Samenvatting Persoonsverzekeringen | Pensioen & Sociale Zekerheid | UCL | 2026/27

Persoonsverzekeringen


Inleiding
Pijlers
 1ste pijler= overheid
o Wettelijk pensioen voor ambtenaren, werknemers en zelfstandigen
 2e pijler= werkgever/zelfstandigen
o Aanvullend pensioen voor werknemer: groepsverzekering, VAPW
o Aanvullend pensioen voor zelfstandigen: VAPZ, pensioenovereenkomst
en individueel pensioentoezegging
 3 pijler= individueel (particulieren)
e

o Fiscaal sparen via pensioensparen en langetermijnsparen
 4e pijler= individueel (particulieren)
o Individueel sparen zonder fiscaal voordeel
 5e pijler= individueel
o Vastgoed

Rechten en plichten van partijen– hoofdstuk 2
Betrokken partijen:
 Verzekeringsnemer= eigenaar van contract en betaalt premies
 Verzekeraar= krijgt premies en verzekert risico’s
 Begunstigde= krijgt uitkering en risico wordt verzekerd
 Verzekerde
Communicatie verplichtingen verzekeraar
IDD (insurance distribution directive)= Europese richtlijn aangaande distributie,
transparantie en ontwikkeling van verzekeringen.
Verplicht aanbieders om standaard info document aan te bieden voor bepaalde
individuele levensverzekeringen en schadeverzekeringen.
IPID (insurance product information document) voor schadeverzekeringen, KID
(key information document) voor beleggingsverzekeringen exclusief overlijden,
langetermijnsparen en pensioensparen.


KID= standaard document waarin de kenmerken van een product op een
duidelijke en verstaanbare manier wordt omschreven. Dit wordt elk jaar herzien.
Verplichte informatie: taal van het land, max. 3 pagina’s, omschrijving product,
kosten, …
Verzekeringsvoorstel
 Geen verplichting tot sluiten van een polis
 VA moet binnen 30 dagen reageren
 Verzekeringsnemer moet een kopie ontvangen
 Geen premie samen met voorstel tenzij ze 1 geheel zijn
 Medisch onderzoek
o Voor antiselectie tegen te gaan
o Acceptatiebeleid van de VA
o Soorten: in te vullen vragenlijst, medische onderzoeken

, Persoonsverzekeringen


 Verplichte items: art. 8 KB leven
Recht om polis om te zegge binnen 30 dagen. De VA betaalt premie en krijgt
kosten terug. Bij tak 23 is het de waarde van eenheid + niet-verbruikte kotsen
De VA kan geen beroep meer doen op onopzettelijk verzwijgen van gegevens
door verzekerde zodra contract in werking treedt.
Recht om vergeten te worden
Recht om vergeten te worden is specifiek voor kankeraandoeningen en paar
chronische ziekten. Verzekeraars mogen hier na 8 jaar (vanaf 2025) geen
rekening meer mee houden in hun tariefzetting.
Van toepassing voor:
 Schuldsaldoverzekeringen
 Overlijdensdekking bij een beroepskrediet
 Gewaarborgd inkomen
Gevolg: de VA mag dit niet uitsluiten en ook geen bijpremies aanrekenen. Er is
dan geen invloed meer op acceptatiebeleid, tarificatie en de voorwaarden van de
SSV, overlijdensverzekering en gewaarborgd inkomen.
Via KB kunnen de termijnen voor bepaalde kankeraandoeningen verkort worden
(via een referentierooster) en ook andere chronische ziekten toegevoegd worden.
Verzekeringscontract
Verplichte vermeldingen bij klassieke polissen:
 Bedrag van premie en verzekerde kapitalen
 Evolutie van afkoopwaarde
 Rendement
 Kosten bij reductie, afkoop en stopzetting
 Voorwaarden winstdeelname
 Fiscaliteit op einddatum en bij afkoop
 Opzegmogelijkheid tot 30dagen na inwerkingtreding
 Betwistbaarheid van polis
Verplichte vermeldingen bij Universal life (tak 21&23):
 Duur waarborg tarief en voorwaarden
 Premievoeten aanvullende dekking overlijden
 Kosten
 Voorwaarden voor winstdeelname
 Fiscaliteit op einddatum en bij afkoop
 Opzegmogelijkheid tot 30dagen na inwerkingtreding
 Betwistbaarheid van polis
Rechten en plichten van partijen
Verzekeraar:
 Rechten: betrekkelijke rechten die voortvloeien uit de verplichtingen van
andere partijen
 Verplichtingen:

,Persoonsverzekeringen


o Informatieplicht
o Uitkeringsverplichting: betaling van overeengekomen prestatie bij leven
en overlijden behalve bij:
 Wettelijke uitsluitingen: bedrog en oorlogsrisico (dekking bij
deelneming en verblijf)
 Specifieke uitsluitingen: zelfmoord (binnen 1jaar na ingang contract),
doodstraf en dood veroorzaakt door misdaad van verzekerde
 Uitsluitingen bij overeenkomst: oproer als verzekerde zelf deelneemt,
terrorisme en luchtvaart (niet als passagier)
Verzekeringsnemer:
Rechten:
 Recht op informatie van VA
 Eigendomsrechten
o Recht om contract op te starten en in stand te houden. Premie al dan
niet betalen
 Recht op voordeel van contract
 Aanduiden begunstigde
 Herroepen van begunstigde
 Beschikkingsrecht over wiskundige reserve
o Reductie van contract (premie vrijmaken)
 Als VN stopt met premie te betalen, blijft de verzekering bestaan,
maar voor een lager verzekerd bedrag
o Afkopen van het contract
 Stoppen premiebetaling en ontvangt afkoopwaarde van VA
o Voorschot op polis
 VN krijgt lening op basis van waarde van verzekering
 VN ontvangt rente en kan voorschot terugbetalen
 Bij niet terugbetaling voor einddatum contract worden verzekerde
prestaties proportioneel verminderd
o Contract in pand geven
 VN draagt contract over aan een derde zodra de prestatie opeisbaar
wordt vb. lening


Verplichting:
 Correct meedelen van risico (meldingsplicht)
 Premiebetaling
o Facultatief
 Ook bij aanvaardende begunstigde
 VA kan VN niet verplichten om premies te betalen
 Uitzondering voor hypothecaire leningen want premiebetaling is
verplicht voor bank dus hier kan VN geen keuzevrijheid hebben
 Niet-betaling van de premie leidt tot ontbinding of reductie van de
waarborgen
Verzekerde:
Geen rechten.

, Persoonsverzekeringen


Verplichtingen:
 Bij waarborg overlijden: medische formaliteiten
o Correct invullen medische vragenlijst
o Medische onderzoeken

Begunstigde:
Rechten:
 Recht op uitkering van de verzekerde prestaties
o Bij leven op einddatum
o Bij overlijden voor einddatum
 3 mogelijkheden
o Beding van VN ten voordele van zichzelf
o Geen begunstigde aangeduid: prestaties komen in nalatenschap
o Beding ten voordele van derde
 Prestaties maken geen deel uit van patrimonium
 Bescherming tegen schuldeisers
 Bij aanvaarding
o VN kan begunstigde enkel aanwijzen na akkoord van aanvaardende
begunstigde
o VN verliest beschikkingsrecht over reserves. Niet meer mogelijk om
volgende te doen: afkoop, voorschot en in pand geven
o VN kan contract wel nog premievrij maken (reduceren)

Verplichtingen:
 Bewijsstukken overhandigen
 Leven: attest van leven
 Overlijden: overlijdensakte en medisch getuigschrift




Verzekeringstechniek – hoofdstuk 3
3.1 Tarificatiegrondslagen
Klassieke Techniek (Tak 21):
 Technische rentevoet
 Garantie
o Niet-flexibele premies
o Focus op verzekerde prestaties
o Tarieven: sterftetafel
o Verwerkt: in tarieven
o Niet transparant

Universal Life (Tak 21):
 Technische rentevoet
 Garantie (vaak beperkt in de tijd)
o Flexibele premies