Arbeidsrecht
Inhoudsopgave
ARBEIDSRECHT: INLEIDING.........................................................................3
DEEL I. ONTSTAAN & BRONNEN..................................................................6
ONTSTAAN EN FINALITEIT.................................................................................................7
Historische inleiding............................................................................................... 7
STRUCTUUR.................................................................................................................. 8
Deelgebieden......................................................................................................... 8
Codificatie.............................................................................................................. 9
BRONNEN..................................................................................................................... 9
Internationale bronnen........................................................................................... 9
Nationale bronnen................................................................................................ 12
Hiërarchie............................................................................................................ 15
AARD......................................................................................................................... 16
Gevolgen.............................................................................................................. 16
AUTONOMIE................................................................................................................ 17
TAALGEBRUIK.............................................................................................................. 17
DEEL II. COLLECTIEF ARBEIDSRECHT.........................................................18
ALGEMEEN.................................................................................................................. 18
Rechtsgronden..................................................................................................... 19
PARTIJEN OVERLEG........................................................................................................ 19
Algemeen............................................................................................................. 19
Werknemersorganisaties.....................................................................................19
Werkgeversorganisaties.......................................................................................23
Overheid.............................................................................................................. 23
NIVEAUS EN INSTELLINGEN............................................................................................. 23
Overzicht.............................................................................................................. 24
Interprofessioneel................................................................................................ 24
Sectoraal.............................................................................................................. 27
Onderneming....................................................................................................... 28
CAO......................................................................................................................... 34
Begrip.................................................................................................................. 34
Aangaan/beëindiging........................................................................................... 35
Binding................................................................................................................. 35
COLLECTIEVE GESCHILLEN.............................................................................................. 39
Begrippen............................................................................................................ 40
Werkstaking......................................................................................................... 42
Uitsluiting............................................................................................................. 44
Beheersenconflict................................................................................................45
ARBEIDSREGLEMENT..................................................................................................... 46
Algemeen............................................................................................................. 46
Opstellen/wijzigen................................................................................................47
Inhoud.................................................................................................................. 48
Publiciteit............................................................................................................. 49
HERSTRUCTURERING..................................................................................................... 50
Algemeen............................................................................................................. 50
Collectief ontslag.................................................................................................50
Sluiting onderneming...........................................................................................52
Overdracht onderneming.....................................................................................52
DEEL III. ARBEIDSMARKTRECHT................................................................53
, WERKGELEGENHEID...................................................................................................... 53
Beleid................................................................................................................... 53
Financiële voordelen............................................................................................54
Tewerkstelling...................................................................................................... 56
WERVING EN SELECTIE.................................................................................................. 56
Arbeidsbemiddeling.............................................................................................56
Uitzendarbeid....................................................................................................... 57
Terbeschikking..................................................................................................... 60
Outplacement...................................................................................................... 61
Buitenlands.......................................................................................................... 61
Sollicitatie en werving.......................................................................................... 64
DEEL IV. ARBEIDSOVEREENKOMSTENRECHT..............................................65
INLEIDING................................................................................................................... 65
Historisch............................................................................................................. 65
Wetgeving............................................................................................................ 66
ARBEIDSOVEREENKOMST................................................................................................ 66
Begrip.................................................................................................................. 66
Bestanddelen....................................................................................................... 67
Vorm/bewijs......................................................................................................... 70
Soorten................................................................................................................ 71
Bedingen.............................................................................................................. 75
RECHTEN/VERPLICHTINGEN............................................................................................. 77
Verplichtingen van WG en WN.............................................................................77
Verplichting WN................................................................................................... 79
Verplichting WG................................................................................................... 80
Aansprakelijkheid.................................................................................................80
SCHORSING................................................................................................................. 81
Algemeen............................................................................................................. 81
Arbeiders en bedienden.......................................................................................81
Enkel arbeiders.................................................................................................... 85
Economische werkloosheid..................................................................................85
EINDE........................................................................................................................ 85
Regelmatige beëindiging.....................................................................................86
Onregelmatig....................................................................................................... 92
Verboden............................................................................................................. 93
DEEL V. ARBEIDSTIJDREGELING................................................................95
INLEIDING................................................................................................................... 95
ARBEIDSDUUR............................................................................................................. 96
Arbeidsduur......................................................................................................... 96
Overwerk............................................................................................................. 99
Rusttijden........................................................................................................... 101
NACHTARBEID............................................................................................................ 101
ZONDAGSRUST.......................................................................................................... 102
FEESTDAGEN............................................................................................................. 102
JAARLIJKSE VAKANTIE................................................................................................... 103
Algemeen........................................................................................................... 103
Aanvullende vakantie......................................................................................... 103
Seniorenvakantie...............................................................................................104
Vakantiegeld...................................................................................................... 104
Tijdstip............................................................................................................... 105
DEEL VI. WELZIJN EN GELIJKE BEHANDELING...........................................105
WELZIJN OP HET WERK................................................................................................ 105
Bronnen............................................................................................................. 105
Beginselen......................................................................................................... 106
Organen............................................................................................................. 109
Bijzondere bepalingen........................................................................................ 113
Sancties............................................................................................................. 117
, GELIJKE BEHANDELING................................................................................................. 118
Algemeen........................................................................................................... 118
Man-vrouw......................................................................................................... 120
Racisme-xenofobie.............................................................................................121
Mechanisme....................................................................................................... 122
EU-onderdaan.................................................................................................... 124
Rechtspositie..................................................................................................... 124
BESCHERMING JONGEREN EN VROUWEN..........................................................................124
Jongeren............................................................................................................. 124
Vrouwen............................................................................................................. 124
DEEL VII. LOON......................................................................................126
BEGRIP EN RECHT....................................................................................................... 126
Begrip................................................................................................................ 126
Recht................................................................................................................. 126
LOONVORMING........................................................................................................... 127
Beginselen......................................................................................................... 127
Algemene normen..............................................................................................130
Overheid............................................................................................................ 131
LOONBESCHERMING.................................................................................................... 132
Algemeen........................................................................................................... 132
Begrip loon......................................................................................................... 132
Maatregelen....................................................................................................... 134
Terugbetaling kosten......................................................................................... 136
DEEL VIII. OPLEIDING – VORMING VAN DE WERKNEMER............................136
OPLEIDING................................................................................................................ 137
Algemeen........................................................................................................... 137
Leren op de werkplek.........................................................................................140
Scholingsbeding.................................................................................................140
OPLEIDINGSONDERSTEUNING........................................................................................141
Algemeen........................................................................................................... 141
VOV.................................................................................................................... 142
Tegemoetkoming...............................................................................................143
DEEL IX. SOCIALE HANDHAVING..............................................................144
DOOR PARTIJEN ZELF................................................................................................... 144
Actiemogelijkheden............................................................................................144
Rechtsvorderingen.............................................................................................146
Verjaring............................................................................................................ 147
DOOR OVERHEID........................................................................................................ 148
Toezichtsinstrumenten.......................................................................................148
Sociale balans.................................................................................................... 149
SOCIAAL STRAFRECHT.................................................................................................. 149
Preventie & toezicht...........................................................................................149
Uitoefening toezicht...........................................................................................150
Vervolging.......................................................................................................... 155
Inbreuken........................................................................................................... 158
Bestraffing......................................................................................................... 159
OVERZICHT............................................................................................................... 161
Arbeidsrecht: inleiding
, -> bedragen in HB niet kennen!!
Sociaal recht bevat 2 delen
arbeidsrecht = verhouding tss werkgever en werknemer en de arbeid die
er wordt verricht en hoe dat geregeld wordt
sociale zekerheidsrecht
Inhoud
• Arbeid en recht
̶ Verichten van werk en hoe we dat regelen
• Mensen worden zo slecht betaald, waardoor ze echt sterven door
hongersnood -> in 20ste E zijn regels over arbeidsovereenkomsten
ontwikkeld
• Ontwikkeld op basis van ideeën die ontstonden in 20 ste E:
̶ Idee: 1 job hebben voor je hele carrière -> werk van mensen was
gelijkaardig (meeste mensen gingen werken in fabrieken) ->
mensen deden hetzelfde werk en waren dus perfect verwisselbaar -
> hadden dus nood aan groepen die hun beschermen
• 21ste E: individualisering
̶ Veel mensen werken vanachter hun computer en moeten niet naar
de werkvloer gaan
̶ Gevolg: vakbonden worden nu minder gedragen, vakbonden zijn
niet mee met hun tijdsgeest
̶ De grens tss werknemer en zelfstandige wordt klein
• Arbeid in de 21ste eeuw
̶ Wie?
̶ Waar?
̶ Wanneer en hoelang?
• Wanneer werken?
• Hoelang werk je?
Inhoudsopgave
ARBEIDSRECHT: INLEIDING.........................................................................3
DEEL I. ONTSTAAN & BRONNEN..................................................................6
ONTSTAAN EN FINALITEIT.................................................................................................7
Historische inleiding............................................................................................... 7
STRUCTUUR.................................................................................................................. 8
Deelgebieden......................................................................................................... 8
Codificatie.............................................................................................................. 9
BRONNEN..................................................................................................................... 9
Internationale bronnen........................................................................................... 9
Nationale bronnen................................................................................................ 12
Hiërarchie............................................................................................................ 15
AARD......................................................................................................................... 16
Gevolgen.............................................................................................................. 16
AUTONOMIE................................................................................................................ 17
TAALGEBRUIK.............................................................................................................. 17
DEEL II. COLLECTIEF ARBEIDSRECHT.........................................................18
ALGEMEEN.................................................................................................................. 18
Rechtsgronden..................................................................................................... 19
PARTIJEN OVERLEG........................................................................................................ 19
Algemeen............................................................................................................. 19
Werknemersorganisaties.....................................................................................19
Werkgeversorganisaties.......................................................................................23
Overheid.............................................................................................................. 23
NIVEAUS EN INSTELLINGEN............................................................................................. 23
Overzicht.............................................................................................................. 24
Interprofessioneel................................................................................................ 24
Sectoraal.............................................................................................................. 27
Onderneming....................................................................................................... 28
CAO......................................................................................................................... 34
Begrip.................................................................................................................. 34
Aangaan/beëindiging........................................................................................... 35
Binding................................................................................................................. 35
COLLECTIEVE GESCHILLEN.............................................................................................. 39
Begrippen............................................................................................................ 40
Werkstaking......................................................................................................... 42
Uitsluiting............................................................................................................. 44
Beheersenconflict................................................................................................45
ARBEIDSREGLEMENT..................................................................................................... 46
Algemeen............................................................................................................. 46
Opstellen/wijzigen................................................................................................47
Inhoud.................................................................................................................. 48
Publiciteit............................................................................................................. 49
HERSTRUCTURERING..................................................................................................... 50
Algemeen............................................................................................................. 50
Collectief ontslag.................................................................................................50
Sluiting onderneming...........................................................................................52
Overdracht onderneming.....................................................................................52
DEEL III. ARBEIDSMARKTRECHT................................................................53
, WERKGELEGENHEID...................................................................................................... 53
Beleid................................................................................................................... 53
Financiële voordelen............................................................................................54
Tewerkstelling...................................................................................................... 56
WERVING EN SELECTIE.................................................................................................. 56
Arbeidsbemiddeling.............................................................................................56
Uitzendarbeid....................................................................................................... 57
Terbeschikking..................................................................................................... 60
Outplacement...................................................................................................... 61
Buitenlands.......................................................................................................... 61
Sollicitatie en werving.......................................................................................... 64
DEEL IV. ARBEIDSOVEREENKOMSTENRECHT..............................................65
INLEIDING................................................................................................................... 65
Historisch............................................................................................................. 65
Wetgeving............................................................................................................ 66
ARBEIDSOVEREENKOMST................................................................................................ 66
Begrip.................................................................................................................. 66
Bestanddelen....................................................................................................... 67
Vorm/bewijs......................................................................................................... 70
Soorten................................................................................................................ 71
Bedingen.............................................................................................................. 75
RECHTEN/VERPLICHTINGEN............................................................................................. 77
Verplichtingen van WG en WN.............................................................................77
Verplichting WN................................................................................................... 79
Verplichting WG................................................................................................... 80
Aansprakelijkheid.................................................................................................80
SCHORSING................................................................................................................. 81
Algemeen............................................................................................................. 81
Arbeiders en bedienden.......................................................................................81
Enkel arbeiders.................................................................................................... 85
Economische werkloosheid..................................................................................85
EINDE........................................................................................................................ 85
Regelmatige beëindiging.....................................................................................86
Onregelmatig....................................................................................................... 92
Verboden............................................................................................................. 93
DEEL V. ARBEIDSTIJDREGELING................................................................95
INLEIDING................................................................................................................... 95
ARBEIDSDUUR............................................................................................................. 96
Arbeidsduur......................................................................................................... 96
Overwerk............................................................................................................. 99
Rusttijden........................................................................................................... 101
NACHTARBEID............................................................................................................ 101
ZONDAGSRUST.......................................................................................................... 102
FEESTDAGEN............................................................................................................. 102
JAARLIJKSE VAKANTIE................................................................................................... 103
Algemeen........................................................................................................... 103
Aanvullende vakantie......................................................................................... 103
Seniorenvakantie...............................................................................................104
Vakantiegeld...................................................................................................... 104
Tijdstip............................................................................................................... 105
DEEL VI. WELZIJN EN GELIJKE BEHANDELING...........................................105
WELZIJN OP HET WERK................................................................................................ 105
Bronnen............................................................................................................. 105
Beginselen......................................................................................................... 106
Organen............................................................................................................. 109
Bijzondere bepalingen........................................................................................ 113
Sancties............................................................................................................. 117
, GELIJKE BEHANDELING................................................................................................. 118
Algemeen........................................................................................................... 118
Man-vrouw......................................................................................................... 120
Racisme-xenofobie.............................................................................................121
Mechanisme....................................................................................................... 122
EU-onderdaan.................................................................................................... 124
Rechtspositie..................................................................................................... 124
BESCHERMING JONGEREN EN VROUWEN..........................................................................124
Jongeren............................................................................................................. 124
Vrouwen............................................................................................................. 124
DEEL VII. LOON......................................................................................126
BEGRIP EN RECHT....................................................................................................... 126
Begrip................................................................................................................ 126
Recht................................................................................................................. 126
LOONVORMING........................................................................................................... 127
Beginselen......................................................................................................... 127
Algemene normen..............................................................................................130
Overheid............................................................................................................ 131
LOONBESCHERMING.................................................................................................... 132
Algemeen........................................................................................................... 132
Begrip loon......................................................................................................... 132
Maatregelen....................................................................................................... 134
Terugbetaling kosten......................................................................................... 136
DEEL VIII. OPLEIDING – VORMING VAN DE WERKNEMER............................136
OPLEIDING................................................................................................................ 137
Algemeen........................................................................................................... 137
Leren op de werkplek.........................................................................................140
Scholingsbeding.................................................................................................140
OPLEIDINGSONDERSTEUNING........................................................................................141
Algemeen........................................................................................................... 141
VOV.................................................................................................................... 142
Tegemoetkoming...............................................................................................143
DEEL IX. SOCIALE HANDHAVING..............................................................144
DOOR PARTIJEN ZELF................................................................................................... 144
Actiemogelijkheden............................................................................................144
Rechtsvorderingen.............................................................................................146
Verjaring............................................................................................................ 147
DOOR OVERHEID........................................................................................................ 148
Toezichtsinstrumenten.......................................................................................148
Sociale balans.................................................................................................... 149
SOCIAAL STRAFRECHT.................................................................................................. 149
Preventie & toezicht...........................................................................................149
Uitoefening toezicht...........................................................................................150
Vervolging.......................................................................................................... 155
Inbreuken........................................................................................................... 158
Bestraffing......................................................................................................... 159
OVERZICHT............................................................................................................... 161
Arbeidsrecht: inleiding
, -> bedragen in HB niet kennen!!
Sociaal recht bevat 2 delen
arbeidsrecht = verhouding tss werkgever en werknemer en de arbeid die
er wordt verricht en hoe dat geregeld wordt
sociale zekerheidsrecht
Inhoud
• Arbeid en recht
̶ Verichten van werk en hoe we dat regelen
• Mensen worden zo slecht betaald, waardoor ze echt sterven door
hongersnood -> in 20ste E zijn regels over arbeidsovereenkomsten
ontwikkeld
• Ontwikkeld op basis van ideeën die ontstonden in 20 ste E:
̶ Idee: 1 job hebben voor je hele carrière -> werk van mensen was
gelijkaardig (meeste mensen gingen werken in fabrieken) ->
mensen deden hetzelfde werk en waren dus perfect verwisselbaar -
> hadden dus nood aan groepen die hun beschermen
• 21ste E: individualisering
̶ Veel mensen werken vanachter hun computer en moeten niet naar
de werkvloer gaan
̶ Gevolg: vakbonden worden nu minder gedragen, vakbonden zijn
niet mee met hun tijdsgeest
̶ De grens tss werknemer en zelfstandige wordt klein
• Arbeid in de 21ste eeuw
̶ Wie?
̶ Waar?
̶ Wanneer en hoelang?
• Wanneer werken?
• Hoelang werk je?