STRAFRECHT
Jaar 3, periode 1: Toegepaste jeugdcriminologie
DEEL 1
Flore Van Decraen
, Strafrecht
LES 1: Introductie en de zaak Sanda dia
Inleiding
Het strafrecht gaat niet alleen over wetten en straffen, maar ook over de
mensen en gevolgen achter een strafbaar feit: slachtoffers, verdachten,
familie, hulpverleners en professionals.
De cursus volgt de strafrechtsketen chronologisch:
1. Strafbaar feit
2. Onderzoek
3. Gerechtelijke procedure
4. Uitspraak van de rechter
5. Uitvoering van de sanctie
6. Opvolging/re-integratie
Belangrijke onderwerpen zijn:
• de actoren binnen het strafrecht
• de basisprincipes van het nieuwe Strafwetboek
• de rechten van slachtoffers en verdachten
• de maatschappelijke reactie op criminaliteit
• de rol van de orthopedagoog binnen justitie en hulpverlening
De cursus wil studenten niet alleen juridische kennis geven, maar ook kritisch
laten nadenken over strafrechtelijke keuzes en de menselijke kant van
strafzaken.
,VAN FEIT TOT STRAF:
Het verhaal van Sanda dia
In cursus staat strafrechtsketen centraal leidraad in cursus: Sanda dia
Verhaalschets
Sanda Dia (20 jaar) overleed in 2018 na een extreem doopritueel van de
studentenclub Reuzegom.
Student burgerlijk ingenieur uit Edegem
Hij groeide op in een warm gezin en was sociaal, ambitieus en sportief
Zijn overlijden leidde tot een groot maatschappelijk debat over:
o verantwoordelijkheid en schuld
o straf en rechtvaardigheid
o groepsdruk
o privilege en macht
o racisme en uitsluiting
Hij koos voor Reuzegom onder andere vanwege de sociale contacten en
carrièremogelijkheden die de club bood
Tijdens zijn schachtenperiode werd hij volgens de cursus meermaals
racistisch beledigd
In 2018 nam Sanda deel aan een extreem doopritueel van Reuzegom
o Tijdens de doop werd hij ernstig mishandeld en kreeg hij onder
andere grote hoeveelheden visolie toegediend
Zijn toestand verslechterde sterk en hij overleed op 20-jarige leeftijd
Zijn overlijden leidde tot een groot strafproces en een maatschappelijk
debat
De zaak riep vragen op over verantwoordelijkheid, schuld, groepsdruk, privilege,
racisme en rechtvaardigheid
LEES VERHAAL CURSUS P. 21- 23
Belangrijk: De passages over institutioneel racisme, discriminatie en de
uitspraak van Ousmane Dia zijn standpunten/interpretaties uit de cursus,
geen vaststaande juridische feiten.
Bespreking les:
Bespreking van de straf (werkstraf)
o Denk aan als het voor één persoon moet, moet het voor de rest ook
o Wat is juist op papier wat voelt rechtvaardig aan
= grote kloof
o Maatschappelijke gevolgen het grootste, iedereen weet wat ze
gedaan hebben
, 1. STRAFRECHT: een algemene oriëntatie
1.1 Omschrijving van het strafrecht
Strafrecht = geheel van rechtsregels dat bepaalt:
• Welke gedragingen strafbaar zijn
• Wie strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gesteld
• Welke sancties mogelijk zijn
• Hoe een strafprocedure verloopt (hoe sancties opgelegd)
Strafrecht beschermt maatschappelijke waarden én begrenst de macht van de
overheid.
Strafrecht behoort tot het publiekrecht.
Vorm van sociale controle:
o Bepaalt wat samenleving ernstig afkeurt, normconform gedrag te
bevorderen, beschermt maatschappelijke waarden
Het Openbaar Ministerie (OM) beslist in principe of iemand
strafrechtelijk wordt vervolgd.
“ we gaan u voor de rechter brengen/ we hebben genoeg bewijs om
u te vervolgen”
Staande magistratuur = staan recht voor de samenleving
Het slachtoffer…
Kan: aangifte doen/ informatie geven/ onder bepaalde voorwaarden
benadeelde persoon of burgerlijke partij stellen
beslist niet zelf over de strafvordering
Strafrecht evolueert mee met maatschappelijke, politieke en culturele
ontwikkelingen. (dynamisch)
1.1.1 Materieel strafrecht
= het geheel van rechtsregels die bepalen welke gedragingen strafbaar zijn en
welke sancties de
wet hieraan verbindt. (Wat is strafbaar?/ Wie daar voor verantwoordelijk?/ Welke
strafrechtelijke reactie?)
Gericht op de burger
Twee kernbegrippen:
• Het misdrijf: menselijke gedragingen of nalatigheden waarop de wet een
sanctie voorziet, omschrijving strafbare handelingen.
• De strafrechtelijke sanctie: wettelijke bepaalde reacties op plegen
misdrijf, aard en duur straf.
1.1.2 Formeel strafrecht
Jaar 3, periode 1: Toegepaste jeugdcriminologie
DEEL 1
Flore Van Decraen
, Strafrecht
LES 1: Introductie en de zaak Sanda dia
Inleiding
Het strafrecht gaat niet alleen over wetten en straffen, maar ook over de
mensen en gevolgen achter een strafbaar feit: slachtoffers, verdachten,
familie, hulpverleners en professionals.
De cursus volgt de strafrechtsketen chronologisch:
1. Strafbaar feit
2. Onderzoek
3. Gerechtelijke procedure
4. Uitspraak van de rechter
5. Uitvoering van de sanctie
6. Opvolging/re-integratie
Belangrijke onderwerpen zijn:
• de actoren binnen het strafrecht
• de basisprincipes van het nieuwe Strafwetboek
• de rechten van slachtoffers en verdachten
• de maatschappelijke reactie op criminaliteit
• de rol van de orthopedagoog binnen justitie en hulpverlening
De cursus wil studenten niet alleen juridische kennis geven, maar ook kritisch
laten nadenken over strafrechtelijke keuzes en de menselijke kant van
strafzaken.
,VAN FEIT TOT STRAF:
Het verhaal van Sanda dia
In cursus staat strafrechtsketen centraal leidraad in cursus: Sanda dia
Verhaalschets
Sanda Dia (20 jaar) overleed in 2018 na een extreem doopritueel van de
studentenclub Reuzegom.
Student burgerlijk ingenieur uit Edegem
Hij groeide op in een warm gezin en was sociaal, ambitieus en sportief
Zijn overlijden leidde tot een groot maatschappelijk debat over:
o verantwoordelijkheid en schuld
o straf en rechtvaardigheid
o groepsdruk
o privilege en macht
o racisme en uitsluiting
Hij koos voor Reuzegom onder andere vanwege de sociale contacten en
carrièremogelijkheden die de club bood
Tijdens zijn schachtenperiode werd hij volgens de cursus meermaals
racistisch beledigd
In 2018 nam Sanda deel aan een extreem doopritueel van Reuzegom
o Tijdens de doop werd hij ernstig mishandeld en kreeg hij onder
andere grote hoeveelheden visolie toegediend
Zijn toestand verslechterde sterk en hij overleed op 20-jarige leeftijd
Zijn overlijden leidde tot een groot strafproces en een maatschappelijk
debat
De zaak riep vragen op over verantwoordelijkheid, schuld, groepsdruk, privilege,
racisme en rechtvaardigheid
LEES VERHAAL CURSUS P. 21- 23
Belangrijk: De passages over institutioneel racisme, discriminatie en de
uitspraak van Ousmane Dia zijn standpunten/interpretaties uit de cursus,
geen vaststaande juridische feiten.
Bespreking les:
Bespreking van de straf (werkstraf)
o Denk aan als het voor één persoon moet, moet het voor de rest ook
o Wat is juist op papier wat voelt rechtvaardig aan
= grote kloof
o Maatschappelijke gevolgen het grootste, iedereen weet wat ze
gedaan hebben
, 1. STRAFRECHT: een algemene oriëntatie
1.1 Omschrijving van het strafrecht
Strafrecht = geheel van rechtsregels dat bepaalt:
• Welke gedragingen strafbaar zijn
• Wie strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gesteld
• Welke sancties mogelijk zijn
• Hoe een strafprocedure verloopt (hoe sancties opgelegd)
Strafrecht beschermt maatschappelijke waarden én begrenst de macht van de
overheid.
Strafrecht behoort tot het publiekrecht.
Vorm van sociale controle:
o Bepaalt wat samenleving ernstig afkeurt, normconform gedrag te
bevorderen, beschermt maatschappelijke waarden
Het Openbaar Ministerie (OM) beslist in principe of iemand
strafrechtelijk wordt vervolgd.
“ we gaan u voor de rechter brengen/ we hebben genoeg bewijs om
u te vervolgen”
Staande magistratuur = staan recht voor de samenleving
Het slachtoffer…
Kan: aangifte doen/ informatie geven/ onder bepaalde voorwaarden
benadeelde persoon of burgerlijke partij stellen
beslist niet zelf over de strafvordering
Strafrecht evolueert mee met maatschappelijke, politieke en culturele
ontwikkelingen. (dynamisch)
1.1.1 Materieel strafrecht
= het geheel van rechtsregels die bepalen welke gedragingen strafbaar zijn en
welke sancties de
wet hieraan verbindt. (Wat is strafbaar?/ Wie daar voor verantwoordelijk?/ Welke
strafrechtelijke reactie?)
Gericht op de burger
Twee kernbegrippen:
• Het misdrijf: menselijke gedragingen of nalatigheden waarop de wet een
sanctie voorziet, omschrijving strafbare handelingen.
• De strafrechtelijke sanctie: wettelijke bepaalde reacties op plegen
misdrijf, aard en duur straf.
1.1.2 Formeel strafrecht
