1
ZELFSTUDIEVRAGENLIJST : MARX
1. Leg uit: vervreemde arbeid (Marx).
Vervreemde arbeid ligt aan de basis van privé-eigendom (kapitaal) en van het systeem
van de loonarbeid. Arbeider wordt vervreemd van zijn eigen product: hij moet zijn
product in ruil voor loon afstaan aan diegene die niet arbeidt (kapitalist), maar die het
product vervolgens tegen een hoge prijs verkoopt op de markt. Zo kan kapitalist
kapitaal vergroten.
2. Leg uit: arbeidswaardeleer (Marx).
Arbeid is principe van economie: als oorsprong van de privé-eigendom. Dit is namelijk
niet zomaar een gegeven, maar een product van de menselijke arbeid. Hoe productiever
de arbeid, hoe armer de arbeider
Aangezien de waarde van een product door de daarvoor benodigde arbeidstrijd bepaald wordt, leidt een door de concurrentiestrijd
aangezwengelde productiviteitsstijging tot een prijsdaling, omdat binnen eenzelfde arbeidstrijd meer producten geproduceerd worden.
Aangezien nu het arbeidsloon door de kosten van het levensonderhoud bepaald wordt, zal een prijsdaling van de consumptiegoederen
ipso facto tot een loondaling leiden.
<-> klassieke economie: ruilwaarde van een product wordt bepaald door de hoeveelheid
arbeid, nodig om dat product voort te brengen.
3. Leg uit: meerwaardetheorie (Marx).
Op termijn laat Marx de notie vervreemde arbeid vallen en zal het mechanisme waardoor
loonarbeid kapitaal genereert, in economischer termen reconstueren. Uitganspunt:
discrepantie tussen het loon dat de arbeider ontvangt en de meerwaarde die hij door
zijn arbeid genereert. Dus winst = niet-betaalde arbeid. Deze doet het kapitaal
voortdurend aangroeien en maakt het steeds groter en sterker ten opzichte van
arbeid.
Bovendien eigent de kapitalist zich op onrechtmatige wijze een maatschappelijk
product toe.
4. Leg uit: Feuerbachs religiekritiek (Marx).
Religie is resultaat van een projectiemechanisme. De mens ervaart dat hij steeds
tekortschiet wat betreft de hoogstaande menselijke waarden en idealen, zoals
rechtvaardigheid, wijsheid en goedheid. Daarom projecteert de mens het positieve ideaal
van zichzelf in een objectief, onafhankelijk van zichzelf bestaand wezen: de God van de
religie. Deze beweging is noodzakelijk, want alleen door die vorm van extreme
zelfvervreemding wordt de mens zich op als een adequate manier bewust van de ideale
gestalte van zichzelf. Pas dan kan de mens zich dat mensheidsideaal ook als zijn ideaal
toe-eigenen.
Kant -Subject is constitutief voor objecten van kennis (Copernicaanse
revolutie)
-dit wordt het concepte om het subject te denken bij Hegel
Hegel -Complex concept van het menselijke subject
-Neemt systeem van Kant over, maar vertaalt het anders
-Subject is op zich niks: pas als subject zich realiseert in
werkelijkheid (zelfrealisatie)
-subject moet zich in realiteit herkennen (erkenning)
= kern van de Hegiliaanse kritiek (3 momenten)
1. Subject op zichzelf
2. Subject in zijn andersheid (zichzelf realiseren)
3. Subject erkent zich in zijn andersheid
(subject is heel dit proces)
FW10morfol - 24/09/21
ZELFSTUDIEVRAGENLIJST : MARX
1. Leg uit: vervreemde arbeid (Marx).
Vervreemde arbeid ligt aan de basis van privé-eigendom (kapitaal) en van het systeem
van de loonarbeid. Arbeider wordt vervreemd van zijn eigen product: hij moet zijn
product in ruil voor loon afstaan aan diegene die niet arbeidt (kapitalist), maar die het
product vervolgens tegen een hoge prijs verkoopt op de markt. Zo kan kapitalist
kapitaal vergroten.
2. Leg uit: arbeidswaardeleer (Marx).
Arbeid is principe van economie: als oorsprong van de privé-eigendom. Dit is namelijk
niet zomaar een gegeven, maar een product van de menselijke arbeid. Hoe productiever
de arbeid, hoe armer de arbeider
Aangezien de waarde van een product door de daarvoor benodigde arbeidstrijd bepaald wordt, leidt een door de concurrentiestrijd
aangezwengelde productiviteitsstijging tot een prijsdaling, omdat binnen eenzelfde arbeidstrijd meer producten geproduceerd worden.
Aangezien nu het arbeidsloon door de kosten van het levensonderhoud bepaald wordt, zal een prijsdaling van de consumptiegoederen
ipso facto tot een loondaling leiden.
<-> klassieke economie: ruilwaarde van een product wordt bepaald door de hoeveelheid
arbeid, nodig om dat product voort te brengen.
3. Leg uit: meerwaardetheorie (Marx).
Op termijn laat Marx de notie vervreemde arbeid vallen en zal het mechanisme waardoor
loonarbeid kapitaal genereert, in economischer termen reconstueren. Uitganspunt:
discrepantie tussen het loon dat de arbeider ontvangt en de meerwaarde die hij door
zijn arbeid genereert. Dus winst = niet-betaalde arbeid. Deze doet het kapitaal
voortdurend aangroeien en maakt het steeds groter en sterker ten opzichte van
arbeid.
Bovendien eigent de kapitalist zich op onrechtmatige wijze een maatschappelijk
product toe.
4. Leg uit: Feuerbachs religiekritiek (Marx).
Religie is resultaat van een projectiemechanisme. De mens ervaart dat hij steeds
tekortschiet wat betreft de hoogstaande menselijke waarden en idealen, zoals
rechtvaardigheid, wijsheid en goedheid. Daarom projecteert de mens het positieve ideaal
van zichzelf in een objectief, onafhankelijk van zichzelf bestaand wezen: de God van de
religie. Deze beweging is noodzakelijk, want alleen door die vorm van extreme
zelfvervreemding wordt de mens zich op als een adequate manier bewust van de ideale
gestalte van zichzelf. Pas dan kan de mens zich dat mensheidsideaal ook als zijn ideaal
toe-eigenen.
Kant -Subject is constitutief voor objecten van kennis (Copernicaanse
revolutie)
-dit wordt het concepte om het subject te denken bij Hegel
Hegel -Complex concept van het menselijke subject
-Neemt systeem van Kant over, maar vertaalt het anders
-Subject is op zich niks: pas als subject zich realiseert in
werkelijkheid (zelfrealisatie)
-subject moet zich in realiteit herkennen (erkenning)
= kern van de Hegiliaanse kritiek (3 momenten)
1. Subject op zichzelf
2. Subject in zijn andersheid (zichzelf realiseren)
3. Subject erkent zich in zijn andersheid
(subject is heel dit proces)
FW10morfol - 24/09/21
