Samenvatting Architectuur; Geschiedenis van de Bouwkunst
20.1 Laatmoderne bouwkunst
Laatmodernen sinds ca. 1980 een generatie na de modernen (Moderne
Bouwkunst) met ideeëngoed van: Modern is Goed en Traditioneel is Fout
Substromingen:
1. Hightech
- Technisch-constructieve aspecten van de Moderne Bouwkunst.
- Met bijzonder Programma van Eisen
- Voorbeelden: bouwwerken met extreem grote overspanningen / tijdelijke
constructies die eenvoudig verplaatsbaar moesten zijn utiliteitsbouw:
zoals overkappingen van spoorwegstations, voetbalstadions,
fabriekshallen, luchthavens.
- Vanaf ca. 1975 toepassen bij opdrachten waar niet echt sprake was van
extra bijzondere eisen
Archigram
1960 groep jonge architecten uit Engeland. Zij publiceerden een reeks
futuristische ontwerpen.
- Visionaire architectuur
- Techniek als centraal middelpunt
- Service Structures: constructieve draagsystemen ter grootte van complete
wijken waarin men later naar behoefte woningen en bedrijfsruimten zou
kunnen bouwen mbv geprefabriceerde units
- Alleen schetsen inspireerden een generatie internationale architecten
tot architectuur met een sterke technische uitstraling hightech-
architectuur
R. Buckminster Fuller (1895 – 1983)
- vanaf 1945 innovatieve constructies met veel nieuwe technische
ideeën
- Amerikaan
- Zelfdragende geodetische en uit prefab-elementen samengestelde
koepelconstructies van metaal, kunststof of hout, waarmee zeer grote
overspanningen mogelijk waren
- Duurzaam Bouwen
Frei Otto
- Duitser
- Vanaf 1955
- Experimenteerde met lichtgewicht hangdakconstructies om grote
overspanningen te kunnen realiseren
- 1975 ontwerp van een tentoonstelling in Keulen tentachtige
overspanning als voorlopen van een reeks zeer lichte overkappingen
- Later Netwerken van kabels die aan slanke pylonen van staal
werden opgehangen
, - Dakhuid: staal tot weefsels / transparante platen van kunststof
toegepast bij verschillende sportaccommodaties voor de Olympische
Spelen in München,. 1972 daklandschap van 74.800m2 voor onder
meer een zwembad, sporthal en een deel van het aangrenzende
stadion
- Tentdoek van platen plexiglas (2,90 x 2,90 m) ivm de noodzakelijke
lichtdoorlatendheid voor televisieopnamen. Verbindingen van
neopreenprofielen brede profielen, maken het ‘werken’ (krimp en
uitzetting) van het dak mogelijk bij wisselende temperaturen en
tijdelijke belasting met sneeuw
- Duitse paviljoen op de wereldtentoonstelling in Montreal tentdoek
van glasvezelgewapend pvc onder een voorgespannen net van
kabels
Hightech bij utiliteitsbouw
- Eerste voorbeelden: de spectaculaire ijzerconstructies in Engeland,
bv. Crystal Palace uit 1851 van Paxton
- Sinds die tijd ontwikkelde de ingenieursbouw zich spoedig (vooral
stationsoverkappingen, tentoonstellingsgebouwen e.d.)
Carlfried Mutschler
- Ontwerp van een expositiehal voor een tuinbouwtentoonstelling in hout
(in Mannheim)
- Gebruik in 1975
- Vloeroppervlak 7400 m2
- De dakhuid over het houten lattenframe bestaat uit een met
pvc bekleed polyester-netweefsel met een hoge
lichtdoorlatendheid
- Overspanning tot 60m ; hoogte tot 20m
Duitse firma Mero
- Ontwikkelde een standaardsysteem voor ruimtevakwerken voor grote
overspanningen dat op de bouwplaats wordt samengesteld uit staven
van buis met aan weerskanten een bout als beëindiging Deze
staven komen in gietstalen bolvormige knopen bijeen
- Buisdiameter en knopen één overspanning uit staven met
verschillende diktes
- Goedkopere uitvoeringen: gietstalen knopen door gelaste knopen van
plaatstaal vervangen
Normen Foster
- Engelse architect, 1935
- Een van de meest consequente representanten van de esthetische
hightech
- Gebouwen + bv meubilair hoog afwerkingniveau + relatief kostbaar
- Onderdelencentrum voor Renault in Swindon (Groot-Brittannië)
20.000m2 magazijn ; 5.000 m2 kantoor, showroom e.d.
, Constructeurs van Ove Arup & partners kolomstramien van 24x24m
met een vrije hoogte van 8m. Om de kolommen zo klein mogelijk te
houden zijn radiale balken aan de kolomkoppen opgehangen.
Parapluconstructie is onderling met geknikte koppelbalken verbonden
tot portaalspanten in twee richtingen. Constructie is heldergeel
geschilderd.
- Universitaire Sainsbury Art Centre in Noorwegen, 1977 ruimte van
122 x 29m overkapping zonder tussenondersteuning. Constructie:
ruimtelijk vakwerk van gelaste buis. Voor de langsgevels en het dak
zijn drie standaardelementen ontwikkeld die uitwisselbaar zijn:
elementen met beglazing, sandwichelementen van aluminium en een
element met ventilatievoorzieningen. Eindgevels: hardglas. Aan de
binnenzijde is de constructie met lamellen afgewerkt om het daglicht
binnen te laten. Tussen de buizen van het ruimtevakwerk zijn alle
leidingen opgenomen.
- Sinds 1980 veel luchthavengebouwen in hightech style Chek Lap
Kok luchthaven bij Hong Kong (1998)
- Vanaf ca. 1995 hoge kantoorgebouwen waarbij ecologisch
verantwoord bouwen of duurzaam bouwen voorop heeft gestaan
natuurlijke ventilatie, meestal via een open kern in de toren.
- Swiss Re toren in Londen, voltooid in 2004 180m hoge glazen toren
kreeg de vorm van een rechtop staande augurk omdat dit energetisch
een zeer gunstige vorm is. De gevel is uitgevoerd als klimaatgevel en
er zijn geavanceerde energiebesparende elementen toegepast.
Spiraalvormig langs de buitengevel wikkelen zich vijf verdiepingen
hoge atria, die licht en lucht diep op de verdiepingsvloeren laten
binnendringen.
Santiago Calatrava (1951)
- Spaans
- Groot aantal spectaculaire projecten die gekoppeld zijn aan een sterk
organische omgeving grote bruggen, stationsoverkappingen.
- Constructies in staal en beton ‘logisch’ vormgeven van het
krachtenverloop, geïnspireerd op de werking van de spieren bij de
mens en dier, en soms ook op de interne bouw van planten
- Milwaukee Art Museum in Wisconsin (VS) witgelakte, ranke
complexe constructie met de vorm van een vogel.
Hightech als representatief visitekaartje bij musea en kantoorgebouwen
Renzo Piano (1988 – 1997)
- Kansai Airport in Japan
- Museum Centre Georges Pompidou in het centrum van Parijs (1972 –
1977) een van de eerste belangrijke gebouwen waarbij hightech-
vormgeving meer vanwege de vormgeving dan om puur constructieve
redenen
- Ontwerp gekozen uit 681 inzendingen voor een internationale
prijsvraag publiciteit krijgen en publiek trekken.
20.1 Laatmoderne bouwkunst
Laatmodernen sinds ca. 1980 een generatie na de modernen (Moderne
Bouwkunst) met ideeëngoed van: Modern is Goed en Traditioneel is Fout
Substromingen:
1. Hightech
- Technisch-constructieve aspecten van de Moderne Bouwkunst.
- Met bijzonder Programma van Eisen
- Voorbeelden: bouwwerken met extreem grote overspanningen / tijdelijke
constructies die eenvoudig verplaatsbaar moesten zijn utiliteitsbouw:
zoals overkappingen van spoorwegstations, voetbalstadions,
fabriekshallen, luchthavens.
- Vanaf ca. 1975 toepassen bij opdrachten waar niet echt sprake was van
extra bijzondere eisen
Archigram
1960 groep jonge architecten uit Engeland. Zij publiceerden een reeks
futuristische ontwerpen.
- Visionaire architectuur
- Techniek als centraal middelpunt
- Service Structures: constructieve draagsystemen ter grootte van complete
wijken waarin men later naar behoefte woningen en bedrijfsruimten zou
kunnen bouwen mbv geprefabriceerde units
- Alleen schetsen inspireerden een generatie internationale architecten
tot architectuur met een sterke technische uitstraling hightech-
architectuur
R. Buckminster Fuller (1895 – 1983)
- vanaf 1945 innovatieve constructies met veel nieuwe technische
ideeën
- Amerikaan
- Zelfdragende geodetische en uit prefab-elementen samengestelde
koepelconstructies van metaal, kunststof of hout, waarmee zeer grote
overspanningen mogelijk waren
- Duurzaam Bouwen
Frei Otto
- Duitser
- Vanaf 1955
- Experimenteerde met lichtgewicht hangdakconstructies om grote
overspanningen te kunnen realiseren
- 1975 ontwerp van een tentoonstelling in Keulen tentachtige
overspanning als voorlopen van een reeks zeer lichte overkappingen
- Later Netwerken van kabels die aan slanke pylonen van staal
werden opgehangen
, - Dakhuid: staal tot weefsels / transparante platen van kunststof
toegepast bij verschillende sportaccommodaties voor de Olympische
Spelen in München,. 1972 daklandschap van 74.800m2 voor onder
meer een zwembad, sporthal en een deel van het aangrenzende
stadion
- Tentdoek van platen plexiglas (2,90 x 2,90 m) ivm de noodzakelijke
lichtdoorlatendheid voor televisieopnamen. Verbindingen van
neopreenprofielen brede profielen, maken het ‘werken’ (krimp en
uitzetting) van het dak mogelijk bij wisselende temperaturen en
tijdelijke belasting met sneeuw
- Duitse paviljoen op de wereldtentoonstelling in Montreal tentdoek
van glasvezelgewapend pvc onder een voorgespannen net van
kabels
Hightech bij utiliteitsbouw
- Eerste voorbeelden: de spectaculaire ijzerconstructies in Engeland,
bv. Crystal Palace uit 1851 van Paxton
- Sinds die tijd ontwikkelde de ingenieursbouw zich spoedig (vooral
stationsoverkappingen, tentoonstellingsgebouwen e.d.)
Carlfried Mutschler
- Ontwerp van een expositiehal voor een tuinbouwtentoonstelling in hout
(in Mannheim)
- Gebruik in 1975
- Vloeroppervlak 7400 m2
- De dakhuid over het houten lattenframe bestaat uit een met
pvc bekleed polyester-netweefsel met een hoge
lichtdoorlatendheid
- Overspanning tot 60m ; hoogte tot 20m
Duitse firma Mero
- Ontwikkelde een standaardsysteem voor ruimtevakwerken voor grote
overspanningen dat op de bouwplaats wordt samengesteld uit staven
van buis met aan weerskanten een bout als beëindiging Deze
staven komen in gietstalen bolvormige knopen bijeen
- Buisdiameter en knopen één overspanning uit staven met
verschillende diktes
- Goedkopere uitvoeringen: gietstalen knopen door gelaste knopen van
plaatstaal vervangen
Normen Foster
- Engelse architect, 1935
- Een van de meest consequente representanten van de esthetische
hightech
- Gebouwen + bv meubilair hoog afwerkingniveau + relatief kostbaar
- Onderdelencentrum voor Renault in Swindon (Groot-Brittannië)
20.000m2 magazijn ; 5.000 m2 kantoor, showroom e.d.
, Constructeurs van Ove Arup & partners kolomstramien van 24x24m
met een vrije hoogte van 8m. Om de kolommen zo klein mogelijk te
houden zijn radiale balken aan de kolomkoppen opgehangen.
Parapluconstructie is onderling met geknikte koppelbalken verbonden
tot portaalspanten in twee richtingen. Constructie is heldergeel
geschilderd.
- Universitaire Sainsbury Art Centre in Noorwegen, 1977 ruimte van
122 x 29m overkapping zonder tussenondersteuning. Constructie:
ruimtelijk vakwerk van gelaste buis. Voor de langsgevels en het dak
zijn drie standaardelementen ontwikkeld die uitwisselbaar zijn:
elementen met beglazing, sandwichelementen van aluminium en een
element met ventilatievoorzieningen. Eindgevels: hardglas. Aan de
binnenzijde is de constructie met lamellen afgewerkt om het daglicht
binnen te laten. Tussen de buizen van het ruimtevakwerk zijn alle
leidingen opgenomen.
- Sinds 1980 veel luchthavengebouwen in hightech style Chek Lap
Kok luchthaven bij Hong Kong (1998)
- Vanaf ca. 1995 hoge kantoorgebouwen waarbij ecologisch
verantwoord bouwen of duurzaam bouwen voorop heeft gestaan
natuurlijke ventilatie, meestal via een open kern in de toren.
- Swiss Re toren in Londen, voltooid in 2004 180m hoge glazen toren
kreeg de vorm van een rechtop staande augurk omdat dit energetisch
een zeer gunstige vorm is. De gevel is uitgevoerd als klimaatgevel en
er zijn geavanceerde energiebesparende elementen toegepast.
Spiraalvormig langs de buitengevel wikkelen zich vijf verdiepingen
hoge atria, die licht en lucht diep op de verdiepingsvloeren laten
binnendringen.
Santiago Calatrava (1951)
- Spaans
- Groot aantal spectaculaire projecten die gekoppeld zijn aan een sterk
organische omgeving grote bruggen, stationsoverkappingen.
- Constructies in staal en beton ‘logisch’ vormgeven van het
krachtenverloop, geïnspireerd op de werking van de spieren bij de
mens en dier, en soms ook op de interne bouw van planten
- Milwaukee Art Museum in Wisconsin (VS) witgelakte, ranke
complexe constructie met de vorm van een vogel.
Hightech als representatief visitekaartje bij musea en kantoorgebouwen
Renzo Piano (1988 – 1997)
- Kansai Airport in Japan
- Museum Centre Georges Pompidou in het centrum van Parijs (1972 –
1977) een van de eerste belangrijke gebouwen waarbij hightech-
vormgeving meer vanwege de vormgeving dan om puur constructieve
redenen
- Ontwerp gekozen uit 681 inzendingen voor een internationale
prijsvraag publiciteit krijgen en publiek trekken.
