SAMENVATTING PROF TOPAL
TUMOREN SLOKDARM-MAAG-DUODENUM
SLOKDARMKANKER
2 histologische types
Squameus celcarcinoom (= spinocellulair epithelioom,
plaveiselcelcarcinoom)
o Meest voorkomend (87%)
o Incidentie daalt
o Bovenste deel en middelste 1/3 slokdarm
Adenocarcinoom
o Incidentie stijgt
o Onderste deel slokdarm
o Vaak uitgelokt door Barrett metaplasie
Male/Female ratio = 3:1
Leeftijd: meest frequent > 60 jaar
Geografische spreiding:
Meest voorkomend in:
o Oost-Azië
o Afrika
o Enkele Oost-Europese landen
Vooral afhankelijk van risicofactoren
Risicofactoren
Vooral correlatie met levensstijl
Mannen >> vrouwen
Specifiek per celtype
o Squameus rechtstreeks contact met carcinogene agentia
Tabakgebruik
Alcoholgebruik
…
o Adenocarcinoom
GERD
Obesitas
Symptomen (afhankelijk van lokalisatie, type en grootte tumor)
Dysfagie = moeilijk slikken
, o Vaak eerste + meest karakteristieke symptoom
o Vanaf 2/3 lumen obstructie
o Eerst moeite met vaste stoffen, daarna ook vloeistoffen
Anorexie & gewichtsverlies
o Mede door dysfagie
Thoracale pijn
o Bij invasie van neurale structuren
Bv. N. vagus
Heesheid bij invasie n. laryngeus recurrens
Odynofagie = pijn bij slikken
o Wijst op ulceratie!
o Constante beschadiging van mucosa door tumor
Hoesten tijdens slikken
o Oesofago-tracheale fistel (verbinding luchtweg met slokdarm)
Diagnose
Duidelijk uit anamnese onderzoek ter bevestiging
Endoscopie met biopsie
o Weefsel nodig voor tumorbepaling
Beeldvorming voor stadiëring
o Echo: ultrasound TN betere beoordeling tumordiepte +
locoregionale lymfeklieren
o CT-thorax: CT TNM
o FDG-PET/CT-scan: cNM
Moleculair onderzoek
o Bij metastasen
o Systeemtherapie beter richten tegen tumor
Behandeling
MULTIDISCIPLINAIR
40% patiënten = lokale, niet-gemetastaseerde kanker <-> 60%
inoperabele kanker met meta’s
Prognostische factoren
o Tumorstadium
o Adequaatheid resectie
o Perioperatieve systeem(radio)therapie
BEHANDELING STAGING/TYPE TUMOR
EMR = endoscopische mucosale T1a (enkel tumor) N0 (geen
resectie lymfeklieren)
Oesophagectomie + (neo)adjuvante Lokale kanker
, chemotherapie
Chemotherapie + immuun-checkpoint Metastasen
inhibitors = systeemtherapie Inoperabele kanker
Palliatie Oesophagale stent
Dilatatie
Radiotherapie
Survival
Squameus = adenocarcinoom
Afhankelijk van stadium (hoe hoger, hoe meer tumor aanwezig)
o Stadium 1: 12-jaar survival = 30%
Mediaan 8 jaar
o Stadium 4: 12-jaar survival = 10%
Mediaan 4-6 maand
BENIGNE SLOKDARMTUMOREN
Allemaal zeldzaam!
Leiomyoom
Meest frequente vorm
Gladde spierweefsel tumor
Vaak asymptomatisch (klein)
Afhankelijk van volume groter ~ symptomen maligne
o Dysfagie
o Thoracale pijn
o Bloedingen
o Odynofagie bij ulceratie
o Regurgitatie
GEEN heeshuid of fistelisatie (hoest) geen invasief weefsel!
Kan potentieel maligne worden
Diagnose
Endoscopie: makkelijk + snel diagnose
Beelvorming: EUS, RX (niet vaak meer), CT of MRI
Behandeling
EMR
o Lichte verdoving/algemene
verdoving
, o Dunne naald vloeistof onder vroegtijdig letsel gespoten =
vochtkussen
o Vochtkussen opgezogen in kapje op uiteinde scoop
o Lus rondom vochtkussen zachtjes aantrekken
o Stroom door draad voeren vochtkussen afgesneden van
onderlaag
Chirurgische resectie
o Indien te groot voor EMR
o Enkel tumor (<-> maligne) geen oesophagectomie!
GOJ TUMOREN
Epidemiologie
Lage incidentie MAAR neemt toe!
Vooral in Westerse wereld (veranderingen levensstijl,
voedingsgewoonten)
Risicofactoren: GERD, Barrett-slokdarm, roken en obesitas
Meest gebruikte classificaties
AJCC (American Joint Committee on Cancer)
o Binnen 5 cm van de GOJ
o Alle andere tumoren die > 5 cm van de GOJ liggen =
maagkanker
Siewert
o Type I: 1 cm boven Z-lijn tot 5 cm boven Z-
lijn
o Type II: 1 cm boven Z-lijn tot 2 cm onder Z-
lijn
o Type III: 2 cm onder Z-lijn tot 5 cm onder Z-
lijn
Maligne tumoren
Bijna altijd adenocarcinoom
Geen metastasen heelkundige resectie
o Siewert type I = slokdarmresectie via thoracale toegang
o Siewert type II/III = (partiële) gastrectomie via abdominale
toegang
MALIGNE MAAGTUMOREN
99.5% maagtumoren = maligne!
2 types
TUMOREN SLOKDARM-MAAG-DUODENUM
SLOKDARMKANKER
2 histologische types
Squameus celcarcinoom (= spinocellulair epithelioom,
plaveiselcelcarcinoom)
o Meest voorkomend (87%)
o Incidentie daalt
o Bovenste deel en middelste 1/3 slokdarm
Adenocarcinoom
o Incidentie stijgt
o Onderste deel slokdarm
o Vaak uitgelokt door Barrett metaplasie
Male/Female ratio = 3:1
Leeftijd: meest frequent > 60 jaar
Geografische spreiding:
Meest voorkomend in:
o Oost-Azië
o Afrika
o Enkele Oost-Europese landen
Vooral afhankelijk van risicofactoren
Risicofactoren
Vooral correlatie met levensstijl
Mannen >> vrouwen
Specifiek per celtype
o Squameus rechtstreeks contact met carcinogene agentia
Tabakgebruik
Alcoholgebruik
…
o Adenocarcinoom
GERD
Obesitas
Symptomen (afhankelijk van lokalisatie, type en grootte tumor)
Dysfagie = moeilijk slikken
, o Vaak eerste + meest karakteristieke symptoom
o Vanaf 2/3 lumen obstructie
o Eerst moeite met vaste stoffen, daarna ook vloeistoffen
Anorexie & gewichtsverlies
o Mede door dysfagie
Thoracale pijn
o Bij invasie van neurale structuren
Bv. N. vagus
Heesheid bij invasie n. laryngeus recurrens
Odynofagie = pijn bij slikken
o Wijst op ulceratie!
o Constante beschadiging van mucosa door tumor
Hoesten tijdens slikken
o Oesofago-tracheale fistel (verbinding luchtweg met slokdarm)
Diagnose
Duidelijk uit anamnese onderzoek ter bevestiging
Endoscopie met biopsie
o Weefsel nodig voor tumorbepaling
Beeldvorming voor stadiëring
o Echo: ultrasound TN betere beoordeling tumordiepte +
locoregionale lymfeklieren
o CT-thorax: CT TNM
o FDG-PET/CT-scan: cNM
Moleculair onderzoek
o Bij metastasen
o Systeemtherapie beter richten tegen tumor
Behandeling
MULTIDISCIPLINAIR
40% patiënten = lokale, niet-gemetastaseerde kanker <-> 60%
inoperabele kanker met meta’s
Prognostische factoren
o Tumorstadium
o Adequaatheid resectie
o Perioperatieve systeem(radio)therapie
BEHANDELING STAGING/TYPE TUMOR
EMR = endoscopische mucosale T1a (enkel tumor) N0 (geen
resectie lymfeklieren)
Oesophagectomie + (neo)adjuvante Lokale kanker
, chemotherapie
Chemotherapie + immuun-checkpoint Metastasen
inhibitors = systeemtherapie Inoperabele kanker
Palliatie Oesophagale stent
Dilatatie
Radiotherapie
Survival
Squameus = adenocarcinoom
Afhankelijk van stadium (hoe hoger, hoe meer tumor aanwezig)
o Stadium 1: 12-jaar survival = 30%
Mediaan 8 jaar
o Stadium 4: 12-jaar survival = 10%
Mediaan 4-6 maand
BENIGNE SLOKDARMTUMOREN
Allemaal zeldzaam!
Leiomyoom
Meest frequente vorm
Gladde spierweefsel tumor
Vaak asymptomatisch (klein)
Afhankelijk van volume groter ~ symptomen maligne
o Dysfagie
o Thoracale pijn
o Bloedingen
o Odynofagie bij ulceratie
o Regurgitatie
GEEN heeshuid of fistelisatie (hoest) geen invasief weefsel!
Kan potentieel maligne worden
Diagnose
Endoscopie: makkelijk + snel diagnose
Beelvorming: EUS, RX (niet vaak meer), CT of MRI
Behandeling
EMR
o Lichte verdoving/algemene
verdoving
, o Dunne naald vloeistof onder vroegtijdig letsel gespoten =
vochtkussen
o Vochtkussen opgezogen in kapje op uiteinde scoop
o Lus rondom vochtkussen zachtjes aantrekken
o Stroom door draad voeren vochtkussen afgesneden van
onderlaag
Chirurgische resectie
o Indien te groot voor EMR
o Enkel tumor (<-> maligne) geen oesophagectomie!
GOJ TUMOREN
Epidemiologie
Lage incidentie MAAR neemt toe!
Vooral in Westerse wereld (veranderingen levensstijl,
voedingsgewoonten)
Risicofactoren: GERD, Barrett-slokdarm, roken en obesitas
Meest gebruikte classificaties
AJCC (American Joint Committee on Cancer)
o Binnen 5 cm van de GOJ
o Alle andere tumoren die > 5 cm van de GOJ liggen =
maagkanker
Siewert
o Type I: 1 cm boven Z-lijn tot 5 cm boven Z-
lijn
o Type II: 1 cm boven Z-lijn tot 2 cm onder Z-
lijn
o Type III: 2 cm onder Z-lijn tot 5 cm onder Z-
lijn
Maligne tumoren
Bijna altijd adenocarcinoom
Geen metastasen heelkundige resectie
o Siewert type I = slokdarmresectie via thoracale toegang
o Siewert type II/III = (partiële) gastrectomie via abdominale
toegang
MALIGNE MAAGTUMOREN
99.5% maagtumoren = maligne!
2 types
