2.1.2 Dimensies van geslachtstratificatie
Bij de bespreking van sociale stratificatie werden 3 deelcomponenten aangehaald, die de toegang tot
gewaardeerde middelen in een samenleving bepalen: financiële middelen, beroeps- en
tewerkstellingsstatus en opleiding. Bij de analyse van geslachtsstratificatie komen we op diezelfde
elementen terug. Centraal staan ongelijke toegang tot financiële middelen, beroeps- en
tewerkstellingsstatus en opleiding.
We illustreren enkele dimensies met enkele voorbeelden. Wat de component ‘rechten en
besluitvorming’ betreft, verwijs ik naar de SIGI (zie afbeelding hieronder). Vb.:
Discriminatory family code: erfrechtensysteem: kunnen mannen en vrouwen evenveel erven,
of wordt hierin een onderscheid gemaakt?
Restricted civil liberties: burgerrechten: in welke mate hebben mannen en vrouwen dezelfde
toegang tot de publieke ruimte of wordt dit beperkt voor een groep? Kunnen vrouwen
stemmen en zich verkiesbaar stellen zoals mannen?
