College aantekeningen Abdomen 2 - Spijsvertering 2 - DEEL PANCREAS EN GALBLAAS(2020GENGE1)

PANCREAS EN GALBLAAS


ACUTE PANCREATITIS
DEFINITIE
 = Eenmalig insult met acute inflammatie van de pancreas
Belangrijkste kenmerken
- Klinisch: pijn
- Labo: verhoging van amylasen en lipasen
 Eenmalig insult  weinig evolutie naar chronische pancreatitis
 Chronische pancreatitis kunnen opstoten van acute pancreatitis veroorzaken

PATHOLOGIE
2 entiteiten
1. Acute interstitiële/oedemateuse pancreatitis
Bijv. door virale infectie
2. Acute pancreasnecrose/necrohemorrhagische pancreatitis
Pancreatitis is zo ernstig dat er necrose ontstaat van pancreasparenchym (soms
uitbreiding tot peripancreatisch weefsel)  bloeding mogelijk!
 Verschil in ernst en onderliggende mechanisme

ACUTE INTERSTITIËLE PANCREATITIS

Mildere vorm van pancreatitis!  gunstig klinisch verloop: meestal zelflimiterend!
 Oedeem, gezwollen
 Inflammatoir infiltraat
 Beetje vocht in bursa ommentalis

ACUTE PANCREASNECROSE

 Necrose van parenchym: lokaal of veralgemeend
 Necrose van vetweefsel: intrapancreatisch, peripancreatisch vet
 Oedeem: in en rond de pancreas
 Uitgesproken vocht in abdomen  rijk aan amylasen en vetdruppels
 Bloedvataantasting  bloeding
 Lokale complicaties
- Trombose V. lienalis door inflammatie / aneurysmavorming
- Pseudocyste: door necrose ontstaat holte gevuld met necrotisch debris 
daarrond inflammatoire reactie  afkapseling  holte is niet bekleed met
klassiek epitheel ( “pseudo” cyste)
- Abces: surinfectie van necrosehaard



1

,OORZAKEN
1. Galstenen
Geen afvloei van pancreassecreet
-  stijging van de druk  lekkage met inflammatie
-  gal kan niet weg  galreflux in de pancreas
2. Alcohol
- Directe toxiciteit op pancreas
- Effect op pancreassecreet  viskeuzer  plugvorming die pancreaskanalen
kunnen afsluiten  inflammatie
3. Idiopathisch (10%)
4. Infectie
- Pancreatitis niet op de voorgrond: bij virale syndromen is dikwijls
pancreatitiscomponent aanwezig bijv. CMV-infectie
- Pancreatitis staat op de voorgrond: parotitis epidemica, mononucleiosis
infectiosa, veralgemeende sepsis, AIDS
5. Hypercalcemie
- Nierinsufficiëntie: secundaire hyperpara
- Primaire hyperpara
 Ca-bepaling is belangrijk!
6. AIZ
- Geïsoleerde AI pancreatitis
- IgG4 gemedieerde ziekte
- Systemische AI ziekte: periarteritis nodosa
7. GM en toxines
- Corticosteroïden
- Thiazide diuretica
- Furesomide
- Azathioprine
- Mercaptopurine
8. Mechanische oorzaken
- Obstructie ductus van Wirsung
- Duodenale abnormaliteiten: diverticulum, ulcus bulbi  druk op de pancreas
- Trauma: pancreas ligt tegen WK
- Postoperatief
- Post-ERCP pancreatitis
9. Andere
- Diabetisch coma
- Hyperlipidemie
- ZWP
- Hereditaire pancreatitis: SNP trypsinogeen

PANCREAS DIVISUM

Tijdens embryologie bestaat pancreas bestaat uit ventraal en dorsaal gedeelte rond
duodenum
 Dorsaal mondt uit thv papilla minor
 Ventraal mondt uit thv papilla maior


2

,  Normaal fusie van beide delen: grootste deel mondt uit in ventrale pancreas en dus
papilla maior
Als fusie niet gebeurt = pancreas divisum  dorsale pancreas blijft draineren via
papilla minor  kan aanleiding geven tot recidiverende pancreatitis
POST-ERCP PANCREATITIS

Endoscopische retrograde cholangiopancreaticografie: via maag en slokdarm naar papilla
maior gaan om in afvoerwegen vd pancreas te geraken  biopsies, stenen verwijderen,
goede beeldvorming van galwegen/pancreas, …
 Door instrumentatie en opspuiten van contrast  hogere druk in
pancreasafvoerwegen  lekkage afvoervocht  inflammatie

 Relatief frequent
- Diagnostisch ERCP (met contrastinspuiting met bepaalde druk): 10%
Nu meestal vervangen door MRCP
- Therapeutisch ERCP: stenen wegnemen  sfincter van Oddi wegsnijden 
minder contrast nodig: 2%
- Biliaire manometrie
Manometrie thv sfincter van Oddi  dysfunctie?  tijdelijke afsluiting van papil:
25%
 Mild: verhoging van amylases in bloed OF klinisch duidelijk
 Oorzaken
- Parenchymografie
- Hoge osmolariteit van contrast
- Inbrengen van bacteriën
- Ervaring onderzoeker

SYMPTOMEN
Breed klinisch spectrum!
 Interstitiëel: kan asymptomatisch zijn / necrohemorrhagisch: ernstig tot overlijden

1. Pijn
Staat meeste op de voorgrond
- Na zware maaltijd
- Weinig effect van spasmolytica
- In epigastrium of linkerhypochonder
- Uitstraling naar de rug (pancreas ligt dicht bij WK)
2. Nausea en braken
3. Lichte T verhoging
4. Digestieve bloeding
5. Paralytische ileus
6. Icterus
Door galsteen
7. Shock

FYSIOLOGIE VD PANCREAS


3