Volledige samenvatting Politicologie, Politiek en Politicologie Woerdman, E.

Politicologie
Boek: Politiek en Politicologie
Woerdman, E.


Deel 1. Het begrijpen van politiek & politicologie
Hoofdstuk 1. Problemen, politiek & politicologie
Politiek = Een situatie waarbij de overheid betrokken is of betrokken zou moeten zijn.
Politiek probleem = Een als ongewenst & veranderbaar beschouwde situatie waarbij de
overheid betrokken is / zou moeten zijn.
Waarom zijn politieke problemen interessant
1. Politiek houdt zich bezig met het oplossen / voorkomen / verminderen van problemen
2. Veel politieke problemen hebben invloed op ons dagelijks leven
3. We betalen mee aan pogingen om dit op te lossen


Problemen
 Probleem als:
o Mensen beschouwen de situatie als ongewenst
o Mensen denken de situatie te moeten & kunnen veranderen
 Discrepantie tussen omstandigheid vs normen / waarden
 2 aspecten problemen
o Objectief
o Subjectief (percepties)


Onenigheid over wel / niet politiek probleem om:
1. Verschillende normen om werkelijkheid te beoordelen
2. Andere ervaring van objectieve werkelijkheid
3. Niet eens over welke problemen politiek zijn


Politiek, verschillende definities en bijbehorende problemen:
 Overheidsbeleid alsmede totstandkoming & effecten ervan (Hoogerwerf)
o Te veel nadruk op beleid  belemmering voor problemen waar overheid zich
(nog) niet mee bemoeit
 Elke mengeling van conflict en samenwerking (Laver)
o Politiek lijkt “instantie boven de partijen”, in werkelijkheid belangenstrijd
 Wie krijgt wat, wanneer en hoe (Lasswell)
o Te ruim: niet wát er verdeeld moet worden
o Niet alleen op staatsniveau, kan ook gelden voor bedrijven / gezinnen
 Vormen en verdelen van macht (Lasswell & Kaplan)
o Te ruim: Toepasbaar op ieder sociaal niveau
o Te beperkt: Alleen over verdelen macht
 Gezaghebbende toedeling van waarden voor een samenleving (Easton)

, o Waarden
 Materieel
 Immaterieel
o Toedeling waarden wijst als bindende & legitiem erkende regels voor
samenleving, maar staat is niet enige organisatie die legitiem waarden aan
samenleving vereist
o Te ruim: Politiek is meer dan staatsoptreden / overheidsbeleid


Collectieve actieproblemen
 Eigenbelang individu vs. Eigenbelang ieder ander individu
 Bij vrij toegankelijke goederen & publieke goederen


Publieke goederen
 Kenmerken
o Ondeelbaarheid
 Hoeveelheid goed verminderd niet als iemand consumeert
o Niet – uitsluitbaarheid
 Niemand kan van de consumptie van het goed worden uitgesloten als
het goed eenmaal tot stand is gebracht
 Problemen
o Free-riders
 Niemand betaald, iedereen profiteert


Politiek = Oplossen van collectieve-actieproblemen (Taylor)
 3 manieren
o Overheidsingrijpen (juridische benadering)
 Burgers dwingen samen te werken, evt met geweld
o Verleiding tot free-riden verkleinen
 Verleiding niet te groot & verlies op lange termijn groot genoeg 
vrijwillige samenwerking
o Moraal
 Moreel verplicht, anders diefstal / asociaal gedrag
 Te beperkt
o Sommige politieke kwesties geen collectieve-actieproblemen
o Niet-politieke problemen kunnen wel collectieve-actieproblemen zijn


Kenmerken politiek
 Overheid
 Conflict & samenwerking
 Verdeling geld
 Verdeling macht
 Verdeling waarden
 Collectieve-actieproblemen

, Vragen politicologie
 Hoe moet het object van de politicologie gedefinieerd worden?
 Hoe moeten centrale begrippen van politicologie gedefinieerd worden?
 Welke wetenschappelijke strategie wordt gebruikt om kennis te verwerven?
 Welke wetenschappelijke benadering om kennis te verwerven?


Wetenschappelijke benaderingen
 Theoretische politicologie
o Zuivere theorieën
 Vereenvoudiging
 Abstrahering
 Generalisatie
 Empirische politicologie
o Theorie toetsen aan feitelijke gegevens d.m.v. empirische cyclus
 Probleemstelling  Theorie  Operationalisering 
gegevensverzameling  gegevensanalyse  Conclusie  Bijstelling
theorie
 Normatieve politicologie
o Gewenste politieke orde
o Rechtvaardigheidstheorie Rawls
 Rechtvaardigheidsprincipes
 Vrijheidsrechten gegarandeerd
 Banen & Functies voor iedereen toegankelijk
 Sociale- & economische ongelijkheden mogen
 Vergelijkende politicologie
o Diachrone methode
 Veranderingen / ontwikkelingen door de tijd
o Synchrone methode
 Overeenkomsten / verschillen gelijktijdig maar op andere plaats



Hoofdstuk 2. Modellen, Politiek proces & besluitvorming
Politiekesysteemmodel Beleidsprocesmodel Barrièremodel
Kernbegrip Stabiliteit Beleidsonderdelen Conflict
Kenmerk Steun nodig voor stabiel Praktische indeling Politieke proces is
politiek systeem beleidsproces opeenvolging barrières
Kritiek Onhandige begrippen & Geen theorie van hele Beleidsevaluatie ontbreekt
weinig aandacht voor politieke proces & weinig aandacht voor
conflicten stabiliteit


Politiekesysteemmodel (Easton, 1965)
 Model van gehele politieke proces
o Invoer
 Politieke actoren  Wensen & steun
 Poortwachters  Houden wensen tegen & laten andere toe
 Diffuse steun  Burgers loyaal aan systeem
o Conversie (omzetting)