NOTARIEEL INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT
PLAN
Inleiding
▪ Wat is het IPR ?
▪ Hoe werkt het IPR ?
▪ Bronnen van het IPR
I. Het IPR in het algemeen
▪ Belangrijkste aanknopingsfactoren
▪ Internationale rechtsmacht
▪ Erkenning en executie
▪ Toepasselijk recht
II. Topics
▪ Huwelijksvermogensstelsel
▪ Erfrecht
▪ Bescherming van personen
A. INLEIDING
INLEIDING
▪ Wat is het IPR?
▪ Hoe werkt het IPR?
▪ Welke zijn de bronnen van het IPR?
A. WAT IS HET IPR?
Een huwelijk tussen personen met verschillende nationaliteiten heeft een internationaal karakter. Daardoor valt
de situatie niet onder de Belgische rechtsorde. Dit soort situaties behoort tot het internationaal privaatrecht.
Internationaal privaatrecht gaat over de juridische situaties met een link naar de buitenlandse rechtsorde.a
potentiële aanknopingspunten met buitenlandse rechtsstelsel
Voorbeeld : een Belg huwt een Franse
Dit voorbeeld heeft een internationaal karakter en hangt samen met de nationaliteit van de echtgenoten. De
vrouw heeft een andere nationaliteit, namelijk de Franse. Bijgevolg valt deze situatie niet onder de Belgische
rechtsorde.
Dit huwelijk brengt heel wat materiële vragen met zich: geldigheid, persoonlijke en patrimoniale gevolgen,
alimentatie, ontbinding, enz. : dit zijn vragen van het intern recht
Het internationale karakter van deze situatie stelt drie extra vragen:
1) is de Belgische autoriteit bevoegd? = internationale rechtsmacht
- Hoe verder een juridische situatie staat van de Belgische rechtsorde, hoe minder de autoriteiten
en rechtbanken een bevoegdheidsgrond hebben om tussenbeide te komen.
2) welk recht is van toepassing? = rechtsconflict of toepasselijk recht
3) welke juridische waarde mag verleend worden aan een rechtshandeling of een rechterlijke beslissing
die in het buitenland is genomen is? = erkenning en tenuitvoerlegging
- bv. Belgische rechter komt tussen, wat is dan de waarde van zijn belissing in Frankrijk of
omgekeerd? Dit is de vraag van de erkenning en tenuitvoerleggeing.
1
,Als we besluiten dat de Belgische autoriteiten kunnen ingrijpen, stellen we de vraag welk recht ze moeten
toepassen en eventueel moeten combineren als ze hebben ingegrepen.
REDENERINGSVOLGORDE:
1) Nagaan of Belgische autoriteiten bevoegd zijn
2) Welk recht is van toepassing
3) Erkenning en tenuitvoerlegging
VOORBEELD: ECHTSCHEIDING
▪ Bij een internationale echtscheiding kan de notaris zich afvragen:
▪ (1) of de Belgische rechter bevoegd is (en dus of hij zelf bevoegd is om een EOT overeenkomst te
verlijden) om de echtscheiding uit te spreken
▪ Dit is ook belangrijk voor de notaris, omdat:
▪ de notaris in het kader ven een EOT de rechter nodig heeft. De notaris kan niet
zelfstandig een EOT uitvoeren.
▪ Hij kan wel een regelingsakte opstellen, maar alleen de rechtbank kan de
echtscheiding uitspreken en de rechtbank moet bevoegd zijn.
▪ → het antwoord vindt hij in artikel 3 van de “Brussel IIter”-Vo (nr. 2019/1111)
▪ vb. stel je hebt een Belg en een Italiaan die in BE zijn getrouwd en nu in Italië
wonen. Ze komen terug naar België om de EOT te ontvangen. Kunt u dat
doen? De vraag is wie de bevoegde rechter is.
▪ (2) welk recht van toepassing is op de echtscheiding
▪ Als België bevoegd is, moet worden bepaald welk recht (Belgisch of buitenlands) moet worden
toegepast
▪ → hij vindt het antwoord in de artikelen 5 en 8 van de “Rome III-Vo” (nr. 1259/2010)
▪ Er zijn twee landen die geen lid zijn van de Europese Verordening en waarvoor we de
internationale verdragen moeten raadplegen. Bij het gebrek aan internationale verdragen,
passen we het internationaal privaatrecht toe.
▪ (3) welke rechtskracht een in het buitenland uitgesproken echtscheiding in België krijgt
▪ → het antwoord vindt hij in de artikelen 30 e.v. van de “Brussel IIter-Vo” (nr. 2019-1111) of, als
de beslissing afkomstig is van een staat die geen lid is van de Europese Unie, in bilaterale
internationale verdragen of de regels van de WIPF
INTERNATIONALE BEVOEGDHEID
2
,Andrea, een Italiaans staatsburger, trouwde in 2016 met Florence, die de Belgische nationaliteit heeft. Een
Italiaan trouwde dus met een Belgische. Het koppel heeft altijd in Rome, Italië gewoond. Ze zijn nu gescheiden
in Florence en ze willen EOT, omdat ze heeft vernomen dat deze procedure in België goedkoper is dan in Italië.
➔ De echtscheidingprocedure volgens de Belgische of Italiaanse recht? Deze procedure verloopt in België sneller
dan in Italië, omdat de procedure in Italië moet worden voorafgegaan door een scheiding van goederen die door
de rechter moet worden goedgekeurd en het kan even duren voordat de rechter de EOT uitspreekt.
Antwoord ➔ Brussel IIter-Vo (art. 3): de bevoegdheid van de rechter in echtscheidingszaken:
- de gewone verblijfsplaats
- en de nationaliteit
Belgen en de echtelijke woonplaats was in Italië, waar beide echtgenoten steeds wonen. Om de Belgische rechter
bevoegd te maken, zou de gewone verblijfsplaats van beide echtgenoten in België moeten zijn. Noch het
criterium van de gewone verblijfplaats, noch dat van de nationaliteit laat dus toe om de bevoegdheid van de
Belgische rechter te vestigen.
Om de Belgische rechter bevoegd te maken, zou vereist zijn dat:
• de gewone verblijfplaats van beide echtgenoten in België ligt, en één van hen er nog verblijft, of
• de verweerder zijn gewone verblijfplaats in België heeft, of
• bij een gezamenlijk verzoek België de gewone verblijfplaats van één van de echtgenoten is, of
• de verzoeker al meer dan één jaar in België woont, of minstens zes maanden indien de verzoeker Belg
is.
Wat het criterium van de nationaliteit betreft: dit zou alleen de bevoegdheid van de Belgische rechter kunnen
vestigen indien beide echtgenoten Belg zijn, wat hier niet het geval is, aangezien Andrea Italiaan is terwijl
Florence Belg is. Het feit dat Florence in Blegië teruggekomen is en heeft haar verblijfsplaats in België, dan
volstaat het dat de Belgische rechter/notaris bevoegd is.
TOEPASSELIJK RECHT
Mevrouw LEDUC, van Franse nationaliteit, is in juli 2007 in Casablanca gehuwd met de heer AZZOUZI, van
Marokkaanse nationaliteit. De echtgenoten hebben onmiddellijk na hun huwelijk in Marokko gewoond. Ze gaan
uit elkaar en mevrouw LEDUC vestigt zich in Luik, terwijl de heer AZZOUZI in Marokko blijft. Zij verblijft al meer
dan één jaar daar en wenst een echtscheidingsprocedure in België op te starten. Zij raadpleegt u in februari 2019.
3
, Welke rechter is bevoegd? Omdat aan de voorwaarde van 6 maanden is voldaan, dan Belgische rechter en notaris
bevoegd.
U zult kunnen bevestigen dat, wat het recht betreft dat van toepassing is op de echtscheiding, de rechtbank het
volgende zal toepassen:
a) automatisch het Belgisch recht
b) automatisch het Marokkaans recht
c) het Frans recht indien de echtgenoten deze keuze hebben gemaakt bij het instellen van de vordering
d) bij gebrek aan akkoord tussen de echtgenoten: het Marokkaans recht.
ROME III-VO (ART. 5)
Aangezien mevrouw Leduc de Franse nationaliteit heeft, is het juiste antwoord dat het Frans recht kan worden
toegepast wanneer de echtgenoten die keuze bij de inleiding van de vordering hebben gemaakt.
ROME III-VO (ART. 8)
➔ art. 8 geldt wanneer de echtgenoten geen keuze hebben
gemaakt, maar dat is hier niet doorslaggevend.
ERKENNING
4
PLAN
Inleiding
▪ Wat is het IPR ?
▪ Hoe werkt het IPR ?
▪ Bronnen van het IPR
I. Het IPR in het algemeen
▪ Belangrijkste aanknopingsfactoren
▪ Internationale rechtsmacht
▪ Erkenning en executie
▪ Toepasselijk recht
II. Topics
▪ Huwelijksvermogensstelsel
▪ Erfrecht
▪ Bescherming van personen
A. INLEIDING
INLEIDING
▪ Wat is het IPR?
▪ Hoe werkt het IPR?
▪ Welke zijn de bronnen van het IPR?
A. WAT IS HET IPR?
Een huwelijk tussen personen met verschillende nationaliteiten heeft een internationaal karakter. Daardoor valt
de situatie niet onder de Belgische rechtsorde. Dit soort situaties behoort tot het internationaal privaatrecht.
Internationaal privaatrecht gaat over de juridische situaties met een link naar de buitenlandse rechtsorde.a
potentiële aanknopingspunten met buitenlandse rechtsstelsel
Voorbeeld : een Belg huwt een Franse
Dit voorbeeld heeft een internationaal karakter en hangt samen met de nationaliteit van de echtgenoten. De
vrouw heeft een andere nationaliteit, namelijk de Franse. Bijgevolg valt deze situatie niet onder de Belgische
rechtsorde.
Dit huwelijk brengt heel wat materiële vragen met zich: geldigheid, persoonlijke en patrimoniale gevolgen,
alimentatie, ontbinding, enz. : dit zijn vragen van het intern recht
Het internationale karakter van deze situatie stelt drie extra vragen:
1) is de Belgische autoriteit bevoegd? = internationale rechtsmacht
- Hoe verder een juridische situatie staat van de Belgische rechtsorde, hoe minder de autoriteiten
en rechtbanken een bevoegdheidsgrond hebben om tussenbeide te komen.
2) welk recht is van toepassing? = rechtsconflict of toepasselijk recht
3) welke juridische waarde mag verleend worden aan een rechtshandeling of een rechterlijke beslissing
die in het buitenland is genomen is? = erkenning en tenuitvoerlegging
- bv. Belgische rechter komt tussen, wat is dan de waarde van zijn belissing in Frankrijk of
omgekeerd? Dit is de vraag van de erkenning en tenuitvoerleggeing.
1
,Als we besluiten dat de Belgische autoriteiten kunnen ingrijpen, stellen we de vraag welk recht ze moeten
toepassen en eventueel moeten combineren als ze hebben ingegrepen.
REDENERINGSVOLGORDE:
1) Nagaan of Belgische autoriteiten bevoegd zijn
2) Welk recht is van toepassing
3) Erkenning en tenuitvoerlegging
VOORBEELD: ECHTSCHEIDING
▪ Bij een internationale echtscheiding kan de notaris zich afvragen:
▪ (1) of de Belgische rechter bevoegd is (en dus of hij zelf bevoegd is om een EOT overeenkomst te
verlijden) om de echtscheiding uit te spreken
▪ Dit is ook belangrijk voor de notaris, omdat:
▪ de notaris in het kader ven een EOT de rechter nodig heeft. De notaris kan niet
zelfstandig een EOT uitvoeren.
▪ Hij kan wel een regelingsakte opstellen, maar alleen de rechtbank kan de
echtscheiding uitspreken en de rechtbank moet bevoegd zijn.
▪ → het antwoord vindt hij in artikel 3 van de “Brussel IIter”-Vo (nr. 2019/1111)
▪ vb. stel je hebt een Belg en een Italiaan die in BE zijn getrouwd en nu in Italië
wonen. Ze komen terug naar België om de EOT te ontvangen. Kunt u dat
doen? De vraag is wie de bevoegde rechter is.
▪ (2) welk recht van toepassing is op de echtscheiding
▪ Als België bevoegd is, moet worden bepaald welk recht (Belgisch of buitenlands) moet worden
toegepast
▪ → hij vindt het antwoord in de artikelen 5 en 8 van de “Rome III-Vo” (nr. 1259/2010)
▪ Er zijn twee landen die geen lid zijn van de Europese Verordening en waarvoor we de
internationale verdragen moeten raadplegen. Bij het gebrek aan internationale verdragen,
passen we het internationaal privaatrecht toe.
▪ (3) welke rechtskracht een in het buitenland uitgesproken echtscheiding in België krijgt
▪ → het antwoord vindt hij in de artikelen 30 e.v. van de “Brussel IIter-Vo” (nr. 2019-1111) of, als
de beslissing afkomstig is van een staat die geen lid is van de Europese Unie, in bilaterale
internationale verdragen of de regels van de WIPF
INTERNATIONALE BEVOEGDHEID
2
,Andrea, een Italiaans staatsburger, trouwde in 2016 met Florence, die de Belgische nationaliteit heeft. Een
Italiaan trouwde dus met een Belgische. Het koppel heeft altijd in Rome, Italië gewoond. Ze zijn nu gescheiden
in Florence en ze willen EOT, omdat ze heeft vernomen dat deze procedure in België goedkoper is dan in Italië.
➔ De echtscheidingprocedure volgens de Belgische of Italiaanse recht? Deze procedure verloopt in België sneller
dan in Italië, omdat de procedure in Italië moet worden voorafgegaan door een scheiding van goederen die door
de rechter moet worden goedgekeurd en het kan even duren voordat de rechter de EOT uitspreekt.
Antwoord ➔ Brussel IIter-Vo (art. 3): de bevoegdheid van de rechter in echtscheidingszaken:
- de gewone verblijfsplaats
- en de nationaliteit
Belgen en de echtelijke woonplaats was in Italië, waar beide echtgenoten steeds wonen. Om de Belgische rechter
bevoegd te maken, zou de gewone verblijfsplaats van beide echtgenoten in België moeten zijn. Noch het
criterium van de gewone verblijfplaats, noch dat van de nationaliteit laat dus toe om de bevoegdheid van de
Belgische rechter te vestigen.
Om de Belgische rechter bevoegd te maken, zou vereist zijn dat:
• de gewone verblijfplaats van beide echtgenoten in België ligt, en één van hen er nog verblijft, of
• de verweerder zijn gewone verblijfplaats in België heeft, of
• bij een gezamenlijk verzoek België de gewone verblijfplaats van één van de echtgenoten is, of
• de verzoeker al meer dan één jaar in België woont, of minstens zes maanden indien de verzoeker Belg
is.
Wat het criterium van de nationaliteit betreft: dit zou alleen de bevoegdheid van de Belgische rechter kunnen
vestigen indien beide echtgenoten Belg zijn, wat hier niet het geval is, aangezien Andrea Italiaan is terwijl
Florence Belg is. Het feit dat Florence in Blegië teruggekomen is en heeft haar verblijfsplaats in België, dan
volstaat het dat de Belgische rechter/notaris bevoegd is.
TOEPASSELIJK RECHT
Mevrouw LEDUC, van Franse nationaliteit, is in juli 2007 in Casablanca gehuwd met de heer AZZOUZI, van
Marokkaanse nationaliteit. De echtgenoten hebben onmiddellijk na hun huwelijk in Marokko gewoond. Ze gaan
uit elkaar en mevrouw LEDUC vestigt zich in Luik, terwijl de heer AZZOUZI in Marokko blijft. Zij verblijft al meer
dan één jaar daar en wenst een echtscheidingsprocedure in België op te starten. Zij raadpleegt u in februari 2019.
3
, Welke rechter is bevoegd? Omdat aan de voorwaarde van 6 maanden is voldaan, dan Belgische rechter en notaris
bevoegd.
U zult kunnen bevestigen dat, wat het recht betreft dat van toepassing is op de echtscheiding, de rechtbank het
volgende zal toepassen:
a) automatisch het Belgisch recht
b) automatisch het Marokkaans recht
c) het Frans recht indien de echtgenoten deze keuze hebben gemaakt bij het instellen van de vordering
d) bij gebrek aan akkoord tussen de echtgenoten: het Marokkaans recht.
ROME III-VO (ART. 5)
Aangezien mevrouw Leduc de Franse nationaliteit heeft, is het juiste antwoord dat het Frans recht kan worden
toegepast wanneer de echtgenoten die keuze bij de inleiding van de vordering hebben gemaakt.
ROME III-VO (ART. 8)
➔ art. 8 geldt wanneer de echtgenoten geen keuze hebben
gemaakt, maar dat is hier niet doorslaggevend.
ERKENNING
4
