Leerdoelen deel 1
Ondersheid kunnen aantonen tussen rechtregels en andere regels.
Gedragsregels Voorschriften om ons gedrag in een richting te sturen, beperken
onze persoonlijke vrijheid
“wat anders kan, maar niet anders mag”
Rechtsregels Zijn afdwingbare gedragsregel, afdwingbaar gesteld door de
overheid (sanctioneerbaar)
- afdwingbaar gesteld ≠ gemaakt, uitgevaardigd
- sanctioneerbaar >> strafbaar
Indicatieve regels Zijn het omgekeerde van gedragsregels, ze zijn wat ze zijn (kan niet
anders)
Spelregels Zijn afdwingbaar, maar toch geen recht
Beleefdheidsregels Zijn afdwingbaar, maar toch geen recht
Morele regels Zijn afdwingbaar, maar toch geen recht
Kunnen aantonen waarom het begrip “sanctie” en “straf” niet volldig samenvallen.
alle straffen zijn sancties, maar niet alle sancties zijn straffen!!
De meest voorkomende sanctie die geen straf is, is een schadevergoeding.
→ je betaald de huur van je kot niet (is geen midrijf, maar is wel afdwingbaar)
Strafsancties komen enkel voor bij misdrijven zoals schending van welbepaalde rechtsregels)
→Dit kan gaan om een boete, gevangenisstraf, …
Het doel van recht weergeven.
= orde en rechtszekerheid brengen in de maatschappij.
→ zonder orde zou er chaos zijn.
bv. Waar rijden op de baan?
→ door rechtszekerheid weten mensen beter aan wat ze toe zijn, bij het stellen van bepaald
gedrag. Er is minder gevoel van willekeur.
→ niet noodzakelijk: rechtvaardigheid!
, De bronnen van recht kunnen opsommen en omschrijven.
6 bronnen
1. De wetgeving in ruime zin
- federale regering: (“wet” in titel)
- decreten en ordonnaties: (gemeenten en gewesten)
- beslissingen van de uitvoerende macht: (koninklijke, ministeriële, provenciale, … besluiten)
- wetgeving in Belgisch staatsblad
terug te vinden: www. Juridat.be (databank, met ale verwerkte wijzigingen van basistekst)
Uitz: provinciale en gemeentelijke wetgeving
2. De rechtsgewoonten
- rechtsgewoontes zijn ongeschreven gebruiken, die in gemeenschap als bindende
rechtregels worden beschouwd
- gaat over details
3. De algemene rechtsbeginselen
- ongeschreven gedragsregels
- ze zijn essentieël in samenleving
- bvb: verbod eigenrichting
- staat ook niet in de wet
4. De rechtspraak (wat is het belang hiervan?)
- vonnissen van de rechtbank
- arresten van de hoven
- uitspraken van de andere rechtscolleges
→ rechters van lagere rechtbanken apen rechtelijke uitspraken van hoven na bij
Gelijkaardige rechtsconflicten.
→ ze zijn geen algemeen bindend bronnen, MAAR toch gezagshebbende bronnen
→ wetgeving: ‘kaas met gaten’, vertonen vele leemten die rechter moet opvullen om
nieuw recht te scheppen.
5. De rechtsleer
- geheel van publicaties waarin rechtsgeleerden hun opvattingen over een recht meedelen
→ ook een gezagshebbende bron, niet algemeen bindend.
6. Private regelgeving
- rechtsregels komen tot stand door overheden, maar ook door private personen
→ overeenkomstendie tussen 2 personen zijn aangegaan, zijn bindend
(strekken degene die ze hebben aangegaan tot de wet)
→ zijn geldige overeenkomsten en dus bron van rechts(regels) voor contracterende personen
Het belang van de rechtspraak kunnen omschrijven.
= geheel van rechtelijke uitspraken
Het belang van een rechtspraak is om het doel te bereiken van orde en rechtzekerheid
Ondersheid kunnen aantonen tussen rechtregels en andere regels.
Gedragsregels Voorschriften om ons gedrag in een richting te sturen, beperken
onze persoonlijke vrijheid
“wat anders kan, maar niet anders mag”
Rechtsregels Zijn afdwingbare gedragsregel, afdwingbaar gesteld door de
overheid (sanctioneerbaar)
- afdwingbaar gesteld ≠ gemaakt, uitgevaardigd
- sanctioneerbaar >> strafbaar
Indicatieve regels Zijn het omgekeerde van gedragsregels, ze zijn wat ze zijn (kan niet
anders)
Spelregels Zijn afdwingbaar, maar toch geen recht
Beleefdheidsregels Zijn afdwingbaar, maar toch geen recht
Morele regels Zijn afdwingbaar, maar toch geen recht
Kunnen aantonen waarom het begrip “sanctie” en “straf” niet volldig samenvallen.
alle straffen zijn sancties, maar niet alle sancties zijn straffen!!
De meest voorkomende sanctie die geen straf is, is een schadevergoeding.
→ je betaald de huur van je kot niet (is geen midrijf, maar is wel afdwingbaar)
Strafsancties komen enkel voor bij misdrijven zoals schending van welbepaalde rechtsregels)
→Dit kan gaan om een boete, gevangenisstraf, …
Het doel van recht weergeven.
= orde en rechtszekerheid brengen in de maatschappij.
→ zonder orde zou er chaos zijn.
bv. Waar rijden op de baan?
→ door rechtszekerheid weten mensen beter aan wat ze toe zijn, bij het stellen van bepaald
gedrag. Er is minder gevoel van willekeur.
→ niet noodzakelijk: rechtvaardigheid!
, De bronnen van recht kunnen opsommen en omschrijven.
6 bronnen
1. De wetgeving in ruime zin
- federale regering: (“wet” in titel)
- decreten en ordonnaties: (gemeenten en gewesten)
- beslissingen van de uitvoerende macht: (koninklijke, ministeriële, provenciale, … besluiten)
- wetgeving in Belgisch staatsblad
terug te vinden: www. Juridat.be (databank, met ale verwerkte wijzigingen van basistekst)
Uitz: provinciale en gemeentelijke wetgeving
2. De rechtsgewoonten
- rechtsgewoontes zijn ongeschreven gebruiken, die in gemeenschap als bindende
rechtregels worden beschouwd
- gaat over details
3. De algemene rechtsbeginselen
- ongeschreven gedragsregels
- ze zijn essentieël in samenleving
- bvb: verbod eigenrichting
- staat ook niet in de wet
4. De rechtspraak (wat is het belang hiervan?)
- vonnissen van de rechtbank
- arresten van de hoven
- uitspraken van de andere rechtscolleges
→ rechters van lagere rechtbanken apen rechtelijke uitspraken van hoven na bij
Gelijkaardige rechtsconflicten.
→ ze zijn geen algemeen bindend bronnen, MAAR toch gezagshebbende bronnen
→ wetgeving: ‘kaas met gaten’, vertonen vele leemten die rechter moet opvullen om
nieuw recht te scheppen.
5. De rechtsleer
- geheel van publicaties waarin rechtsgeleerden hun opvattingen over een recht meedelen
→ ook een gezagshebbende bron, niet algemeen bindend.
6. Private regelgeving
- rechtsregels komen tot stand door overheden, maar ook door private personen
→ overeenkomstendie tussen 2 personen zijn aangegaan, zijn bindend
(strekken degene die ze hebben aangegaan tot de wet)
→ zijn geldige overeenkomsten en dus bron van rechts(regels) voor contracterende personen
Het belang van de rechtspraak kunnen omschrijven.
= geheel van rechtelijke uitspraken
Het belang van een rechtspraak is om het doel te bereiken van orde en rechtzekerheid
