MENS EN ORGANISATIE
INHOUD
Les 1: 24/09/2020 ............................................................................................................................................................... 5
Les 2: 30/09/20 ................................................................................................................................................................... 6
Introductie tot onderzoek............................................................................................................................................... 6
Kwalitatief onderzoek ................................................................................................................................................. 6
Mini onderzoek: effect thuiswerk: wanneer positief, wanneer negatief ................................................................... 6
introductie tot Organiseren ............................................................................................................................................ 6
Voordelen van organiseren ........................................................................................................................................ 7
Risico’s bij slecht organiseren ..................................................................................................................................... 7
Les 3: 1/10/20: structuur .................................................................................................................................................... 8
de mechanistische organisatie ....................................................................................................................................... 8
filmfragment modern times ....................................................................................................................................... 8
Oorsprong van mechanistische organisatie ................................................................................................................ 8
Stroming 1: Scientific management door Taylor ........................................................................................................ 8
STROMING 2: klassieke managementtheorie door Fayol ........................................................................................... 9
Kenmerken van mechanistische organisatie ............................................................................................................ 10
Herkennen van mechanistische organisatie ............................................................................................................. 11
Voordelen mechanistische organisatie ..................................................................................................................... 11
Voordelen van de hiêrarchie .................................................................................................................................... 11
Nadelen mechanistische organisatie ........................................................................................................................ 11
Les 4: 7/10/2020: structuur .............................................................................................................................................. 12
Case Acme en Omega ................................................................................................................................................... 12
Organische organisatie ................................................................................................................................................. 13
Opkomst van de contingentiegedachte .................................................................................................................... 13
Contingentie onderzoekers ...................................................................................................................................... 13
Samengevat organische organisatie ......................................................................................................................... 16
Contingentie gedachtesamengevat .......................................................................................................................... 16
Filmfragment marie Jo .............................................................................................................................................. 17
Les 5 8/10/2020 ................................................................................................................................................................ 18
Contingentiegedachte .................................................................................................................................................. 18
Bounded rationality door Daniel Kahneman ................................................................................................................ 18
Intuïtie VS Redeneren ............................................................................................................................................... 18
Enkele voorbeelden: ................................................................................................................................................. 18
Intuitie en bedrijfsstructuur...................................................................................................................................... 19
1
, Organische organisatiestructuren winnen aan belang ................................................................................................. 19
Globaliseren .............................................................................................................................................................. 19
Hypercompetitie ....................................................................................................................................................... 20
Nieuwe technologieën .............................................................................................................................................. 20
Kenniseconomie ....................................................................................................................................................... 20
Sociaal verantwoord ondernemen ........................................................................................................................... 21
Organische structuren winnen aan belang ............................................................................................................... 21
Les 6: 14/10/2020 ............................................................................................................................................................. 22
Thema structuur: andere structuren ............................................................................................................................ 22
Eeenvoudige structuur.............................................................................................................................................. 22
Mechanistische of (machine) organisatie ................................................................................................................. 22
Divisiestructuur ......................................................................................................................................................... 23
Organische organisatie ............................................................................................................................................. 25
Oefening ................................................................................................................................................................... 26
Professionele organisatie.......................................................................................................................................... 28
Organisatiestructuur: overzicht ................................................................................................................................ 28
Les 7: 15/10/2020 ............................................................................................................................................................. 29
Thema 2: integratie ...................................................................................................................................................... 29
Wat is integratie?...................................................................................................................................................... 29
Toenemende nood aan integratie ............................................................................................................................ 29
Theorie van Mintzberg: integratiemechanismes hangen samen met structuur ...................................................... 30
Manieren om integratie te verbeteren ..................................................................................................................... 31
Oefening waar is er meer nood aan ......................................................................................................................... 32
Samenvatting ............................................................................................................................................................ 32
Les 8: 21/10/2020 ............................................................................................................................................................. 33
Inleiding; enkele stellingen ........................................................................................................................................... 33
Terminologie: controle en macht ................................................................................................................................. 33
Belang van controle .................................................................................................................................................. 33
cotrole ....................................................................................................................................................................... 33
Macht ........................................................................................................................................................................ 33
Grondleggers van twee verschillende visies op controle ............................................................................................. 33
Visie 1: controle via toezicht en onzekerheid ........................................................................................................... 33
Visie 2: Controle via vertrouwen en participatie Mary Parker Follett als grondlegger (1868-1933)........................ 34
Controlestrategieën ...................................................................................................................................................... 34
Filmpje van Disney .................................................................................................................................................... 34
Gedragscontrole ....................................................................................................................................................... 34
Outputcontrole ......................................................................................................................................................... 35
2
, Culturele controle ..................................................................................................................................................... 36
Controlestrategieën en centralisatie ............................................................................................................................ 37
Contingentiefactoren die controlestrategie bepalen ................................................................................................... 37
Les 9: 22/10/2020: thema motivatie ................................................................................................................................ 38
examenvragen .............................................................................................................................................................. 38
MOTIVATIE .................................................................................................................................................................... 38
wat is motivatie?....................................................................................................................................................... 38
Motivatie in historisch perspectief ........................................................................................................................... 38
Hoe werknemers motiveren? ................................................................................................................................... 39
Les 10: 29/10/2020 ........................................................................................................................................................... 44
Thema 5: leren .............................................................................................................................................................. 44
Belang van organisatieleren ..................................................................................................................................... 44
Wat is organisatieleren? ........................................................................................................................................... 44
Drie niveaus van organisatieleren ............................................................................................................................ 46
Hoe en wanneer zal organisatieleren plaatsvinden? ................................................................................................ 46
Thema 6: nieuwe netwerkvormen ................................................................................................................................... 49
outsourcing ................................................................................................................................................................... 49
Definitie .................................................................................................................................................................... 49
Outsourcing VS offshoring ........................................................................................................................................ 49
Vormen ..................................................................................................................................................................... 49
Drijfveren en risico’s ................................................................................................................................................. 49
Virtueel organiseren ..................................................................................................................................................... 50
definitie ..................................................................................................................................................................... 50
Voordelen ................................................................................................................................................................. 50
Potentiele nadelen.................................................................................................................................................... 50
Strategische allianties ................................................................................................................................................... 51
definitie ..................................................................................................................................................................... 51
Verschillende vormen ............................................................................................................................................... 51
drijfveren en risico’s ................................................................................................................................................. 51
Internationaal organiseren ........................................................................................................................................... 52
Globalisering ............................................................................................................................................................. 52
Globale expansiestrategieën .................................................................................................................................... 52
Factoren .................................................................................................................................................................... 53
Coöperatief ondernemen ............................................................................................................................................. 54
Wat is een coöperatieve organisatie? ...................................................................................................................... 54
Drijfveren .................................................................................................................................................................. 54
Soorten coöperatieve organisatie ............................................................................................................................ 55
3
, Nadelen ..................................................................................................................................................................... 55
4
INHOUD
Les 1: 24/09/2020 ............................................................................................................................................................... 5
Les 2: 30/09/20 ................................................................................................................................................................... 6
Introductie tot onderzoek............................................................................................................................................... 6
Kwalitatief onderzoek ................................................................................................................................................. 6
Mini onderzoek: effect thuiswerk: wanneer positief, wanneer negatief ................................................................... 6
introductie tot Organiseren ............................................................................................................................................ 6
Voordelen van organiseren ........................................................................................................................................ 7
Risico’s bij slecht organiseren ..................................................................................................................................... 7
Les 3: 1/10/20: structuur .................................................................................................................................................... 8
de mechanistische organisatie ....................................................................................................................................... 8
filmfragment modern times ....................................................................................................................................... 8
Oorsprong van mechanistische organisatie ................................................................................................................ 8
Stroming 1: Scientific management door Taylor ........................................................................................................ 8
STROMING 2: klassieke managementtheorie door Fayol ........................................................................................... 9
Kenmerken van mechanistische organisatie ............................................................................................................ 10
Herkennen van mechanistische organisatie ............................................................................................................. 11
Voordelen mechanistische organisatie ..................................................................................................................... 11
Voordelen van de hiêrarchie .................................................................................................................................... 11
Nadelen mechanistische organisatie ........................................................................................................................ 11
Les 4: 7/10/2020: structuur .............................................................................................................................................. 12
Case Acme en Omega ................................................................................................................................................... 12
Organische organisatie ................................................................................................................................................. 13
Opkomst van de contingentiegedachte .................................................................................................................... 13
Contingentie onderzoekers ...................................................................................................................................... 13
Samengevat organische organisatie ......................................................................................................................... 16
Contingentie gedachtesamengevat .......................................................................................................................... 16
Filmfragment marie Jo .............................................................................................................................................. 17
Les 5 8/10/2020 ................................................................................................................................................................ 18
Contingentiegedachte .................................................................................................................................................. 18
Bounded rationality door Daniel Kahneman ................................................................................................................ 18
Intuïtie VS Redeneren ............................................................................................................................................... 18
Enkele voorbeelden: ................................................................................................................................................. 18
Intuitie en bedrijfsstructuur...................................................................................................................................... 19
1
, Organische organisatiestructuren winnen aan belang ................................................................................................. 19
Globaliseren .............................................................................................................................................................. 19
Hypercompetitie ....................................................................................................................................................... 20
Nieuwe technologieën .............................................................................................................................................. 20
Kenniseconomie ....................................................................................................................................................... 20
Sociaal verantwoord ondernemen ........................................................................................................................... 21
Organische structuren winnen aan belang ............................................................................................................... 21
Les 6: 14/10/2020 ............................................................................................................................................................. 22
Thema structuur: andere structuren ............................................................................................................................ 22
Eeenvoudige structuur.............................................................................................................................................. 22
Mechanistische of (machine) organisatie ................................................................................................................. 22
Divisiestructuur ......................................................................................................................................................... 23
Organische organisatie ............................................................................................................................................. 25
Oefening ................................................................................................................................................................... 26
Professionele organisatie.......................................................................................................................................... 28
Organisatiestructuur: overzicht ................................................................................................................................ 28
Les 7: 15/10/2020 ............................................................................................................................................................. 29
Thema 2: integratie ...................................................................................................................................................... 29
Wat is integratie?...................................................................................................................................................... 29
Toenemende nood aan integratie ............................................................................................................................ 29
Theorie van Mintzberg: integratiemechanismes hangen samen met structuur ...................................................... 30
Manieren om integratie te verbeteren ..................................................................................................................... 31
Oefening waar is er meer nood aan ......................................................................................................................... 32
Samenvatting ............................................................................................................................................................ 32
Les 8: 21/10/2020 ............................................................................................................................................................. 33
Inleiding; enkele stellingen ........................................................................................................................................... 33
Terminologie: controle en macht ................................................................................................................................. 33
Belang van controle .................................................................................................................................................. 33
cotrole ....................................................................................................................................................................... 33
Macht ........................................................................................................................................................................ 33
Grondleggers van twee verschillende visies op controle ............................................................................................. 33
Visie 1: controle via toezicht en onzekerheid ........................................................................................................... 33
Visie 2: Controle via vertrouwen en participatie Mary Parker Follett als grondlegger (1868-1933)........................ 34
Controlestrategieën ...................................................................................................................................................... 34
Filmpje van Disney .................................................................................................................................................... 34
Gedragscontrole ....................................................................................................................................................... 34
Outputcontrole ......................................................................................................................................................... 35
2
, Culturele controle ..................................................................................................................................................... 36
Controlestrategieën en centralisatie ............................................................................................................................ 37
Contingentiefactoren die controlestrategie bepalen ................................................................................................... 37
Les 9: 22/10/2020: thema motivatie ................................................................................................................................ 38
examenvragen .............................................................................................................................................................. 38
MOTIVATIE .................................................................................................................................................................... 38
wat is motivatie?....................................................................................................................................................... 38
Motivatie in historisch perspectief ........................................................................................................................... 38
Hoe werknemers motiveren? ................................................................................................................................... 39
Les 10: 29/10/2020 ........................................................................................................................................................... 44
Thema 5: leren .............................................................................................................................................................. 44
Belang van organisatieleren ..................................................................................................................................... 44
Wat is organisatieleren? ........................................................................................................................................... 44
Drie niveaus van organisatieleren ............................................................................................................................ 46
Hoe en wanneer zal organisatieleren plaatsvinden? ................................................................................................ 46
Thema 6: nieuwe netwerkvormen ................................................................................................................................... 49
outsourcing ................................................................................................................................................................... 49
Definitie .................................................................................................................................................................... 49
Outsourcing VS offshoring ........................................................................................................................................ 49
Vormen ..................................................................................................................................................................... 49
Drijfveren en risico’s ................................................................................................................................................. 49
Virtueel organiseren ..................................................................................................................................................... 50
definitie ..................................................................................................................................................................... 50
Voordelen ................................................................................................................................................................. 50
Potentiele nadelen.................................................................................................................................................... 50
Strategische allianties ................................................................................................................................................... 51
definitie ..................................................................................................................................................................... 51
Verschillende vormen ............................................................................................................................................... 51
drijfveren en risico’s ................................................................................................................................................. 51
Internationaal organiseren ........................................................................................................................................... 52
Globalisering ............................................................................................................................................................. 52
Globale expansiestrategieën .................................................................................................................................... 52
Factoren .................................................................................................................................................................... 53
Coöperatief ondernemen ............................................................................................................................................. 54
Wat is een coöperatieve organisatie? ...................................................................................................................... 54
Drijfveren .................................................................................................................................................................. 54
Soorten coöperatieve organisatie ............................................................................................................................ 55
3
, Nadelen ..................................................................................................................................................................... 55
4