Theater SE-week 2
Hoofdstuk 8: Cultuur van het moderne (eerste helft 20 e eeuw)
Paragraaf 8.0: Inleiding
De periode 1900-1945 staat in het teken van de eerste en tweede wereldoorlog.
Oude waarheden worden in twijfel getrokken en de nieuwe generatie kunstenaars zet zich af tegen
tradities uit vorige eeuw en experimenteert met nieuwe stijlen.
Er ontstaan een hele hoop nieuwe stromingen, die onder het modernisme vallen.
Beïnvloeding vanuit technologische vernieuwingen en toenemende industrialisering.
Paragraaf 8.1: Expressie
Kunstenaars verleggen hun aandacht van het weergeven van de zichtbare werkelijkheid naar de
expressie van het innerlijke.
Invloeden van Sigmund Freud (psychoanalist die beschrijft dat een mens zich niet alleen laat leiden
door zijn verstand, maar ook onbewust door zijn driften, zoals agressie en seksualiteit.) Hij schreef de
Traumdeutung waarin hij een verslag deed van de duistere wereld die in dromen opduikt. Ook
invloed van röntgen stralingen (door röntgen was te zien wat er niet met het blote oog gezien kon
worden).
Kunstenaars vinden dat heersende regels directe expressie in de weg staan.
Er ontstaat een kloof tussen de moderne avant-gardekunstenaars en het publiek.
Avant-garde: aanduiding voor een kunstgroepering die experimenteert met vernieuwing en zich
verzet tegen de geldende maatschappelijke en culturele orde (vb. dada en futurisme).
In het expressionisme ligt de nadruk op het rechtstreeks tot uiting brengen van innerlijke drijfveren,
welke volgens Freud worden bepaalde door het onderbewuste.
Expressionisme:
Het rechtstreeks tot uitdrukking brengen van - vaak heftige - emoties.
Weinig aandacht voor bestaande regels die in de kunst gelden; staan directe uitdrukking in
de weg
Loslaten van bestaande regels
Persoonlijke en soms wat chaotische stijl.
Voorkeur voor een duistere kant van het bestaan
Hoekige vormen
Muziek: atonale muziek (ontbreken van een tooncentrum, niet in een bepaalde
toonsoort gecomponeerd).
Blaasinstrumenten en slagwerk wordt belangrijker
Nieuwe combinaties van muziekinstrumenten
, Sprechgesang: ritme en toonhoogte worden genoteerd maar de toonhoogte
moet toch pratend geïntoneerd worden
Veel maatwisselingen en syncopen, onregelmatige maatsoorten, polyritmiek
en polimetriek (gelijktijdig optreden van verschillende ritmen en
maatsoorten)
Theater: stukken slepen toeschouwer mee met sociaal bewogen emoties
Film: onrealistische decors
Dans: legt nadruk op de hartstochten van de individu óf legt nadruk op het streven
van het individu om zijn hartstochten te beheersen ten gunste van bepaalde
idealen.
Dansers stampen blootvoets op de grond
Gewichtsloosheid maakt plaats voor zwaarte kracht
Lichamen storten zich ter aarde
Voeten stampen met veel geluid
Klassieke basisposities niet meer gebruikt
Ausdruckstanz: Duitse expressionistische dans waarin academische regels
worden genegeerd en pantomime geïntegreerd om te komen tot een grotere
uitdrukkingskracht.
Beeldende kunst: emoties krijgen vorm
Grove en bewegelijke stijl
Duidelijke vormen, geen details
Vervorming (deformatie)
Fel kleurgebruik
Er ontstonden drie kunstenaarsgroepen: Die Brücke en Der Blaue Reiter, , het Fauvisme.
Kenmerken
verzet tegen de onrechtvaardige maatschappelijke structuur
de rijke burgerij doet weinig tegen de schrijnende gevolgen van de industriële revolutie voor
de arbeiders
kunstenaars geven op heftige wijze, met felle kleuren en met soms dik opgebrachte verf
uitdrukking aan hun ongenoegen
de stijl en de onderwerpen die zij weergeven shockeren de conservatieve burgerij
1. Die Brücke: Max Pechstein, Ernst Heckel, Oskar Kokoschka.
Maatschappijkritisch en sociale betrokken
Qua vormgeving grover, rauwer dan der Blaue Reiter en de Fauvisten
Hoofdstuk 8: Cultuur van het moderne (eerste helft 20 e eeuw)
Paragraaf 8.0: Inleiding
De periode 1900-1945 staat in het teken van de eerste en tweede wereldoorlog.
Oude waarheden worden in twijfel getrokken en de nieuwe generatie kunstenaars zet zich af tegen
tradities uit vorige eeuw en experimenteert met nieuwe stijlen.
Er ontstaan een hele hoop nieuwe stromingen, die onder het modernisme vallen.
Beïnvloeding vanuit technologische vernieuwingen en toenemende industrialisering.
Paragraaf 8.1: Expressie
Kunstenaars verleggen hun aandacht van het weergeven van de zichtbare werkelijkheid naar de
expressie van het innerlijke.
Invloeden van Sigmund Freud (psychoanalist die beschrijft dat een mens zich niet alleen laat leiden
door zijn verstand, maar ook onbewust door zijn driften, zoals agressie en seksualiteit.) Hij schreef de
Traumdeutung waarin hij een verslag deed van de duistere wereld die in dromen opduikt. Ook
invloed van röntgen stralingen (door röntgen was te zien wat er niet met het blote oog gezien kon
worden).
Kunstenaars vinden dat heersende regels directe expressie in de weg staan.
Er ontstaat een kloof tussen de moderne avant-gardekunstenaars en het publiek.
Avant-garde: aanduiding voor een kunstgroepering die experimenteert met vernieuwing en zich
verzet tegen de geldende maatschappelijke en culturele orde (vb. dada en futurisme).
In het expressionisme ligt de nadruk op het rechtstreeks tot uiting brengen van innerlijke drijfveren,
welke volgens Freud worden bepaalde door het onderbewuste.
Expressionisme:
Het rechtstreeks tot uitdrukking brengen van - vaak heftige - emoties.
Weinig aandacht voor bestaande regels die in de kunst gelden; staan directe uitdrukking in
de weg
Loslaten van bestaande regels
Persoonlijke en soms wat chaotische stijl.
Voorkeur voor een duistere kant van het bestaan
Hoekige vormen
Muziek: atonale muziek (ontbreken van een tooncentrum, niet in een bepaalde
toonsoort gecomponeerd).
Blaasinstrumenten en slagwerk wordt belangrijker
Nieuwe combinaties van muziekinstrumenten
, Sprechgesang: ritme en toonhoogte worden genoteerd maar de toonhoogte
moet toch pratend geïntoneerd worden
Veel maatwisselingen en syncopen, onregelmatige maatsoorten, polyritmiek
en polimetriek (gelijktijdig optreden van verschillende ritmen en
maatsoorten)
Theater: stukken slepen toeschouwer mee met sociaal bewogen emoties
Film: onrealistische decors
Dans: legt nadruk op de hartstochten van de individu óf legt nadruk op het streven
van het individu om zijn hartstochten te beheersen ten gunste van bepaalde
idealen.
Dansers stampen blootvoets op de grond
Gewichtsloosheid maakt plaats voor zwaarte kracht
Lichamen storten zich ter aarde
Voeten stampen met veel geluid
Klassieke basisposities niet meer gebruikt
Ausdruckstanz: Duitse expressionistische dans waarin academische regels
worden genegeerd en pantomime geïntegreerd om te komen tot een grotere
uitdrukkingskracht.
Beeldende kunst: emoties krijgen vorm
Grove en bewegelijke stijl
Duidelijke vormen, geen details
Vervorming (deformatie)
Fel kleurgebruik
Er ontstonden drie kunstenaarsgroepen: Die Brücke en Der Blaue Reiter, , het Fauvisme.
Kenmerken
verzet tegen de onrechtvaardige maatschappelijke structuur
de rijke burgerij doet weinig tegen de schrijnende gevolgen van de industriële revolutie voor
de arbeiders
kunstenaars geven op heftige wijze, met felle kleuren en met soms dik opgebrachte verf
uitdrukking aan hun ongenoegen
de stijl en de onderwerpen die zij weergeven shockeren de conservatieve burgerij
1. Die Brücke: Max Pechstein, Ernst Heckel, Oskar Kokoschka.
Maatschappijkritisch en sociale betrokken
Qua vormgeving grover, rauwer dan der Blaue Reiter en de Fauvisten
