Prof. Willems, Vandermosten, Rommel, Goeleven – 2025-2026
Table of Contents
Orthodontie (G. Willems)................................................................................................................ 6
Neutro-occlusie/ NO (Angle klasse I) ........................................................................................... 6
Disto-occlusie/ DO (Angle klasse 2) ............................................................................................ 6
Mesiocclusie/ MO (Angle klasse 3) .............................................................................................. 7
Angle klasse ............................................................................................................................... 7
Gebit.......................................................................................................................................... 8
Behandelingsstrategieën ............................................................................................................ 8
SLIDES – introductie ................................................................................................................... 9
SLIDES – PARADIGM SHIFT IN ORTHODONTICS......................................................................... 11
Dysartrie (M. Vandermosten) ........................................................................................................ 14
Differentiële diagnostiek – subtypes dysartrie ............................................................................ 14
Anatomie.............................................................................................................................. 14
Etiologie ............................................................................................................................... 14
Oraal .................................................................................................................................... 14
Spraak .................................................................................................................................. 15
Ondersteunende communicatie (OC) bij dysartrie – ALS (M. Vandermosten) .................................. 18
OC voor dysartrie ..................................................................................................................... 18
Progressieve neuromusculaire ziekte: ALS ................................................................................. 20
Progressieve neuromusculaire ziekten en OC? ....................................................................... 20
ALS ...................................................................................................................................... 20
ALS: therapie ........................................................................................................................ 22
Dysartrie: akoestische metingen (M. Vandermosten) ..................................................................... 26
Dysartrieonderzoek: Instrumentele/ akoestische metingen ........................................................ 26
Akoestische beoordeling spraak................................................................................................ 26
Opnemen van spraak ............................................................................................................ 27
Welke taken opnemen? ......................................................................................................... 27
Traditionele klinisch reeds toepasbare akoestische maten ......................................................... 27
Maximale prestatietaken ....................................................................................................... 27
Verdere stappen: experimentele onderzoeksmethode ............................................................ 31
Nieuwe en vele akoestische laten in combinatie met machine learning ...................................... 31
Akoestische metingen – machine learning ............................................................................. 31
Logopedie bij de ziekte van Parkinson (M. Vandermosten).............................................................. 33
1
, Kenmerken van ziekte van Parkinson ......................................................................................... 33
Epidemiologie....................................................................................................................... 33
Pathofysiologie ..................................................................................................................... 33
Stoornissen .......................................................................................................................... 33
Ernst en beloop van symptomen ............................................................................................ 36
Beperkingen in activiteiten, participatie en QoL ...................................................................... 36
ICF multidisciplinair model ................................................................................................... 36
Diagnostisch onderzoek ziekte van Parkinson ............................................................................ 37
Medische diagnose ............................................................................................................... 37
Indicaties voor verwijzing nr logopedie ................................................................................... 38
Anamnese ............................................................................................................................ 38
Onderzoek spraak en communicatie...................................................................................... 38
Behandeling ziekte van Parkinson ............................................................................................. 39
Medische behandeling .......................................................................................................... 39
Algemene revalidatie parkinsonpatiënten .............................................................................. 39
Logopedische behandeling ................................................................................................... 40
Andere behandeling van spraak ............................................................................................. 41
Behandeling van mimiekarmoede.......................................................................................... 41
Behandeling: gebruik hulpmiddelen....................................................................................... 41
Rol mantelzorger/ zorgverlener .............................................................................................. 41
Meten van effecten ............................................................................................................... 42
Overzichtje behandeling........................................................................................................ 42
Ontwikkelingsdyspraxie (N. Rommel) ............................................................................................ 43
Verbale dyspraxie of ontwikkelingsdyspraxie vd spraak (ODS)..................................................... 43
Spraakklankstoornissen ........................................................................................................ 43
Definitie................................................................................................................................ 43
Verbale dyspraxie of ontwikkelingsdyspraxie vd spraak (ODS) ................................................. 43
Definitie ODS (ASHA, 2002) ................................................................................................... 44
Spraak en Taalproductiemodel Levelt .................................................................................... 44
Kenmerken ........................................................................................................................... 44
Oorzaken van ODS ................................................................................................................ 46
Diagnostische criteria voor ODS, gehanteerd door klinische logopedisten (Forrest 2003) ......... 46
Mogelijke verklaringen voor ODS (Hall, 2000) ......................................................................... 46
Co-morbiditeiten, vaak geassocieerd met ODS ...................................................................... 47
Diagnostiek ODS ...................................................................................................................... 47
Diagnostische procedures .................................................................................................... 47
Evaluatie Ontwikkelingsapraxie bij kinderen ........................................................................... 48
Overzicht .............................................................................................................................. 48
2
, Behandeling ODS ..................................................................................................................... 49
Algemene principes .............................................................................................................. 49
Doel therapie ODS ................................................................................................................ 49
Behandeling van spraakapraxie bij kinderen: methoden en technieken ................................... 49
Spraakklankstoornissen bij schisis en velofaryngeale stoornissen (N. Rommel).............................. 55
Vormen en oorzaken van schisis en VF-insufficiëntie ................................................................. 55
Oorzaken .............................................................................................................................. 55
Vormen van schisis ............................................................................................................... 55
Y-classificatie van schisis-defecten ....................................................................................... 56
Logopedische problemen ......................................................................................................... 56
Anatomie ifv spraak .............................................................................................................. 56
Fysiologie velofaryngeale sluiting........................................................................................... 56
Musculatuur velofaryngeale sluiting ...................................................................................... 56
Velofaryngeale stoornissen ................................................................................................... 57
Classificatie VF stoornissen .................................................................................................. 58
Fonologische taalproblemen ................................................................................................. 58
Invloed van schisis op pre-verbale communicatie .................................................................. 59
Gehoorproblemen .................................................................................................................... 59
Diagnostiek van schisis en VF-insufficiëntie .............................................................................. 59
LOVS: Logopedisch Onderzoek Velofaryngale Stoornissen...................................................... 59
GOS Speech Assessment: spraakprofiel voor kinderen met schisis of VF-dysfunctie ............... 61
SISL: Screening Instrument Schisis Leuven ............................................................................ 62
Behandeling ............................................................................................................................. 62
Belang van vroegtijdige interventie ......................................................................................... 62
Timing en aspecten v logopedische interventie ...................................................................... 62
Concrete doelstellingen van vroege interventie ...................................................................... 63
Timing vd therapie ................................................................................................................. 63
Timing vd chirurgie ................................................................................................................ 64
Frequentie vd therapie .......................................................................................................... 64
Stappen therapie bij schisis en VF ......................................................................................... 64
Logopedische therapiemethodes bij VF-stoornissen .............................................................. 64
Conclusie therapie bij VF-stoornissen.................................................................................... 66
Logopedie in kader van orthodontie: waar staan we? (N. Rommel) ................................................. 67
Doel ......................................................................................................................................... 67
Mondgewoonten/ oral habits .................................................................................................... 67
Afwijkend mondgedrag .......................................................................................................... 67
Mondgewoonten ................................................................................................................... 67
Dwangmatige en niet-dwangmatige mondgewoonten ............................................................ 67
3
, Verstoring van orale spierfunctie ............................................................................................... 68
Orale anatomie en fysiologie vh ontwikkelende kind ifv slikken en spraak ................................... 68
Rustpositie tong .................................................................................................................... 68
Extra-orale spieren ................................................................................................................ 68
Tanden ................................................................................................................................. 68
Kaak: occlusiepatronen: Angle Klasses .................................................................................. 69
Protrale tongpers .................................................................................................................. 69
Bij klassieke open beet .......................................................................................................... 70
Angle Klasse III malocclusie .................................................................................................. 70
Logopedische diagnostiek afwijkend mondgedrag ..................................................................... 70
Oraal perifeer onderzoek: visuele inspectie gelaat/ faciale kenmerken .................................... 70
Onderzoek intraorale structuren ............................................................................................ 71
Effect van tong-druk op het gebit bij afwezigheid tegendruk wangen/lippen ............................. 71
Meten: diagnostiek................................................................................................................ 71
Studie................................................................................................................................... 71
Klinische vragen .................................................................................................................... 72
OMFT (OroMyoFunctionele Therapie) ........................................................................................ 72
Wat is myofunctionele therapie?............................................................................................ 72
Logopedisch pad .................................................................................................................. 72
Tongplaatsing: actief ............................................................................................................. 74
Open mondgedrag ................................................................................................................ 74
Studies nr effectiviteit en evidentie (niets kennen over deze studies) ....................................... 74
Klinische vragen .................................................................................................................... 75
Samenvatting ........................................................................................................................... 76
Spraak bij volwassenen na oncologische hoofd- hals ingrepen (A. Goeleven) ................................. 77
Incidentie, oorzaken en risicofactoren ....................................................................................... 77
Incidentie HH tumoren in België ............................................................................................ 77
Oorzaken .............................................................................................................................. 77
Beïnvloedende factoren ........................................................................................................ 77
Risicofactoren ...................................................................................................................... 78
Vroegtijdig herkennen ........................................................................................................... 78
Diagnostiek HH tumoren .......................................................................................................... 78
Medische behandeling HH tumoren .......................................................................................... 79
Chirurgie .............................................................................................................................. 80
Radiotherapie ....................................................................................................................... 80
Chemotherapie..................................................................................................................... 81
Immunotherapie ................................................................................................................... 81
Functionaliteit (functional outcome) ...................................................................................... 81
4