LES 1
EUROPESE POLITIEKE INSTELLINGEN
Europese Raad/Europese ‘top’
- Leden: staats- en regeringsleiders (bv. Macron, De Croo…)
- Heeft een vaste voorzitter: Nu Charles Michel, binnenkort Antonio Costa
- Behandelt geen concrete wetten, wel grote prioriteiten
-> Geeft ‘instructies’ aan EC: bv. “We moeten iets doen aan uitstoot CO2” -> EC:
wetvoorstel omtrent verbrandingsovens
- Er wordt heel weinig gestemd, er wordt vooral consensus bereikt (= Conclusies van de
Europese Raad)
Europese commissie
- Vaste voorzitter: Ursula Von der Leyen
- 27 leden (uit elke lidstaat 1 iemand)
-> Hadja Lahbib: crisisbeheersing (kwam met teleurstelling want is een kleine
portefeuille)
- Lijkt het machtscentrum in Europa (beslissingen komen vaak door de commissie die de
knoop doorhakt, staten op de vingers tikt voor begroting), maar kunnen in praktijk niks
op eigen houtje beslissen
- Belangrijkste taak: wetsvoorstellen maken
-> Tijdens Eurocrisis: “misschien best alle begrotingen onder controle houden en
landen met veel schulden moeten die afbouwen”
-> Commissie doet een voorstel, maar de beslissingen worden genomen door het
Europees parlement en de Raad van Ministers/Raad van de Europese Unie/De Raad
- Controleert of wetten wel correct toegepast worden
- Wordt door EP en RvM teruggefloten als ze iets doen dat niet eerst door hen
goedgekeurd is
- Een commissaris behartigt niet de belangen van zijn/haar staat, maar wel die van
Europa (afleggen met eed bij HvJ). Je mag deze job ook niet combineren met een ander
mandaat en je moet een “examen” afleggen om vertrouwen te krijgen van EP
Europees parlement
- Vaste voorzitter
- Rechtstreeks verkozen door burgers
- 720 parlementsleden die praten/amenderen over de voorstellen van EC -> nieuwe tekst
ontstaat
Raad van Ministers/ De Raad
- Voorzitter d.m.v. beurtrol (Belgische ministers komen vaak aan bod) 23/09/2024:
Hongarije
- Krijgt voorstel van EC en gaat het ook amenderen
- 27 leden: uit elke staat een minister (de minister hangt af van het onderwerp vh.
voorstel. Bv. voorstel omtrent landbouw -> 27 ministers van landbouw zijn aanwezig ->
thema bepaalt de samenstelling)
- Qualified Majority Voting (QMV): (2/3e meerderheid??) heeft 2 voorwaarden
- 55% of member states vote in favour (in practice this means 15 out of
27).The proposal is supported by member states representing at least 65% of
the total EU population.
1
,QMV= Beslissing wordt goedgekeurd door 55% van de lidstaten die samen 65% van de
bevolking vertegenwoordigen.
Bijvoorbeeld Mercosur-akkoord
EU wilt dit sluiten met de Mercosur landen. Als er Duitse auto’s verkocht worden in Latijns
Amerika, dan is er een invoerheffing van ong. 35%. Een vrijhandelsakkoord dient er om
deze taksen weg te laten vallen, auto’s zullen daar dan een stuk goedkoper worden en er
zal meer verkocht geraken (opbrengst zal ongeveer 4 miljard zijn). Het akkoord is
omstreden omdat producten uit de Mercosur-landen ook vlotter op de Europese markt
zullen geraken, dit zijn vooral landbouwproducten. Rundsvlees, kip, suiker en soja zullen
in grote hoeveelheden in EU verkocht kunnen worden. Sommige EU-landen zien dit als
concurrentie voor hun boeren. Zij moeten zich houden aan strenge normen, maar de
Mercosur-boeren moet dat niet. Daarom willen FR, Polen, Ierland en Oostenrijk dit
akkoord niet, maar het akkoord werd wel al ondertekend door de Commissie. Voordat het
van kracht gaat, moet er een meerderheid zijn in het EP en een QMV in de Raad. De 4
landen komen niet aan 35% van de bevolking, er is dus nog 65% van de bevolking die
waarschijnlijk ja zal zeggen. Op dit moment wordt er sterk gekeken naar Italië, want daar
is twijfel. Als zij niet instemmen, dan is er een blokkeringsmeerderheid ?
Hof van Justitie
- Zetelt in Luxemburg
- Rechtbank van de Europese Unie
- Bij misbruik van Europese gelden/subsidies.. behandelt de rechtbank van de lidstaat
vaak de zaak, niet echt HvJ. (Bv. zie actua Marine Le Pen: wordt niet onderzocht door HvJ
maar wel door rechtbank in FR)
Raad van Europa
- Zetelt in Straatsburg
- Heeft weinig met de Europese Unie te maken
- Opgericht in jaren 40 en dus ouder dan de EU
- 46 leden (tot voor oorlog ook Rusland)
- Thema’s die te maken hebben met mensenrechten (hebben EVRM opgesteld) (bv.
internering)
- Heeft een eigen rechtbank: EHRM (Europees Hof voor de Rechten van de Mens)
- Intergouvernementeel orgaan (niet supranationaal): er zijn afspraken tussen regeringen
(bv. ook NAVO) zonder echte afdwingbaarheid
- Verschil met EU: RvE Is vrij machteloos want kan niks afdwingen, EU heeft wel macht
(boetes, dwangsommen…)
2
, LES 2
ACTUALITEIT
GESPREKKEN OVER AFSCHAFFEN BESCHERMDE STATUS VD. WOLF
Europees milieu- en natuurbeleid dateert al van jaren 70, het is een domein waar een van
de meeste wetgeving rond is (ook landbouw, markt…).
Er is veel wetgeving omdat de EU 1 markt is, in de jaren 60 waren er nog ‘barrières’
tussen landen, nu zijn die al weggehaald want dat is efficiënter. Op die markt proberen ze
gelijke regels/eisen te maken. Een land dat lakse milieuregels zou hebben, zou een sterke
concurrent zijn voor een land dat strenge regels heeft. Daarom werd in de jaren 80 beslist
dat er milieunormen zijn die gelden in heel de Europese markt. Milieu is ook
grensoverschrijdend (bv. rivieren stoppen niet aan grenzen), verschillende regels
daarover zouden voor conflict kunnen zorgen. Alles is heel gedetailleerd uitgelegd in
Europese wetten.
Biodiversiteit kwam ook op de agenda, samen regels afspreken om soorten te
beschermen. Er is soms een economische component aan beschermen van soorten. Een
bedrijf kan niet zomaar uitbreiden als een natuurgebied/diersoort beschermd is.
Er is wetgeving die dieren rangschikt naar beschermingsstatus. De wolf was in de jaren
50 in Europa bijna uitgestorven, die kwam stilaan weer op wat in het begin als positief
werd gezien en de wolf stond toen in de hoogste categorie van bescherming. De voorbije
jaren stijgt de populatie en dat zorgt voor conflict, want ze eten dieren op van boeren.
Sommigen willen nu dat de wolf minder beschermd is zodat men er weer op kan jagen.
De EC heeft een voorstel gedaan om de wolf een categorie lager te zetten, hij is nog
steeds beschermd maar in sommige gevallen mag je er wel op schieten. Deze week heeft
een meerderheid in de Raad er positief op gestemd.
GESCHIEDENIS
THEORIEËN OVER DE EENMAKING VAN EUROPA
Er zijn supranationale elementen in de Europese eenmaking
(supranationaal = boven de landen)
In andere organisaties is er niet vaak gezag boven de landen.
1. Psychologie
- Mensen staan centraal, beslissingen die in Europa gemaakt worden, worden bepaald
door persoonlijkheden en de relaties tussen mensen
2 scholen:
2. Intergouvernementalisme
- Het maakt niet uit wie aan de macht is, maar wel welke belangen ieder land heeft. Die
belangen kunnen dan soms botsen met elkaar en daardoor wordt er bepaald wat er
gebeurt in Europa.
- Focus ligt op de Europese Top, vergaderingen tussen staatsleiders
3
, 3. Neofunctionalisme
- Focus op wat er binnen de EC en HvJ gebeurt. Daar worden de belangrijke en
invloedrijke keuzes gemaakt. Europese politiek ligt in een onvermijdelijke stroom
vast. Als mensen
samenkomen op een top wordt hier groot om gedaan, maar eigenlijk
ligt het in grote lijnen al vast over waar we naartoe gaan.
Afhankelijk van je theoretische kader, zal je doorheen de geschiedenis andere ideeën
hebben over welke gebeurtenissen Europa vandaag gemaakt hebben.
Er waren ook enkele voorlopers op deze theorieën (dus voor WOII). Allerlei visies over hoe
Europa er uit zou kunnen zien
Het federalisme
- Critici vonden dat dit het probleem niet zal oplossen, er is conflict tussen staten dus als
je een superstaat creëert kunnen er ergere conflicten ontstaan met ook grote staten.
- Na WOII waren er academici die droomden van een federatie (soort van Verenigde
Staten van Europa). Staten in Europa kunnen veiligheid niet meer waarborgen, er is
overal oorlog en conflict. We moeten een soort Europese superstaat creëren (50 staten in
1 structuur met een rechtstreeks verkozen parlement).
Het functionalisme
- Vond ook dat er onveiligheid en te veel oorlog was in Europa. Je kan het niet oplossen
door herstructurering maar wel door functionele organisaties/instelling op te richten. Als
er een conflict is over bijvoorbeeld spoorwegen, kunnen ze daar een afspraak over maken
op continentaal niveau. Er kan bijvoorbeeld en Europese spoorwegorganisatie opgericht
worden. Over luchtvaart moet je mondiale afspraken maken, over zeevaart bijvoorbeeld
intercontinentale.
- Afhankelijk van het individuele conflict worden er organisaties opgericht
- Bijvoorbeeld kolen en staal op Europese schaal organiseren (EGKS?)
- Niet hetzelfde als een superstaat uitbouwen
Het pluralisme/transactionalisme
- Er moeten aparte staten blijven die altijd hun macht behouden. Die wordt niet
overgedragen naar een superstaat of allerlei organisaties. Staten kunnen wel afspraken
met elkaar maken, maar er ontstaat niks supranationaal.
- Er ontstaat een pluralistische gemeenschap met staten die hun eigen identiteit &
soevereiniteit hebben, waarbij er wel een aantal afspraken gemaakt kunnen worden
tussen de staten
- Er zijn dus wel internationale organisaties, zolang ze in het belang zijn van de staten. Als
dat niet meer zo is, dan stapt de staat uit de organisatie
Na WOII: Europese gemeenschap voor kolen en staal (opgericht 1952). Op vlak van kolen
en staal samenwerken is functioneel, iedereen heeft er een voordeel bij om het samen te
organiseren. Neofunctionalisten vonden dat vanaf je dit al samen organiseert, andere
zaken zullen volgen. Dit is verschillend met functionalisten, zij zagen het niet zo, je
bekijkt case per case of er een organisatie nodig is.
Volgens neofunctionalisten zou er een spillover effect ontstaan: almaar meer zaken
worden geïntegreerd. Er wordt een hoge autoriteit opgericht om kolen en stalen te
beheren, maar er zal al snel druk zijn om andere thema’s ook te laten beheren, thema’s
die misschien dichtbij kolen en staal liggen (bv. transport). Landen raken steeds meer
vervlochten met elkaar, er ontstaan meer en krachtigere Europese instellingen. Er zal
meer en meer regelgeving komen en die gemeenschap zal al snel politiek worden, eerst
4
EUROPESE POLITIEKE INSTELLINGEN
Europese Raad/Europese ‘top’
- Leden: staats- en regeringsleiders (bv. Macron, De Croo…)
- Heeft een vaste voorzitter: Nu Charles Michel, binnenkort Antonio Costa
- Behandelt geen concrete wetten, wel grote prioriteiten
-> Geeft ‘instructies’ aan EC: bv. “We moeten iets doen aan uitstoot CO2” -> EC:
wetvoorstel omtrent verbrandingsovens
- Er wordt heel weinig gestemd, er wordt vooral consensus bereikt (= Conclusies van de
Europese Raad)
Europese commissie
- Vaste voorzitter: Ursula Von der Leyen
- 27 leden (uit elke lidstaat 1 iemand)
-> Hadja Lahbib: crisisbeheersing (kwam met teleurstelling want is een kleine
portefeuille)
- Lijkt het machtscentrum in Europa (beslissingen komen vaak door de commissie die de
knoop doorhakt, staten op de vingers tikt voor begroting), maar kunnen in praktijk niks
op eigen houtje beslissen
- Belangrijkste taak: wetsvoorstellen maken
-> Tijdens Eurocrisis: “misschien best alle begrotingen onder controle houden en
landen met veel schulden moeten die afbouwen”
-> Commissie doet een voorstel, maar de beslissingen worden genomen door het
Europees parlement en de Raad van Ministers/Raad van de Europese Unie/De Raad
- Controleert of wetten wel correct toegepast worden
- Wordt door EP en RvM teruggefloten als ze iets doen dat niet eerst door hen
goedgekeurd is
- Een commissaris behartigt niet de belangen van zijn/haar staat, maar wel die van
Europa (afleggen met eed bij HvJ). Je mag deze job ook niet combineren met een ander
mandaat en je moet een “examen” afleggen om vertrouwen te krijgen van EP
Europees parlement
- Vaste voorzitter
- Rechtstreeks verkozen door burgers
- 720 parlementsleden die praten/amenderen over de voorstellen van EC -> nieuwe tekst
ontstaat
Raad van Ministers/ De Raad
- Voorzitter d.m.v. beurtrol (Belgische ministers komen vaak aan bod) 23/09/2024:
Hongarije
- Krijgt voorstel van EC en gaat het ook amenderen
- 27 leden: uit elke staat een minister (de minister hangt af van het onderwerp vh.
voorstel. Bv. voorstel omtrent landbouw -> 27 ministers van landbouw zijn aanwezig ->
thema bepaalt de samenstelling)
- Qualified Majority Voting (QMV): (2/3e meerderheid??) heeft 2 voorwaarden
- 55% of member states vote in favour (in practice this means 15 out of
27).The proposal is supported by member states representing at least 65% of
the total EU population.
1
,QMV= Beslissing wordt goedgekeurd door 55% van de lidstaten die samen 65% van de
bevolking vertegenwoordigen.
Bijvoorbeeld Mercosur-akkoord
EU wilt dit sluiten met de Mercosur landen. Als er Duitse auto’s verkocht worden in Latijns
Amerika, dan is er een invoerheffing van ong. 35%. Een vrijhandelsakkoord dient er om
deze taksen weg te laten vallen, auto’s zullen daar dan een stuk goedkoper worden en er
zal meer verkocht geraken (opbrengst zal ongeveer 4 miljard zijn). Het akkoord is
omstreden omdat producten uit de Mercosur-landen ook vlotter op de Europese markt
zullen geraken, dit zijn vooral landbouwproducten. Rundsvlees, kip, suiker en soja zullen
in grote hoeveelheden in EU verkocht kunnen worden. Sommige EU-landen zien dit als
concurrentie voor hun boeren. Zij moeten zich houden aan strenge normen, maar de
Mercosur-boeren moet dat niet. Daarom willen FR, Polen, Ierland en Oostenrijk dit
akkoord niet, maar het akkoord werd wel al ondertekend door de Commissie. Voordat het
van kracht gaat, moet er een meerderheid zijn in het EP en een QMV in de Raad. De 4
landen komen niet aan 35% van de bevolking, er is dus nog 65% van de bevolking die
waarschijnlijk ja zal zeggen. Op dit moment wordt er sterk gekeken naar Italië, want daar
is twijfel. Als zij niet instemmen, dan is er een blokkeringsmeerderheid ?
Hof van Justitie
- Zetelt in Luxemburg
- Rechtbank van de Europese Unie
- Bij misbruik van Europese gelden/subsidies.. behandelt de rechtbank van de lidstaat
vaak de zaak, niet echt HvJ. (Bv. zie actua Marine Le Pen: wordt niet onderzocht door HvJ
maar wel door rechtbank in FR)
Raad van Europa
- Zetelt in Straatsburg
- Heeft weinig met de Europese Unie te maken
- Opgericht in jaren 40 en dus ouder dan de EU
- 46 leden (tot voor oorlog ook Rusland)
- Thema’s die te maken hebben met mensenrechten (hebben EVRM opgesteld) (bv.
internering)
- Heeft een eigen rechtbank: EHRM (Europees Hof voor de Rechten van de Mens)
- Intergouvernementeel orgaan (niet supranationaal): er zijn afspraken tussen regeringen
(bv. ook NAVO) zonder echte afdwingbaarheid
- Verschil met EU: RvE Is vrij machteloos want kan niks afdwingen, EU heeft wel macht
(boetes, dwangsommen…)
2
, LES 2
ACTUALITEIT
GESPREKKEN OVER AFSCHAFFEN BESCHERMDE STATUS VD. WOLF
Europees milieu- en natuurbeleid dateert al van jaren 70, het is een domein waar een van
de meeste wetgeving rond is (ook landbouw, markt…).
Er is veel wetgeving omdat de EU 1 markt is, in de jaren 60 waren er nog ‘barrières’
tussen landen, nu zijn die al weggehaald want dat is efficiënter. Op die markt proberen ze
gelijke regels/eisen te maken. Een land dat lakse milieuregels zou hebben, zou een sterke
concurrent zijn voor een land dat strenge regels heeft. Daarom werd in de jaren 80 beslist
dat er milieunormen zijn die gelden in heel de Europese markt. Milieu is ook
grensoverschrijdend (bv. rivieren stoppen niet aan grenzen), verschillende regels
daarover zouden voor conflict kunnen zorgen. Alles is heel gedetailleerd uitgelegd in
Europese wetten.
Biodiversiteit kwam ook op de agenda, samen regels afspreken om soorten te
beschermen. Er is soms een economische component aan beschermen van soorten. Een
bedrijf kan niet zomaar uitbreiden als een natuurgebied/diersoort beschermd is.
Er is wetgeving die dieren rangschikt naar beschermingsstatus. De wolf was in de jaren
50 in Europa bijna uitgestorven, die kwam stilaan weer op wat in het begin als positief
werd gezien en de wolf stond toen in de hoogste categorie van bescherming. De voorbije
jaren stijgt de populatie en dat zorgt voor conflict, want ze eten dieren op van boeren.
Sommigen willen nu dat de wolf minder beschermd is zodat men er weer op kan jagen.
De EC heeft een voorstel gedaan om de wolf een categorie lager te zetten, hij is nog
steeds beschermd maar in sommige gevallen mag je er wel op schieten. Deze week heeft
een meerderheid in de Raad er positief op gestemd.
GESCHIEDENIS
THEORIEËN OVER DE EENMAKING VAN EUROPA
Er zijn supranationale elementen in de Europese eenmaking
(supranationaal = boven de landen)
In andere organisaties is er niet vaak gezag boven de landen.
1. Psychologie
- Mensen staan centraal, beslissingen die in Europa gemaakt worden, worden bepaald
door persoonlijkheden en de relaties tussen mensen
2 scholen:
2. Intergouvernementalisme
- Het maakt niet uit wie aan de macht is, maar wel welke belangen ieder land heeft. Die
belangen kunnen dan soms botsen met elkaar en daardoor wordt er bepaald wat er
gebeurt in Europa.
- Focus ligt op de Europese Top, vergaderingen tussen staatsleiders
3
, 3. Neofunctionalisme
- Focus op wat er binnen de EC en HvJ gebeurt. Daar worden de belangrijke en
invloedrijke keuzes gemaakt. Europese politiek ligt in een onvermijdelijke stroom
vast. Als mensen
samenkomen op een top wordt hier groot om gedaan, maar eigenlijk
ligt het in grote lijnen al vast over waar we naartoe gaan.
Afhankelijk van je theoretische kader, zal je doorheen de geschiedenis andere ideeën
hebben over welke gebeurtenissen Europa vandaag gemaakt hebben.
Er waren ook enkele voorlopers op deze theorieën (dus voor WOII). Allerlei visies over hoe
Europa er uit zou kunnen zien
Het federalisme
- Critici vonden dat dit het probleem niet zal oplossen, er is conflict tussen staten dus als
je een superstaat creëert kunnen er ergere conflicten ontstaan met ook grote staten.
- Na WOII waren er academici die droomden van een federatie (soort van Verenigde
Staten van Europa). Staten in Europa kunnen veiligheid niet meer waarborgen, er is
overal oorlog en conflict. We moeten een soort Europese superstaat creëren (50 staten in
1 structuur met een rechtstreeks verkozen parlement).
Het functionalisme
- Vond ook dat er onveiligheid en te veel oorlog was in Europa. Je kan het niet oplossen
door herstructurering maar wel door functionele organisaties/instelling op te richten. Als
er een conflict is over bijvoorbeeld spoorwegen, kunnen ze daar een afspraak over maken
op continentaal niveau. Er kan bijvoorbeeld en Europese spoorwegorganisatie opgericht
worden. Over luchtvaart moet je mondiale afspraken maken, over zeevaart bijvoorbeeld
intercontinentale.
- Afhankelijk van het individuele conflict worden er organisaties opgericht
- Bijvoorbeeld kolen en staal op Europese schaal organiseren (EGKS?)
- Niet hetzelfde als een superstaat uitbouwen
Het pluralisme/transactionalisme
- Er moeten aparte staten blijven die altijd hun macht behouden. Die wordt niet
overgedragen naar een superstaat of allerlei organisaties. Staten kunnen wel afspraken
met elkaar maken, maar er ontstaat niks supranationaal.
- Er ontstaat een pluralistische gemeenschap met staten die hun eigen identiteit &
soevereiniteit hebben, waarbij er wel een aantal afspraken gemaakt kunnen worden
tussen de staten
- Er zijn dus wel internationale organisaties, zolang ze in het belang zijn van de staten. Als
dat niet meer zo is, dan stapt de staat uit de organisatie
Na WOII: Europese gemeenschap voor kolen en staal (opgericht 1952). Op vlak van kolen
en staal samenwerken is functioneel, iedereen heeft er een voordeel bij om het samen te
organiseren. Neofunctionalisten vonden dat vanaf je dit al samen organiseert, andere
zaken zullen volgen. Dit is verschillend met functionalisten, zij zagen het niet zo, je
bekijkt case per case of er een organisatie nodig is.
Volgens neofunctionalisten zou er een spillover effect ontstaan: almaar meer zaken
worden geïntegreerd. Er wordt een hoge autoriteit opgericht om kolen en stalen te
beheren, maar er zal al snel druk zijn om andere thema’s ook te laten beheren, thema’s
die misschien dichtbij kolen en staal liggen (bv. transport). Landen raken steeds meer
vervlochten met elkaar, er ontstaan meer en krachtigere Europese instellingen. Er zal
meer en meer regelgeving komen en die gemeenschap zal al snel politiek worden, eerst
4
