1
Samenvatting: Algemene Spierfysiologie:
Soorten spieren:
• Skeletspier:
o Dwarsgestreepte spieren die in staan voor willekeurige contractie
• Gladde spier:
o Geen streeppatroon, die in staan voor onwillekeurige bewegingen
▪ De ingewanden, de bloedvaten, de luchtwegen
• Hartspier:
o Specifieke pompfunctie
o Dwarsgestreepte spieren die in staan voor onwillekeurige contractie
o Geregeld door intrinsieke stimulatie met modulatie door sympathisch zenuwstelsel
Structuur van skeletspier:
• Skeletspier opgebouwd uit spiervezels
o Spiervezels bestaan elk uit een aantal spiercellen
• Spierbundel:
o Aantal spiervezels samen
• Spierbuik:
o Aantal spierbundels samen
• Spiervezels, -bundels en buiken zijn omgeven door een
laag bindweefsel die uitloopt in de pezen
o Vormen verbinding van spier met het skelet
Algemene Spierfysiologie
, 2
Detailbeeld van spiercel:
• Spiercel is opgebouwd uit een aantal myofibrillen
o Liggen in cytoplasma en zijn omgeven door sarcolemma
o Myofibrillen bestaan uit sarcomeren (functionele eenheden)
• In cel, aanwezigheid van:
o Kern, sarcoplasmatisch reticulum en mitochondriën
o Typisch is de T-tubuli
▪ Transverse structuren
verbonden met sarcolemma
▪ Diepe penetratie in de cel
▪ Helpen bij de transmissie van
de neurale impuls naar de
myofibrillen
Sarcoplasmatisch reticulum:
• Staat in nauw contact met de myofibrillen
van de skeletspier
• SR omvat elke myofibril als een hoes met
gaten
o Hoes opgebouwd uit een aantal
kanalen of tubuli
o Op bepaalde plaatsen komen deze samen en vormen ze communicerende kanalen
▪ Voornamelijk ter hoogte van de H-zone, grenzend aan A-I-juncties
• Zakvormige structuren zijn de terminale cisternae
T-tubuli:
• Vormen inwaartse invaginaties van het sarcolemma
o Dringen tot diep door in terminale cisternae van het SR ter hoogte van A-I-juncties
▪ Zones van nauw contact zijn triades
Opbouw skeletspier:
• Opgebouwd uit verschillende parallel gelegen individuele cellen of spiervezels
o Variëren met de lengte van de spier (soms volledige lengte van de spier)
Spiervezels:
• Samengesteld uit smalle fibreuze structuren, met diameter van ongeveer 1µm
• Zijn van elkaar gescheiden en liggen parallel volgens de lengte-as van de cel
• Elke myofibril:
o Op zijn beurt onderverdeeld in dikke en dunne myofilamenten
▪ Vormen basisstructuur van sarcomeer
Algemene Spierfysiologie
, 3
Rangschikking van dikke en dunne filamenten:
• Rangschikking van dik en dun geeft dwarsgestreepte beeld van de cel
o Gevolg van regelmatige herhaling van dense banden, gescheiden door minder dense
banden
o Dense banden of A-banden zijn anisotroop
o Lichte banden of I-banden zijn isotroop
▪ Bestaat uit dunne filamenten, aan weerszijden ven een donkere lijn
gelokaliseerd zijn in tegengestelde richting (Z-lijn-
Sarcomeer:
• Fundamentele contractiele eenheid van de spiercel
• Bestaat uit de regio tussen 2 opeenvolgende Z-lijnen
o Een A-band, halve I-band aan elk uiteinde van de A-band
• Nodig voor normale contractie en relaxatie
o Eenheid bestaat uit dunne filamenten en het dikke filament
Dunne en dikke filament:
• Dunne filament bestaat uit de actine monomeren, tropomyosine molecule en een troponine
complex
• Dikke filament wordt gevormd door myosine
Basis van de functionele eenheid:
• Wordt gevormd door het actine filament, bestaande uit 2 F-actine proteïnen
• F-actine proteïne:
o Helix- of spiraalvormig gewikkeld
o Beide vezels van de actine helix is samengesteld uit gepolymeriseerde G-actine
moleculen
▪ Elke winding bevat ongeveer 13 G-actine moleculen
• G-actine molecule:
o Aan elke molecule is een adenosine difosfaat molecule vastgehecht
▪ Hierdoor interageren de cross-bridges van de myosine filamenten tijdens de
contractie
o Moleculair gewicht van 32 000
• Actieve plaatsen van 2 F-actine vezels van de dubbele helix staan geschrankt
o 1 actieve plaats op elke 2.7 nm
• Elk actine filament hecht vast op de Z-lijn
Tropomyosine:
• Uitgerekte molecule die bestaat uit 2 spiraalvormige elementen
• Spiraalvormig rond het actine gewikkeld
• Moleculair gewicht van 70 000
• In rust:
o Tropomyosine bevindt zich op de actieve contractieplaatsen van het actine zodat er
geen contractie mogelijk is
Algemene Spierfysiologie
Samenvatting: Algemene Spierfysiologie:
Soorten spieren:
• Skeletspier:
o Dwarsgestreepte spieren die in staan voor willekeurige contractie
• Gladde spier:
o Geen streeppatroon, die in staan voor onwillekeurige bewegingen
▪ De ingewanden, de bloedvaten, de luchtwegen
• Hartspier:
o Specifieke pompfunctie
o Dwarsgestreepte spieren die in staan voor onwillekeurige contractie
o Geregeld door intrinsieke stimulatie met modulatie door sympathisch zenuwstelsel
Structuur van skeletspier:
• Skeletspier opgebouwd uit spiervezels
o Spiervezels bestaan elk uit een aantal spiercellen
• Spierbundel:
o Aantal spiervezels samen
• Spierbuik:
o Aantal spierbundels samen
• Spiervezels, -bundels en buiken zijn omgeven door een
laag bindweefsel die uitloopt in de pezen
o Vormen verbinding van spier met het skelet
Algemene Spierfysiologie
, 2
Detailbeeld van spiercel:
• Spiercel is opgebouwd uit een aantal myofibrillen
o Liggen in cytoplasma en zijn omgeven door sarcolemma
o Myofibrillen bestaan uit sarcomeren (functionele eenheden)
• In cel, aanwezigheid van:
o Kern, sarcoplasmatisch reticulum en mitochondriën
o Typisch is de T-tubuli
▪ Transverse structuren
verbonden met sarcolemma
▪ Diepe penetratie in de cel
▪ Helpen bij de transmissie van
de neurale impuls naar de
myofibrillen
Sarcoplasmatisch reticulum:
• Staat in nauw contact met de myofibrillen
van de skeletspier
• SR omvat elke myofibril als een hoes met
gaten
o Hoes opgebouwd uit een aantal
kanalen of tubuli
o Op bepaalde plaatsen komen deze samen en vormen ze communicerende kanalen
▪ Voornamelijk ter hoogte van de H-zone, grenzend aan A-I-juncties
• Zakvormige structuren zijn de terminale cisternae
T-tubuli:
• Vormen inwaartse invaginaties van het sarcolemma
o Dringen tot diep door in terminale cisternae van het SR ter hoogte van A-I-juncties
▪ Zones van nauw contact zijn triades
Opbouw skeletspier:
• Opgebouwd uit verschillende parallel gelegen individuele cellen of spiervezels
o Variëren met de lengte van de spier (soms volledige lengte van de spier)
Spiervezels:
• Samengesteld uit smalle fibreuze structuren, met diameter van ongeveer 1µm
• Zijn van elkaar gescheiden en liggen parallel volgens de lengte-as van de cel
• Elke myofibril:
o Op zijn beurt onderverdeeld in dikke en dunne myofilamenten
▪ Vormen basisstructuur van sarcomeer
Algemene Spierfysiologie
, 3
Rangschikking van dikke en dunne filamenten:
• Rangschikking van dik en dun geeft dwarsgestreepte beeld van de cel
o Gevolg van regelmatige herhaling van dense banden, gescheiden door minder dense
banden
o Dense banden of A-banden zijn anisotroop
o Lichte banden of I-banden zijn isotroop
▪ Bestaat uit dunne filamenten, aan weerszijden ven een donkere lijn
gelokaliseerd zijn in tegengestelde richting (Z-lijn-
Sarcomeer:
• Fundamentele contractiele eenheid van de spiercel
• Bestaat uit de regio tussen 2 opeenvolgende Z-lijnen
o Een A-band, halve I-band aan elk uiteinde van de A-band
• Nodig voor normale contractie en relaxatie
o Eenheid bestaat uit dunne filamenten en het dikke filament
Dunne en dikke filament:
• Dunne filament bestaat uit de actine monomeren, tropomyosine molecule en een troponine
complex
• Dikke filament wordt gevormd door myosine
Basis van de functionele eenheid:
• Wordt gevormd door het actine filament, bestaande uit 2 F-actine proteïnen
• F-actine proteïne:
o Helix- of spiraalvormig gewikkeld
o Beide vezels van de actine helix is samengesteld uit gepolymeriseerde G-actine
moleculen
▪ Elke winding bevat ongeveer 13 G-actine moleculen
• G-actine molecule:
o Aan elke molecule is een adenosine difosfaat molecule vastgehecht
▪ Hierdoor interageren de cross-bridges van de myosine filamenten tijdens de
contractie
o Moleculair gewicht van 32 000
• Actieve plaatsen van 2 F-actine vezels van de dubbele helix staan geschrankt
o 1 actieve plaats op elke 2.7 nm
• Elk actine filament hecht vast op de Z-lijn
Tropomyosine:
• Uitgerekte molecule die bestaat uit 2 spiraalvormige elementen
• Spiraalvormig rond het actine gewikkeld
• Moleculair gewicht van 70 000
• In rust:
o Tropomyosine bevindt zich op de actieve contractieplaatsen van het actine zodat er
geen contractie mogelijk is
Algemene Spierfysiologie
