Samenvatting Ethiek de basis, ISBN: 9789001738846 Ethiek De Basis

Ethiek Periode 1.

Wat is Ethiek?
Bij ethiek gaat het om het verschil tussen goed en fout, daarbij gaat het vaak om de
meningen van mensen.
Kritische reflectie op moraal.

Wat is moraal?
Moraal gaat altijd over vrije keuzes.
Moraal zijn opvattingen over hoe wij en anderen ons horen te gedragen.
Evt. morele vragen zijn:
Mag je liegen?
Hoor je afspraken na te komen?
Mag je iemand de mond snoeren?
Om te kijken wanneer wij iets goed of fout vinden kun je weer terugvinden in onze waarden
en normen.

Normen: wat moet je doen? Een zelf opgelegde regel die gedrag voorschrijft
betreffende goed samenleven.
Voorbeeld: Ik maak die opdracht af, want dat heb ik beloofd en wat je belooft
moet je doen
Ik neem koffie mee voor mijn collega’s, want ik vind dat je dat hoort te doen.
Morele norm onderscheidt zich van andere gedragsregels, zoals verkeersregels.
Waarden: wat moet je waarmaken?
Gevolgen van een handeling moreel te beoordelen gebruiken we waarden.
Voorbeelden van hierboven: Collegialiteit en Betrouwbaarheid.

(Morele) Waarden  doel van goed gedrag.  in 1 woord uit te drukken.
- Vrede.
- Rechtvaardigheid.
- Eerlijkheid.
- Gelijkheid.
- Vrijheid.
- Openheid.
(Morele) Normen  gedragsregels om de waarden te realiseren, regels die we ons zelf
opstellen.
- Je hoort de waarheid te spreken.
- Je hoort iedereen gelijk te behandelen.
- Je hoort het recht op leven van mensen te respecteren.
Morele normen bij voorkeur vaak positief geformuleerd maar kan ook als verbod:
- Gij zult niet liegen, doden, jaloers zijn etc.
- Algemene rechten, ieder mens heeft recht op onderwijs, of advocaat.




Waarde Morele norm Vertaling norm naar

, situatie
Gelijkheid Je hoort iedereen gelijk te Vrouwen horen hetzelfde te
behandelen verdienen als mannen.
Vertrouwen Je hoort je aan de afspraken Als je mondeling hebt
te houden. toegezegd zit je eraan vast.
Vrijheid Je hoort het recht op vrije Paul de Leeuw mag zeggen
meningsuiting te wat hij wil.
respecteren


Verschil tussen constatering en een oordeel?
Constatering is waar of niet waar.  De zon schijnt wel of de zon schijnt niet.
Oordeel is een mening.  22 graden is warm, of juist niet warm.

Subjectief  je voelt dat je het oneens bent met de ander. Het oordeel brengt een
bepaald gevoel met zich mee. Het is dus iets wat je ervaart. Eigen ervaring, eigen
subjectiviteit.
Objectief  je eigen mening, je kent je oordeel. Het is hetzelfde voor iedereen bijv.
kennis. Het kan in een boek staan je kunt het leren.

Normatief  oordelen dat iets goed of slecht is. Je vindt dat het goed is.

Hoofdstuk 2.
Verschillende soorten argumenten:
1. Economische Argumenten: hier gaat het om eigen belang, wat is het beste
voor jouw eigen portemonnee. Hier speelt dus vaak een kwestie met geld.
2. Sociale verwachtingen: dit gaat vaak over iets wat een ander van jou
verwacht. Wanneer jij afwijkt van een ander kan dit ook grote gevolgen
hebben bijv. dat mensen niet meer met je willen omgaan.
3. Morele uitgangspunten: ga je voor betrouwbaarheid of behulpzaamheid, het
zijn vaak punten die jij zelf vindt dus het gaat over jezelf alleen bij deze
argumenten is het zo dat ze een overtuigingskracht hebben. Oftewel andere
mensen overtuigen.

Deugden
Een deugd is een (goede) karaktereigenschap van mensen, die hun gedrag stuurt
wat leidt tot goed gedrag.
Deugden zijn aan te leren, het zijn te ontwikkelen karaktereigenschappen.
Geloof, hoop en liefde, wijsheid, matigheid, rechtvaardigheid, moed. Dat zijn
deugden

De drie ethische theorieën.
Manier van onderbouwen van je morele oordeel.
Morele vragen kun je met 3 ethische theorieën benaderen;
Plichtethiek  Normen: ‘wat vind je van mijn nieuwe shirt?’ norm; je mag niet liegen
dus je vertelt de waarheid.
Gevolgentechniek  Waarden: Harmonie, wie wordt er beter van de waarheid?