Samenvatting ODW 1 HoGent

ORTHOPEDAGOGISCHE DOELGROEPEN EN WERKVELDEN 1

HOOFDSTUK 1 : WAT IS ORTHOPEDAGOGIEK?

- Steunen van kinderen, jongeren en volwassenen
- Handelen in problematische opvoedingssituaties
- ! sociaal netwerk & context !
- Levenskwaliteit verhogen
- Sociale inclusie !
- Doel : kinderen opvoeden met ernstige belemmerende opvoeding
- Broekaert :
 Heilpedagogiek : behandelen van stoornissen
 Speciale pedagogiek : bijzondere ortho, specifieke benadering, bepaalde doelgroepen
 Orthopedagogiek : heil negatieve bijklank
 Klinische orthopedagogiek : klinische aspect
 Preventie
 Onderzoek
 Opsporen
 Doel : behandelen en begeleiden
 Verband met :
 Opvoeding
 Gedrag
 Ontwikkeling
 Scholing
- Van oplossen naar ondersteunen
- Van kijk op handicap naar kijk op sociaal – ecologische relatie
- Handicap = interactie van mogelijkheden van persoon en verwachtingen omgeving  AAIDD




1

, HOOFDSTUK 2 : VERSTANDELIJKE BEPERKING

AAIDD : American Association on Intellectual and Developmental Disabilities
Vroeger tot 2007 : AAMR

Internationale terminologie ! Functioneel gedrag en context !

Verstandelijke beperking = gevolg van samenspel tussen mogelijkheden & beperkingen en eisen
omgeving

Kwaliteit context ! Ondersteuning !

Geschiedenis

1800 : geen interesse in verstandelijke beperking
Er waren asielen voor deze personen om de maatschappij te beschermen

Esquirol : Itard :
- Idiotie = afzonderlijke toestand - De wilde van Aveyron
- Beschrijving psychiatrische ziektebeelden - Sensorische elementen
3 soorten idiotie : - Taal & abstract denken
1. Verwarden - Natuurwetenschappelijke methode
2. Dementen - Observatie !
3. Idioten - Juiste therapeutische & opvoedk. beh.

Seguin : Kannunik Triest :
- School voor idioten - Morele behandeling geestesziekte
- Stimuleren zintuiglijke functies - Vlaanderen
- Gestructureerd leerprogramma - Broeders van Liefde
- Doel : morele training

Dr. Guislan :
- Vlaanderen
- Morele behandeling geneesziekte
- Hoofdgeneesheer krankzinnigengestichten Gent

1850 : Europa & VS : eerste inrichtingen  pysche kon niet ziek worden (want was van God),
lichamelijke problemen konden wel als stoorzender optreden

Psychometrische richting (begin 20ste eeuw)

Binet en Simon : onderzoek in Parijs om kinderen op te sporen met lichtere vorm verstandelijke
beperking
Binet : Goddard :
- Natuurlijke intelligentietest - Mensen met verstandelijke beperking zijn trainbaar
Terman :
- Begrip intelligentiequotiënt IQ
- IQ = erfelijk en onveranderlijk
- Geloofde in raskwaliteiten




2

,Na 1950

Goffman :  Total institutions :
- Beschreef total institutions - Sterke greep op cliënten
- Grote barrière met buitenwereld
Gevolgen Total Institutions : - Alles verliep volgens schema’s
- Persoonlijkheid werd aangetast
- Persoonlijke veiligheid verloren Wolfensberger :
- Sociale controle - Tegen totaalinstituut
- Privacy geschonden - Klaagt desindividualisering aan
- Geen autonomie

Normalisatieprincipe :
- Scandinavische landen
- Zo dicht mogelijke bij gewone omstandigheden samenleving

Paradigma – omslag 1990 : Quality of Life

1992 : AAIDD  kentering  nieuwe concepten en begrippen
Empowerment !

Jones : 3 R’s Kenmerken ‘handicap’
- Rights - Sociale structuren
- Responsibilities - Secundaire preventie
- Risks - Inclusie !
- Interactie !

Disability Studies : Conceptueel model van kwaliteit van leven : Schalock
- Komaf met biomedisch model 3 factoren : 8 Domeinen :
- Multi - Disciplinair - Onafhankelijkheid - Persoonlijke ontwikkeling -
- Veel mogelijk perspectieven - Zelfbepaling
- Handicap = sociaal, politiek,
economisch en cultureel fenomeen - Sociale participatie - Persoonlijke relaties
- Structurele problemen blootleggen - Sociale inclusie
- Veel mogelijk perspectieven - Rechten

- Welzijn - Emotioneel welzijn
- Fysiek welzijn
Conceptueel model Schalock : QoL - Materieel welzijn

Onafhankelijkheid - Persoonlijke ontwikkeling
- Zelfbepaling
Sociale participatie - Persoonlijke relaties
- Sociale inclusie
- Rechten
Welzijn - Emotioneel welzijn
- Fysiek welzijn
- Materieel welzijn


Paradigma – wissel  nieuwe methodieken


3

, Goede terminologie volgens AAIDD : Doel AAIDD :
- Specifiek - Diagnose bekomen
- Consistent gebruikt - Subgroepen ontwikkelen
- Representatief - Ondersteuningsplan
- Verschillende doeleinden - Sterkte – Zwakte – analyse (5 dimensies)
- Belangrijke waarden reflecteren

2007 : intellectual disability AAIDD  verstandelijke beperking :
UK : learning disability / learning difficulties samenspel van persoonskenmerken,
NL : verstandelijke beperking omgevingskenmerken en ondersteuning

Disability : beperking in het individueel functioneren binnen bepaalde context
Intelligentie : denken, problemen oplossen, leren
Adaptief gedrag : conceptueel, sociaal en praktische vaardigheden
Ontwikkelingsproblemen : voor 18 jaar

Ondersteunings – en classificatiesysteem

I. Verstandelijke
mogelijkheden Ondersteuning
II. Adaptief gedrag
III. Gezondheid Functioneren
IV. Participatie,
sociale rollen en
interactie
V. Context


STAP 1 : BEELDVORMING VAN PERSOON DOOR ZWAKTE – STERKTE ANALYSE
Verstandelijke beperking als multi – dimensioneel fenomeen
Doel : plan om persoonlijk functioneren, persoonlijke acties en sociaal participeren te ondersteunen
STERKTE – ZWAKTE ANALYSE  5 Dimensies
Dimensie 1 : intellectueel functioneren / verstandelijke mogelijkheden
IQ
- Linquistic intelligence : aanleren taal - Logical intelligence : logisch problemen analyseren
- Music intelligence : ritme - Bodily : lichaam op creatieve manier
- Spatial intelligence : ruimte gebruiken - Interpersonal : verlangens anderen herkennen
- Intrapersonal : zichzelf goed kennen - Naturalist : natuurlijke omgeving inschatten
Dimensie 2 : adaptieve vaardigheden / adaptief gedrag
Vaardigheden  10 velden :
- Communicatie - Zelfzorg - Wonen - Sociale vaardigheden
- Voorzieningen - Zelfbepaling - Gezondheid en veiligheid
- Schoolse vaardigheden - Vrije tijd - Werken
3 Domeinen adaptief gedrag :
- Conceptueel : bv. taal - Sociaal : bv. zelfwaarde
- Praktisch : bv. dagelijks leven

Dimensie 3 : gezondheid
- Fysiek welzijn - Mentaal welzijn - Sociaal welzijn
Medische visie tot jaren 70


4