Gs samenvatting hoofdstuk 7
Paragraaf 1
Een koninklijke jeugdervaring
15 januari 1648: Lodewijk XIV (9 jaar) parlement Parijs
Anne van Oostenrijk (moeder) Kardinaal Jules Mazarin
Opstand (1648-1653): Oorlog met Spanje veel geld. Gat in schatkist dichten -> voorrechten van de
adel aan te tasten en de belastingdruk op handelaren en winkeliers op te voeren.
Het ontstaan van absolutisme
de Staten-Generaal (adel, geestelijkheid & stedelijke burgers)
1614-1789: ^niet bij elkaar roepen = niet meer dwarsbomen, geen toestemming vragen.
Minder macht adel: ambtenarenapparaat uitbreiden (adel minder doen), belasting rechtstreeks
heffen.
1661: dood Mazarin -> centralisatie -> absolutisme
Invloed op vier terreinen
-Politiek: ambtenaren aanstellen, beperken de bevoegdheden van inspraakorganen, negeerde de
Staten-Generaal en eigen wetten
-Militair: leger van beroepssoldaten, geleid door professionals en niet door mensen uit de adel die
een hoge rang hadden gekocht
-Economisch: Mercantilisme (export meer, import minder)
-Religieus: eenvormheid, Katholiek, 1658: herroepen Edict van Nantes (geloofsvrijheid 16 e eeuw),
Protestanten (Hugenoten) vluchten. Macht door God (droit divin) Niemand verantwoorden dan God.
Rusland
17e eeuw: absolute monarchie. 1613-1917: macht Romanovs.
Tsaar de lokale macht van de adel aan banden; hij trok alle macht naar zich toe, orthodox, leger
gereorganiseerd.
1682-1752: Peter de Grote (achterstand inhalen, westen)
Pruisen
Na 30 Jarige Oorlog, 300 staten. Belangrijke grootmacht
1640-1688: keurvorst Frederik Willem -> moderne leger tot geheel, ambtenarij.
1713-1740: Frederik Willem I (Soldatenkoning), leger sterkste van EU, belastingstelsel vernieuwen,
geloofsvrijheid.
Republiek der Nederlanden
Zeven Verenigde Provinciën (niet meer van Spanje), Stadhouders macht willen uitbreiden, de Oranjes
Willem III (1672-1702), maar niet koning.
Engeland, Ierland en Schotland
17e eeuw Engelse Parlement macht uitbreiden, burgerij en lage adel meeste invloed, hoge adel steun
koning door bedreiging, maar verslagen burgeroorlog (1642-1649): onthoofding koning Karel I
Koning Jacobus II wil katholieke staat = hulp vragen Willem III (ook koning Eng, Ierland & Schotl)
1688: Glorious Revolution strijd vorst definitief gewonnen.
Paragraaf 1
Een koninklijke jeugdervaring
15 januari 1648: Lodewijk XIV (9 jaar) parlement Parijs
Anne van Oostenrijk (moeder) Kardinaal Jules Mazarin
Opstand (1648-1653): Oorlog met Spanje veel geld. Gat in schatkist dichten -> voorrechten van de
adel aan te tasten en de belastingdruk op handelaren en winkeliers op te voeren.
Het ontstaan van absolutisme
de Staten-Generaal (adel, geestelijkheid & stedelijke burgers)
1614-1789: ^niet bij elkaar roepen = niet meer dwarsbomen, geen toestemming vragen.
Minder macht adel: ambtenarenapparaat uitbreiden (adel minder doen), belasting rechtstreeks
heffen.
1661: dood Mazarin -> centralisatie -> absolutisme
Invloed op vier terreinen
-Politiek: ambtenaren aanstellen, beperken de bevoegdheden van inspraakorganen, negeerde de
Staten-Generaal en eigen wetten
-Militair: leger van beroepssoldaten, geleid door professionals en niet door mensen uit de adel die
een hoge rang hadden gekocht
-Economisch: Mercantilisme (export meer, import minder)
-Religieus: eenvormheid, Katholiek, 1658: herroepen Edict van Nantes (geloofsvrijheid 16 e eeuw),
Protestanten (Hugenoten) vluchten. Macht door God (droit divin) Niemand verantwoorden dan God.
Rusland
17e eeuw: absolute monarchie. 1613-1917: macht Romanovs.
Tsaar de lokale macht van de adel aan banden; hij trok alle macht naar zich toe, orthodox, leger
gereorganiseerd.
1682-1752: Peter de Grote (achterstand inhalen, westen)
Pruisen
Na 30 Jarige Oorlog, 300 staten. Belangrijke grootmacht
1640-1688: keurvorst Frederik Willem -> moderne leger tot geheel, ambtenarij.
1713-1740: Frederik Willem I (Soldatenkoning), leger sterkste van EU, belastingstelsel vernieuwen,
geloofsvrijheid.
Republiek der Nederlanden
Zeven Verenigde Provinciën (niet meer van Spanje), Stadhouders macht willen uitbreiden, de Oranjes
Willem III (1672-1702), maar niet koning.
Engeland, Ierland en Schotland
17e eeuw Engelse Parlement macht uitbreiden, burgerij en lage adel meeste invloed, hoge adel steun
koning door bedreiging, maar verslagen burgeroorlog (1642-1649): onthoofding koning Karel I
Koning Jacobus II wil katholieke staat = hulp vragen Willem III (ook koning Eng, Ierland & Schotl)
1688: Glorious Revolution strijd vorst definitief gewonnen.
