Samenvatting Recht en Onderneming | UA | 2024/25

I Inleiding tot het recht

HS1: Wat is recht?
Alles wat u in uw dagelijks leven doet, alles wordt beheerst door recht, heel uw functioneel, als
privaat persoon (openbaar vervoer: sluit overeenkomst vanaf u opstapt, broodje kopen)
→ rechten en plichten, zoals geen fraude plegen

Wat moeten we als recht beschouwen?
→ als een regel of een systeem 3 componenten bevat
1)​ In het bezit zijn van regels die het gedrag van mensen ordenen (geen fraude, moet
betalen)
2)​ De rechtsregel moet ook kunnen afdwingen. Je moet mensen die de rechtsregel niet
naleven kunnen sanctioneren.
3)​ Bestaan Regels die bestaan kunnen wijzigen of kunnen afschaffen. (abortus)

→ juristen zijn specialist in het maken van categorieën
2 soorten recht:
-​ Objectief recht: geheel van regels zoals ze bestaan (huurovereenkomst)
-​ Subjectief recht: rechten die u ontleent aan het objectief recht.
Vb: wetgeving → afbeelding van een persoon neemt mag u die afbeelding niet fotograferen
zonder de toestemming van de geportretteerde. Ontstaan als je rechten er uit haalt dat een
voordeel is van uzelf. (rechtssubject)

HS2: Indeling van het recht
Het onderscheid privaat-publiek recht
Nationaal recht: komt voor van nationale wetgevers
1)​ Privaat recht: van toepassing tussen burgers, tussen ons bestaan heel veel rechtsregels

-​ burgerlijk recht: rechtsregels die van toepassing zijn op burgers
→ Je wordt geboren, wie zijn je ouders?
→ burgerlijk wetboek = BW = volledig herschreven, verschillende boeken.
​ → afzonderlijke wetten

-​ Ondernemingsrecht; geschreven voor ondernemingen
→ moet soepeler gaan dan in het burgerlijk recht
→ wetboek van economisch recht = WER = verschillende boeken
​ → faillissement in boek 20 (XX)
​ → afzonderlijke wetten
→ wetboek van vennootschappen en verenigingen = WVV
​ → apart wetboek

-​ Privaatrechtelijk procesrecht/gerechtelijk recht; kunnen afdwingen van rechtsregels
​ → gerechtelijk wetboek: gerechtelijke structuur uittekenen (rechtscolleges)
​ ​ → naar welke rechter je moet gaan

,​ ​ → procedures die u kan toepassen
​ ​ → afzonderlijke wetten


2)​ Publiek recht: regelt relaties tussen de burger en de overheid, relatie tussen overheden
onderling (fiscaal recht)

-​ Grondwettelijk recht;
→ belgische grondwet:
- staatsstructuur: federale overheid, federaal parlement daarnaast de
gemeenschappen en de gewesten
- beginselen: vb. Scheiding der machten, - wetgevende, (parlementen)
- uitvoerende (regering)
- rechterlijke (rechtbanken)
​ ​ ​ - fundamentele rechten: vrijheid van meningsuiting en van vereniging
​ → afzonderlijke wetten

-​ Bestuursrecht: geheel van regels voor de uitvoerende macht
→ geen rechtbank

-​ Fiscaal recht:
​ ​ → btw wetboek

-​ Strafrecht:
​ ​ → strafwetboek = SW = aantal gedragen strafrechtelijk sanctioneren
→ de straffen staan ook in dit boek
→ afgedwongen door de overheid,
→ afzonderlijke wetten

-​ Strafprocesrecht: voor daden die strafrechtelijk gesanctioneerd zijn
→ Hoelang mag je opgesloten blijven, wanneer mag je een advocaat hebben,...
→ wetboek van strafvordering

Het onderscheid + relativering
Privaat:
●​ Aanvullend recht, we noemen dat soms ook suppletief recht = als we ermee akkoord zijn
gaan we ervan afwijken, je bent niet verplicht je hieraan te houden.
​ ​ → vb. Koop en verkoop

●​ Regels van dwingend recht: hier kan je niet van afwijken. Gaan de belangen van
particulieren veiligstellen.
​ ​ → vb. bol.com; je hebt een bedenktermijn.

, ●​ Regels van openbare orde: hier kan je niet van afwijken. Openbaar- of algemeen belang
beschermen.
​ ​ → vb. Vele regels van het strafrecht
​ ​ ​ - regels inzake huwelijk, faillissement

●​ Relativiteit
1)​ Ondernemingsrecht
​ ​ - economisch recht, hoe een onderneming zich moet gedragen → publiek r
​ ​ ​ Vb. kartelrecht = geen afspraken tussen ondernemingen
​ ​ - ondernemingsrecht enge zin → privaat r

2)​ Sociaal recht:
​ → arbeidsrecht: heeft betrekking op arbeidsverhoudingen.
​ ​ ​ - individuele arbeidsrecht: hbo relatie tussen werknemer en werkgever
- collectief arbeidsrecht: organisaties zitten samen met verbond van
belgische ondernemingen en de vakbonden → akkoorden sluiten (publiek R)
​ → sociaal recht: als sociaal zekerheidsrecht = overheid komt tussen betalingen van
dokter. Is een herverdelend systeem.

●​ Overlapping: juridische problemen
→ oplossing: zowel met regels van publiek als van privaat recht.
→ familiale onderneming vorm van een vennootschap geven
→ werknemers te werk stellen
→ fiscaliteit (belastingen betalen, inkomen afhouden)
→ erfrecht

Europees recht: maakt geen onderscheid tussen publiek en privaat recht

Houding van de overheid: meer en meer (MeM) regels uit het privaat recht toepassen
​ → verwerven van eigendom door de overheid
→ MeM koop verkoop overeenkomsten

HS3: het internationaal recht

●​ Internationaal recht: internationale bron, denken aan internationale verdragen met
andere landen, internationale organisaties. Ook het europees rechts
Verschil: bron waar die rechtsregels vandaan komen

1)​ Internationaal privaatrecht (IPR): Recht dat bepaald welk recht van toepassing is als je
een juridisch probleem hebt met een buitenlandse factor.

-​ Wetboek van IPR = problemen met aanknopingspunten
-​ Internationale verdragen

, 2)​ Internationaal publiekrecht: regelt relaties tussen landen maar ook internationale
organisaties en de relaties tussen internationale organisaties en landen.

-​ Verdragen:
​ ​ - publiek recht: relaties tussen landen → vb: defensie
​ ​ - privaatrecht: belastingverdragen

​ → ratificatie: allebei ondertekent, dan zal het ook nog goedgekeurd moeten worden

3)​ Europees recht: EU

-​ Bevoegdheden overgeven als u toetreed
-​ Primoteit/ voorrang van het europees recht = fundamenteel
​ → Europees recht primeert altijd!
-​ Directe werking vh Europees recht:


hbo= heeft betrekking op